Freeter

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Freeter (jap. フリーター furītā?)japońskie określenie młodych ludzi pozostających bez stałego zatrudnienia – Japońskie Ministerstwo Zdrowia, Pracy i Opieki Społecznej do grupy „freeter” zalicza ludzi pomiędzy 15 a 34 rokiem życia zatrudnionych czasowo lub na pół etatu, poszukujących pracy czasowej lub na pół etatu oraz bezrobotnych (z wyłączeniem gospodyń domowych i studentów), którzy chcieliby podjąć pracę czasową lub na pół etatu[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Słowo „freeter” pojawiło się w języku japońskim w latach 80. XX w. Jest ono przykładem tworzenia nowych słów w japońszczyźnie ze słownictwa obcojęzycznego[2].

Powstało z połączenia angielskiego „free” (pol. wolny) lub "freelancer" (pol. "wolny strzelec") i niemieckiego „Arbeiter” (pol. pracownik)[3]. Oba określenia odnoszą się do osób nie związanych umową o stałą pracę. W języku japońskim słowo arubaito (od niem. "Arbeit") oznacza "fuchę", "chałturę", "pracę na boku", "pracę na część etatu". Stąd też niemiecki "Arbeiter" oznacza po japońsku osobę (arubaitā), która podejmuje pracę dorywczą.

Początkowo terminem tym określano młodych ludzi, którzy rozmyślnie nie podejmowali stałej pracy, pomimo wakatów na rynku[4]. Od 2004 roku grupę młodych ludzi bez wykształcenia (ang. education), pracy (ang. employment) i wyszkolenia zawodowego (ang. training) określa się skrótem NEET z ang. No Education, Employment or Training[2].

Sytuacja na rynku pracy[edytuj | edytuj kod]

Japoński Instytut Pracy wyróżnia dwie grupy „freeter”. Pierwsza grupa obejmuje młodych ludzi odrzucających pracę w korporacjach i związany z tym wyścig szczurów – rezygnujących ze stałego zatrudnienia z wyboru, do drugiej grupy należą ci ludzie, którzy nie mogą znaleźć stałej pracy[5] – z powodu szybkiego rozwoju rynku pracy czasowej[2]. Brak stałego zatrudnienia z wyboru był szczególnie popularny wśród absolwentów szkół wyższych w dużych miastach[6]. Liczba „freeter” na japońskim rynku pracy oscyluje wokół 2 milionów – w latach 2002–2005 utrzymywała się powyżej 2 milionów, by spaść do 1,7 miliona w roku 2008, głównie dzięki zmniejszającej się liczbie „freeter” wśród ludzi pomiędzy 15 a 24 rokiem życia[7].

Konsekwencje społeczne i gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Konsekwencje społeczne pojawienia się grupy „freeter” to przede wszystkim odłożenie w czasie decyzji o małżeństwie i założeniu rodziny – prace dorywcze są nisko płatne, co nie pozwala młodym na wyprowadzenie się z domu rodzinnego i rozpoczęcie samodzielnego życia[5]. „Freeter” pozostający na utrzymaniu rodziców nazywani są „parasite singles”[2] (w wolnym tłum. pasożytujący kawalerowie/pasożytujące panny) – określenie to zostało wprowadzone w 1999 roku przez japońskiego socjologa Masahiro Yamadę z Tokyo Gakugei University[8].

Wykształcenie się grupy „freeter” niezainteresowanej pracą w korporacjach spowodowało spadek liczby chętnych do odbywania szkoleń w miejscu pracy – pierwszego etapu kariery korporacyjnej, uważanego za podstawę sukcesu firm japońskich[9]. Skutkuje to problemami z tworzeniem puli nowych wysoko wykwalifikowanych pracowników[9]. Ponadto dla niewyszkolonych „freeter” znalezienie później stałego zatrudnienia stało się niemożliwe[10]. „Freeter” postrzegani są jako zagrożenie dla systemu opieki społecznej[10] – brak stałego zatrudnienia wiąże się z nieodprowadzaniem składek na ubezpieczenia społeczne, co z kolei przyczynia się do pogarszania wpływów do budżetu[9].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 The Statistics Bureau, Director-General for Policy Planning of Japan: Q&A Concerning Labour Force Survey in General (ang.). [dostęp 2011-03-20].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Jennifer Ellen Robertson: A companion to the anthropology of Japan. Wiley-Blackwell, 2005, s. 136. ISBN 0631229558. [dostęp 2011-03-20]. (ang.)
  3. 3,0 3,1 Carl Mosk: Japanese economic development: markets, norms, structures. Routledge, 2007, s. 339. ISBN 0415771587. [dostęp 2011-03-20]. (ang.)
  4. 4,0 4,1 Florian Coulmas: Population decline and ageing in Japan: the social consequences. Routledge, 2007, s. 133. ISBN 0415401259. [dostęp 2011-03-20]. (ang.)
  5. 5,0 5,1 5,2 Carl Mosk: Japanese economic development: markets, norms, structures. Routledge, 2007, s. 340. ISBN 0415771587. [dostęp 2011-03-20]. (ang.)
  6. 6,0 6,1 Gesine Foljanty-Jost: Juvenile delinquency in Japan: reconsidering the "crisis". BRILL, 2003, s. 83. ISBN 9004132538. [dostęp 2011-03-20]. (ang.)
  7. 7,0 7,1 Ministry of Health, Labour and Welfare: Annual Health, Labour and Welfare Report 2008–2009: A change of the number of the job-hopping part-timers according to the age-grade (ang.). [dostęp 2011-03-20].
  8. 8,0 8,1 Masahiro Yamada: Parasaito Shinguru no Jidai (The Era of Parasite Singles). Tokyo: Chikuma Shobo, 1999. ISBN 4584058184. (jap.)
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 Kōichi Hamada, Hiromi Katō: Ageing and the labor market in Japan: problems and policies. Edward Elgar Publishing, 2007, s. xviii. ISBN 1845428498. [dostęp 2011-03-20]. (ang.)
  10. 10,0 10,1 10,2 Katrin Kraus: Work, Education and Employability. Peter Lang, 2008, s. 187. ISBN 3039112945. [dostęp 2011-03-20]. (ang.)