Fregat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fregat
Producent Rosja Rosja, NPO Ławoczkin
Człon rakiet Sojuz-U, Sojuz-FG, Sojuz 2, Zenit-2M, Zenit 3F
Materiały napędowe UDMH, N2O4
Rok pierwszego startu 2000
Osiągi
Siła ciągu przy starcie 20 kN
Impuls właściwy w próżni 322 s
Wymiary
Długość 1,5 m
Średnica 3,35 m
Masa pustego 924 kg
Masa maksymalna 5350 kg
Silniki
Silnik 1. S5-92

Fregat (ros.Фрегат) – sfinansowany przez firmę Starsem stopień rakietowy budowany przez NPO Ławoczkin, przeznaczony początkowo dla rakiet Sojuz-U, Sojuz-FG i Sojuz 2, a od 2011 używany jako dodatkowy stopień górny rakiet Zenit 3F i Zenit-2M[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stopień Fregat użyty podczas misji Fobos-Grunt

Projekt stopnia Fregat powstał w NPO Ławoczkin w 1993. Miał on być stopniem górnym z napędem zapożyczonym z radzieckich sond Mars i Fobos. Wdrażanie projektu było dosyć powolne, jednak po początkowych ustaleniach w sprawie startów rakiet Sojuz z Gujańskiego Centrum Kosmicznego przyspieszono prace.

Stopień ma kształt kilku baniek zlepionych ze sobą. To ze względu na kształt dwóch zbiorników mieszczących wewnątrz dimetylohydrazynę i tetratlenek diazotu. Napęd stanowi jednostka S5-92 generująca ciąg 20 kN. Zaletą stopnia Fregat jest możliwość ponownego startu.

W 2011 utworzono rozwiniętą wersję stopnia o nazwie Fregat-SB, wyposażoną w odłączane dodatkowe zbiorniki, co umożliwia dłuższe używanie (po raz pierwszy zastosowana przy starcie satelity Elektro-Ł 1[2]).

Pierwszy start stopnia Fregat odbył się 8 lutego 2000 roku na kosmodromie Bajkonur na rakiecie Sojuz-U, ładunkiem były satelity IRDT i Gruzowoj Market.

Oprócz wynoszenia satelitów na niskie i wysokie orbity Fregat może być użyty jako stopień ucieczkowy w misjach sond międzyplanetarnych i księżycowych. Takie rozwiązanie było użyte w misjach sond Mars Express, Venus Express i Fobos-Grunt.

Do chwili obecnej wykonano 20 startów stopnia Fregat, z czego jeden się nie powiódł (chodzi o misję Fobos-Grunt, gdzie stopień Fregat odmówił wykonania komendy zapłonu ucieczkowego).

Przypisy

  1. Fregat space tug. RussianSpaceWeb.com. [dostęp 2012-07-16].
  2. Russia meteo sateliite Electro L succesfully orbited. ITAR-TASS. [dostęp 2012-07-16].