Fregaty rakietowe typu Tromp

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fregaty rakietowe typu Tromp
F801 Tromp ca 1995.jpg
Hr.Ms "Tromp" około 1995
Opis typu
Kraj budowy  Holandia
Użytkownicy  Koninklijke Marine
Stocznia De Schelde, Vlissingen
Wejście do służby 1975
Wycofanie 2001
Zbudowane okręty 2
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 3665 t
pełna: 4310 t
Długość 138 m
Szerokość 14,80 m
Zanurzenie 4,6 m (maks. 6,6 m)
Napęd 4 turbiny gazowe w układzie COGOG - 2 x 25 440 KM i 2 x 4950 KM, 2 śruby
Prędkość 28 węzłów
Zasięg 5000 mil morskich/ 18 w
Załoga 306 (272 marynarzy, 34 oficerów)
Wyposażenie lotnicze 1 śmigłowiec SH 14B Lynx
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Okręty typu Tromp – pierwszy typ holenderskich fregat rakietowych, określanych też poza Holandią jako niszczyciele rakietowe, składający się z dwóch jednostek: "Tromp" i "De Ruyter". Służyły one w holenderskiej marynarce wojennej pomiędzy 1975 a 2001.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okręty typu Tromp zostały zaprojektowane w celu zastąpienia starzejących się lekkich krążowników typu De Zeven Provinciën w charakterze okrętów flagowych holenderskich zespołów floty[1]. Były przy tym pierwszymi nowoczesnymi holenderskimi okrętami z uzbrojeniem rakietowym, klasy fregat rakietowych, której przedstawiciele pojawili się już wcześniej w marynarkach innych państw. Ich głównym przeznaczeniem miało być zwalczanie celów powietrznych za pomocą rakiet przeciwlotniczych, lecz oprócz tego okręty te udało się wyposażyć w silne i uniwersalne uzbrojenie, mimo ich umiarkowanej wielkości. Konstruktorzy uzyskali także bardzo dobrą dzielność morską, dzięki wysokiej wolnej burcie, dużej szerokości i odpowiednio wybranym doświadczalnie kształtom kadłuba[1]. Z powodu silnego uzbrojenia, okręty te, klasyfikowane w Holandii jako fregaty (z odpowiednimi numerami burtowymi na literę "F"), często zaliczane są w publikacjach światowych do klasy niszczycieli rakietowych. Spośród nowości, wprowadziły one w marynarce holenderskiej także napęd w całości za pomocą turbin gazowych (w układzie COGOG) oraz sterowanie walką okrętu za pomocą zintegrowanego systemu, z centrali bojowej we wnętrzu kadłuba.

Pierwsze prace nad fregatami podjęto w 1964, a prace nad ostatecznym projektem technicznym rozpoczęły się w styczniu 1968. Projektowania zakończono we wrześniu 1969, po czym w październiku 1970 zamówiono dwie jednostki, noszące tradycyjne dla marynarki holenderskiej nazwiska admirałów holenderskich, noszone m.in. przez krążowniki z okresu II wojny światowej: "Tromp" i "De Ruyter"[1]. Budowę obu rozpoczęto w 1971 w stoczni De Schelde we Vlissingen. Pierwszy wszedł do służby "Tromp" w 1975, a "De Ruyter" w 1976.

Nazwa (numer) Położenie stępki Wodowanie Wejście do służby Wycofanie
Tromp (F 801) 4 sierpnia 1971 4 czerwca 1973 3 października 1975 12 listopada 1999
De Ruyter (F 806) 22 grudnia 1971 9 marca 1974 3 czerwca 1976 3 października 2001

Opis[edytuj | edytuj kod]

"Tromp" (źródło: Koninklijke Marine)

Fregaty typu "Tromp" miały sylwetkę nieco podobną do francuskich niszczycieli rakietowych typu Suffren, lecz bardziej zwartą. Wspólnym i charakterystycznym jedynie dla tych dwóch typów okrętów elementem było umieszczenie anten trójwspółrzędnej stacji radiolokacyjnej dozoru powietrznego pod wielką plastikową kopułą (z tej przyczyny, holenderskie fregaty uzyskały przezwisko "Kojak"). W momencie wejścia do służby był to bardzo nowoczesny radar, śledzący wiele celów jednocześnie[1]. Uzbrojenie artyleryjskie okrętów w postaci dwudziałowych wież z armatami uniwersalnymi 120 mm Bofors pochodziło z wycofanego w 1974 niszczyciela "Gelderland". W toku służby dodano na "De Ruyter" zestaw artyleryjski obrony bezpośredniej Goalkeeper. Fregaty typu Tromp uważane były za udane okręty, o dość silnym uzbrojeniu i nowoczesnym jak na moment wejścia do służby wyposażeniu elektronicznym[1].

"Tromp" wycofano ze służby w 1999, a "De Ruyter" w 2001; zostały one zastąpione przez nowe fregaty przeciwlotnicze typu De Zeven Provinciën, o tych samych nazwach.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Siłownia: 4 turbiny gazowe w układzie COGOG:
    • 2 turbiny prędkości maksymalnej Rolls-Royce Olympus TM3B o łącznej mocy ciągłej 50 880 KM (37,9 MW)
    • 2 turbiny prędkości ekonomicznej Rolls-Royce Tyne RM1C o łącznej mocy ciągłej 9900 KM (7,4 MW)[1] (inne dane 8200 KM)
    • 2 śruby napędowe
  • prędkość maksymalna: 28 węzły (maks. na próbach 30 w)

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

  • 2 armaty uniwersalne kalibru 120 mm Bofors L/50 w wieży na dziobie (1xII)
    • długość lufy 50 kalibrów, masa pocisku 24 kg, kąt podniesienia 85°, szybkostrzelność 42 strz/min, donośność skuteczna - do celów nawodnych 20 km, powietrznych 12 km[1]
  • 1 zestaw artyleryjski obrony bezpośredniej Goalkeeper kalibru 30 mm (na rufie - tylko "De Ruyter", od 1991)
  • 1 pojedyncza wyrzutnia Mk 13 kierowanych przeciwlotniczych pocisków rakietowych średniego zasięgu Standard SM-1MR na rufie (40 pocisków, zasięg do 46 km) (początkowo pociski RIM-24 Tartar)
  • 1 ośmioprowadnicowa wyrzutnia kierowanych przeciwlotniczych pocisków rakietowych krótkiego zasięgu RIM-7 Sea Sparrow na dziobie (16 pocisków, zasięg do 14,6 km)
  • 8 wyrzutni pocisków przeciwokrętowych RGM-84 Harpoon (dwie poczwórne) (od 1977-1978)
  • 6 wyrzutni torpedowych Mk 32 kalibru 324 mm dla torped Mk 46 przeciw okrętom podwodnym (2xIII)
  • 1 śmigłowiec SH 14B Lynx

Wyposażenie elektroniczne[edytuj | edytuj kod]

"Tromp" od rufy, w eskorcie lotniskowca HMS "Ark Royal", 1976.
  • trójwspółrzędna stacja radiolokacyjna dozoru powietrznego i nawodnego MTTR/SPS 01 (w kulistej osłonie na nadbudówce dziobowej)
  • dwie stacje radiolokacyjne kierowania pocisków przeciwlotniczych SPG 51C (na rufie)
  • stacja radiolokacyjna systemu WM 25 kierowania ogniem artylerii 120 mm i pocisków Sea Sparrow (przed mostkiem)
  • 2 radary nawigacyjne Decca Transar, następnie Decca 1226
  • sonar PHS-36 (SQS-509)
  • systemy walki radioelektronicznej
  • zintegrowany system dowodzenia walką okrętu SEWACO

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 J. Krzewiński, op.cit.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]