Friedrich Ebert

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Friedrich Ebert
Friedrich Ebert.jpg
Data i miejsce urodzenia 4 lutego 1871
Heidelberg
Data i miejsce śmierci 28 lutego 1925
Berlin
1. Prezydent Rzeszy
Przynależność polityczna Socjaldemokratyczna Partia Niemiec
Okres urzędowania od 11 lutego 1919
do 28 lutego 1925
Poprzednik
Następca Paul von Hindenburg
9. Kanclerz Rzeszy
Okres urzędowania od 9 listopada 1918
do 11 lutego 1919
Poprzednik Maximilian von Baden
Następca Philipp Scheidemann
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Friedrich Ebert (ur. 4 lutego 1871 w Heidelbergu, zm. 28 lutego 1925 w Berlinie) – niemiecki polityk, ostatni kanclerz (9 listopada11 listopada 1918) Cesarstwa Niemieckiego i pierwszy prezydent Niemiec (Republiki Weimarskiej). Socjalista związany z SPD.

Wczesne Życie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Heidelbergu w rodzinie krawca. W 1889 r. wstąpił do SPD i piastował tam stanowisko lokalnego sekretarza robotniczego, redaktora partyjnej gazety oraz sekretarza prezydium partii. W 1905 roku przeniósł się do Berlina, a w 1906 r. został sekretarzem generalnym partii. W latach 1917-1922 znalazł się w grupie parlamentarnej frakcji socjalistów – Niezależnej Socjaldemokratycznej Partii Niemiec, przeciwnych wojennej polityce rządu.

Po I Wojnie Światowej[edytuj | edytuj kod]

9 listopada 1918 kanclerz Maximilian von Baden przekazał mu swoje stanowisko jako przewodniczącemu najsilniejszej partii w parlamencie. Tego samego dnia, w trakcie trwającej od 3 listopada rewolucji, około 2 godziny po objęciu stanowiska kanclerza wymusił na cesarzu Wilhelmie II abdykację. W tej sytuacji, pozbawiony władzy cesarz wyjechał do Holandii. Podczas obrad Zgromadzenia Narodowego w Weimarze Ebert ustąpił ze stanowiska kanclerza i postanowił, wraz z innymi politykami o rozpisaniu wyborów do parlamentu na 19 stycznia 1919. Został wybrany przez Zgromadzenie przewagą głosów na pierwszego prezydenta Rzeszy. Po wyborach pierwszym kanclerzem republiki został Philipp Scheidemann.

Urząd prezydenta pełnił do czasu swojej śmierci w roku 1925, która nastąpiła z powodu odkładanej operacji ślepej kiszki. W czasie swej kadencji wydatnie przyczynił się, w porozumieniu z socjaldemokratycznym ministrem obrony, Gustavem Noske, do stłumienia tzw. powstania Spartakusa, kierowanego przez dawnych towarzyszy partyjnych z SPD Różę Luxemburg i Karla Liebknechta.

Był w imieniu Niemiec sygnatariuszem traktatu wersalskiego, co nie przysporzyło mu sympatii w społeczeństwie. Reprezentował rewizjonistyczne poglądy w sprawie polskiego Śląska, Pomorza i Poznańskiego. Wydana przez Eberta proklamacja o neutralności Niemiec w czasie wojny polsko-bolszewickiej 1919-1921 wprowadzała zakaz tranzytu przez Niemcy materiałów wojskowych z Francji z pomocą dla walczących Polaków. Był też inicjatorem nawiązania stosunków dyplomatycznych z Rosyjską Federacyjną Socjalistyczną Republiką Radziecką i późniejszym Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich.

Jego syn – Friedrich Fritz Ebert był burmistrzem Berlina Wschodniego i przewodniczącym Rady Państwa NRD.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bernd Jordan, Aleksander Lenz: Księga 100 polityków stulecia. tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, str. 158-159 ISBN 83-7060-508-7.