Dżabhat an-Nusra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dżabhat an-Nusra
Flaga używana przez dżihadystów
Flaga używana przez dżihadystów
Państwo Syria
Data utworzenia grudzień 2011
Najwyższe dowództwa
Wojskowe Al-Ka’ida

Dżabhat an-Nusra (Front Obrony Ludności Lewantu) – paramilitarna grupa zbrojna islamistów będąca siatką Al-Ka’idy w Syrii, powstała podczas tamtejszej wojny domowej pod koniec 2011. Ugrupowanie poparło syryjską opozycję, nawoływało do obalenia rządu Baszszara al-Asada oraz włączyło się w walkę przeciwko syryjskiemu reżimowi przeprowadzając serię zamachów terrorystycznych, ściągając sunnickich mudżahedinów do Syrii i wysyłając ich na front. Liderem Dżabhat an-Nusra jest Abu Muhammad al-Dżaulani.

Rola dżihadystów w Syrii wzrosła kiedy w grudniu 2011 amerykańscy żołnierze po ośmiu latach wycofali się z sąsiedniego Iraku. Wówczas do Syrii przez wschodnią granicę zaczęli przenikać islamiści, którzy wykorzystali chaos w kraju, poparli sunnicką opozycję, dążąc do ustanowienia w Syrii kalifatu. Z tego też powodu Stany Zjednoczone sceptycznie nastawione były do dozbrajania powstańców, gdyż wysoce prawdopodobnie było, że broń trafiała by w ręce terrorystów[1].

W kwietniu 2013 dowódca Islamskiego Państwa w Iraku, Abu Bakr al-Baghdadi ogłosił fuzję z Dżabhat an-Nusra. Została ona odrzucona przez al-Dżaulaniego. Dezycja al-Baghdadiego została również skrytykowana przez lidera Al-Ka’idy Ajman az-Zawahiri nazwał tą decyzję błędem i ją anulował[2]. Al-Baghdadi nie podporządkował się decyzji az-Zawahiriego i 15 czerwca 2013 ogłosił, iż oba podmioty będą działać jako jedna organizacja pod nazwą Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie[3].

Na początku listopada 2013 lider Al-Kai'dy Ajman az-Zawahiri po raz kolejny nakazał rozwiązanie ISIS i powrót bojowników dawnego ISI do Iraku, z kolei filią światowej Al-Ka'idy w Syrii obwołał ugrupowanie Dżabhat an-Nusra. Zmarginalizowany ISIS porzucił sojusz z Dżabhat an-Nusra, wdając się w nimi w bratobójcza walkę[4].

Działalność w Syrii[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy zamach w Syrii miał miał miejsce 23 grudnia 2011. W wyniku wybuchu samochodu pułapki w Damaszku zginęły 44 osoby, a 166 zostało rannych. Za zamachem stali sunniccy islamiści z Frontu Obrony Ludności Lewantu. Z kolei strona rządowa oskarżyła o przeprowadzenie zamachu powstańców, natomiast rebelianci oskarżyli rząd, by odciąć się od terrorystów Drugi zamach miał miejsce także w stolicy i wydarzył się 6 stycznia 2012. Celem ataku w którym zginęło 25 osób, a 46 odniosło rany, był autobus przewożący policjantów[5].

23 stycznia 2012 Front Obrony Ludności Lewantu wydał oświadczenie za pośrednictwem serwisu YouTube w którym poinformowano ustanowienie grupy islamistycznej i przyznanie się do przeprowadzenia zamachów bombowych. Front ogłosił włączenie się do wojny w celu obrony mieszkańców Syrii, uciskanym przez siły reżimowe i milicje prorządowym oraz walkę w imieniu Allaha[6].

10 lutego 2012 doszło do potężnej podwójnej eksplozji samochodu-pułapki w mieście Aleppo. Zginęło 28 osób, a 175 odniosło obrażenia – zarówno cywile jak i funkcjonariusze sił bezpieczeństwa. Do zamachu doszło w pobliżu budynku wojskowego i siedziby sił bezpieczeństwa[7]. Trzeci zamach w Damaszku terroryści przeprowadzili 17 marca 2012. W wyniku podwójnej eksplozji samochodów-pułapek w pobliżu siedziby wywiadu oraz głównej siedziby policji zginęło 27 osób, a 140 odniosło rany. W wyniku działalności terrorystów w Syrii zginęło ponad 120 osób[8].

27 kwietnia 2012 w Damaszku doszło do zamachu samobójczego w wyniku, którego zginęło 11 osób. Eksplozja nastąpiła w pobliżu jednego z meczetów w centrum miasta, gdy wierni opuszczali świątynię po piątkowych modłach. 30 kwietnia 2012 do zamachów bombowych doszło w Idlib oraz Damaszku. W pierwszych z tych miast atak wymierzony był w pobliżu kwatery głównej służb wywiadowczych sił powietrznych w wyniku czego zginęło ponad 20 osób. Z kolei w stolicy eksplodowały ładunki wybuchowe, umieszczone w samochodzie, jednak nie było informacji o ofiarach[9].

Do największego zamachu w wykonaniu Frontu Obrony Ludności Lewantu doszło 10 maja 2012. Atak miał miejsce w Damaszku, gdzie eksplodowały dwa samochody-pułapki. Potężna eksplozja, która wydarzyła się w godzinach porannego szczytu spowodowała 55 ofiar, natomiast 372 ludzi zostało rannych. Terroryści ogłosili w oświadczeniu, że dokonali zamachu w odpowiedzi na ataki sił prezydenta Baszszara al-Asada na zbuntowane wobec niego miasta[10].

29 maja 2012 w czasie walk w Dajr az-Zaur doszło do egzekucji 13 mężczyzn[11]. Odpowiedzialność za rozstrzelanie pracowników firmy elektrycznej, którzy protestowali przeciwko masakrze w Huli, przeprowadzonej przez milicje prorządową szabiha, wziął na siebie Front Obrony Ludności Lewantu. Dzień później ciężkie walk wybuchły w Dajr az-Zaur, w w czasie m.in. których rozstrzelano 13 mężczyzn[12].

27 czerwca 2012 bojownicy Frontu zaatakowali w okolicach stolicy Syrii siedzibę prorządowej stacji Al-Ikhbarija TV. W wyniku wybuchu ładunków wybuchowych zginęło siedem osób, a studio nagrań zostało zniszczone[13]. 3 sierpnia 2012 terroryści ogłosili, iż przeprowadzili egzekucję Muhammada as-Sa’ida, prezentera telewizyjnego porwanego w 19 lipca 2012[14].

3 października 2012 na głównym placu w centrum miasta Aleppo - Sadala al-Dżabiriego, doszło do czterech eksplozji samochodów-pułapek, a piąta nastąpiła kilkaset metrów dalej, w pobliżu bramy do starego miasta. W zamachach bombowych zginęło 40 osób, a 90 zostało rannych. W następstwie wybuchu zniszczona została część fasady hotelowej. Zwaliły się również dwie kondygnacje kawiarni. Po tym wydarzeniu mieście zamknięto wszystkie budynki rządowe[15]. Do przeprowadzenia zamachu przyznała się Rada Rewolucyjna Aleppo działająca niezależnie od Wolnej Armii Syrii i Front Obrony Ludności Lewantu. Strona rządowa dodała, iż udaremniła kolejne zamachy, zabijając dwóch terrorystów mających na sobie pasy z ładunkami wybuchowymi[16].

8 października 2012 w siedzibie wywiadu wojsk lotniczych na przedmieściu Damaszku doszło do podwójnego zamachu samobójczego do którego przyznał się Front Obrony Ludności Lewantu. W zamachach terrorystycznych w którym wykorzystano pojazdy wyładowane ładunkami wybuchowymi zginęło kilkadziesiąt osób. W raporcie dżihadystów był to atak na "cytadelę tyranii" jak nazwano siedzibę wywiadu wojsk lotniczych, w której od początku wojny domowej przetrzymywano i torturowano opozycjonistów[17].

5 listopada 2012 w wiosce Az-Zijara w muhafazie Hama ekstremista z Frontu Obrony Ludności Lewantu przeprowadził w pobliżu punktu wojskowego zamach samobójczy za pomocą samochodu-pułapki w którym śmierć poniosło 50 żołnierzy regularnej armii i bojowników prorządowych[18].

14 islamistycznych grup z Frontem Obrony na czele odrzuciło 18 listopada 2012 wejście w skład szerokiej Syryjskiej Koalicji Narodowej na rzecz Opozycji i Sił Rewolucyjnych. Islamiści opowiedzieli się za utworzeniem państwa islamskiego i domagali się wprowadzenie koranu jako konstytucji[19].

Pod koniec grudnia 2012 kiedy w Aleppo rozpoczęły się walki o lotniska i bazy wojsk syryjskich, ekstremiści ogłosili "strefę zakazu lotów", gdyż byli zdolni do strącania maszyn wykorzystywanych do nalotów przez reżim[20]. 7 stycznia 2013 członkowie ugrupowania dokonali egzekucji trzech żołnierzy porwanych dwa dni wcześniej w Dajr az-Zaur[21].

Skutki działalności Dżabhat an-Nusra[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lipca 2012 światowe media donosiły, że grupy rebelianckie znacznie radykalizowały się wraz z wydłużaniem się wojny domowej. W trakcie trwania wojny do walk przystąpili konserwatywni sunnici zamieszkujący głównie obszary wiejskie. Głoszą oni hasła dżihadu. Ponadto do radykalnych salafitów trafiało najwięcej wsparcia z Zatoki Perskiej, co niepokoiło Stany Zjednoczone. Do Syrii napływało również co raz więcej bojowników Al-Ka’idy. Głoszone hasła dżihadu przez powstańców, przyciągały z zagranicy bojowników, którzy pomagali w walce z Alawitami[22].

Brytyjski fotoreporter Jeroen Oerlemans, który przez tydzień był przetrzymywany przez rebeliantów, twierdził, że wśród opozycjonistów było dużo ochotników z regionów takich jak Pakistan, Bangladesz i Czeczenia. Dodał, ze żaden z przetrzymujących go bojowników nie było Syryjczykiem, a połowa z nich znała angielski. W związku z tym nasunęła się teza, iż po ewentualnym obaleniu rządów al-Asada, fundamentaliści będą dążyć do zaprowadzenia prawa szariatu, bądź wybuchnie kolejna wojna domowa, która zakończy się przejęciem władzy przez radykałów islamskich, tak jak miało to miejsce w czerwcu 2012 w samozwańczym afrykańskim Azawadzie[23].

Wobec biernej postawy Zachodu co do kwestii dozbrajania rebeliantów i ustanowienia strefy zakazu lotów, rebelianci zagrozili wejściem w sojusz z Frontem Obrony Ludności Lewantu. W sierpniu 2012 roku Front Obrony Ludności Lewantu ogłosił, iż działa w Damaszku i jego okolicach wraz z Batalionem Al-Sahaba wchodzącym w skład Wolnej Armii Syrii[24].

Francuski chirurg Jacques Beres, współzałożyciel organizacji Lekarze bez Granic, które powrócił 7 września 2012 ze szpitala w Aleppo, kontrolowanego przez rebeliantów w którym pracował przez dwa tygodnie powiedział, że połowa bojowników którym udzielał pomocy stanowili cudzoziemcy. Lekarz twierdził, że opatrywał po 40 rannych dziennie i powiedział, że dżihadyści nie walczyli dla samego upadku reżimu, ale dla przejęcia władzy i ustanowieniem państwa islamskiego, z szariatem, mającym stać się częścią światowego emiratu[25].

Stany Zjednoczone nałożyły 11 grudnia 2012 na dwóch liderów ugrupowania Majsara Alego Musy Abd Allaha al-Dżuburiego i Anasa Hasana Chataba sankcje finansowe. Wpisanie ich na czarna listę oznaczało zamrożenie ich aktywów oraz zakazano amerykańskim obywatelom robienia z nimi interesów[26].

Wojna z Państwem Islamskim i z syryjskim rządem[edytuj | edytuj kod]

10 kwietnia 2013 głównodowodzący Frontu Abu Muhammad al-Dżaulani, przyrzekł lojalność Ajmanowi az-Zawahiriemu, liderowi Al-Ka’idy. Al-Dżaulani przyznał się do przeprowadzenia wielu zamachów na reżim Asada. Dzień wcześniej bojownicy Frontu oficjalnie ogłosili, iż są odgałęzieniem Islamskiego Państwa w Iraku, czyli tamtejszej filii Al-Ka’idy[27]. Ponadto al-Dżaulani i lider Islamskiego Państwa w Iraku Abu Bakr al-Baghdadi ogłosili fuzję ugrupowań, ogłaszając powstanie Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie. Jednak w liście otwartym z 9 czerwca 2013 lider Al-Ka’idy Ajman az-Zawahiri nazwał tą decyzję błędem i ją anulował[28]. Al-Baghdadi nie podporządkował się pod decyzję az-Zawahiriego i 15 czerwca 2013 ogłosił, iż oba podmioty będą działać jako jedna organizacja pod nazwą Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie (ISIS)[29]. Niemniej Dżabhat al-Nusra, nie działał pod sztandarem ISIS, jednak początkowo współpracował z irackimi dżihadystami. Jednak spory między ekstremistami doprowadziły w styczniu 2014 do wybuchu zbrojnej konfrontacji między ugrupowaniami.

W styczniu 2014 Dżabhat an-Nusra zostało wyparte przez ISIS m. in. z głównego bastionu jakim był Ar-Rakka, zajętego po bitwie siłami rzadowymi w marciu 2013. W lutym i marcu 2014 Dżabhat an-Nusra i Front Islamski przeprowadziły drugą ofensywę wymierzoną w ISIS, w efekcie której dżihadysci zostali zmuszeni do ucieczki z swoich pozycji w muhafazie Dajr az-Zaur. Jednak zmiana sytuacji nastąpiła po bitwie o Markadę w dniach 21-29 marca 2014, kiedy to ISIS pokonało ekstremistów z Dżabhat an-Nusra i zaczęło ich powoli wypierać z muhafazy[30]. Po porażce ISIS w bitwie o przejście graniczne Abu Kamal z 11 kwietnia 2014, ISIS przegrupowało się i podjęło szeroko zakrojoną ofensywę, która doprowadziła do klęski Dżabhat an-Nusra w muhafazie Dajr az-Zaur[31].

Mimo porażki za wschodzie Syrii w walce z Państwem Islamskim (IS), ugrupowanie Dżabhat an-Nusra w 2014 stało się głównym ugrupowaniem, z syryjskiej opozycji zbrojnej, pomijając Państwo Islamskie, które brało udział w kampaniach wojennych wymorzonych w siły rządowe. Ekstremiści walczyli w Aleppo, pod Damaszkiem, bronili Hims, brali udział w walkach pod Chan Szajchun, brali udział w kampanii w Górach Kalamun, szturmowali bastion syryjskich wojsk w muhafazie Latakia, czy aktywnie walczyli na froncie południowym. W walkach przeciwko Syryjskim Siłom Zbrojnym i Państwu Islamskiemu współpracowali z Frontem Islamskim i Armią Mudżahedinów, w ramach luźnego sojuszu pod nazwą Ahl Asz-Szam.

Przypisy

  1. Linton: Arming support Al-Qaeda for Syrian rebels (ang.). israelnationalnews.com, 2012-02-12. [dostęp 2012-03-31].
  2. Qaeda chief annuls Syrian-Iraqi jihad merger (pol.). Al Dżazira, 2013-06-10. [dostęp 2013-07-12].
  3. Iraqi al-Qaeda chief rejects Zawahiri orders (pol.). Al Dżazira, 2013-06-15. [dostęp 2013-08-06].
  4. Top Syrian rebel commander denies reports of fleeing haaretz.com
  5. Syrian troops 'wipe out village' (ang.). Reuters, 2011-12-21. [dostęp 2012-10-01].
  6. Al Nusrah Front claims suicide attack in Syria (ang.). longwarjournal.org, 2012-01-23. [dostęp 2012-10-01].
  7. Syria unrest: Explosions in Aleppo 'kill 25' (ang.). BBC News, 2012-02-10. [dostęp 2012-10-01].
  8. W Syrii znów gorąco. Krwawe eksplozje w centrum stolicy (pol.). tvn24.pl, 2012-03-17. [dostęp 2012-03-17].
  9. Zamachy na służby specjalne Syrii – są ofiary śmiertelne (pol.). wp.pl, 2012-04-30. [dostęp 2012-04-30].
  10. Front Zwycięstwa przyznał się do zamachu w stolicy (pol.). tvn24.pl, 2012-05-12. [dostęp 2012-05-12].
  11. W Syrii znaleziono ciała 13 zastrzelonych mężczyzn (pol.). wp.pl, 2012-05-30. [dostęp 2012-06-04].
  12. Militant group claims killing of 13 in Syria (ang.). Reuters, 2012-06-05. [dostęp 2012-10-01].
  13. Seven killed in attack on Syrian TV station (ang.). Reuters, 2012-06-27. [dostęp 2012-10-01].
  14. Syrian TV presenter Mohammad al Saeed has been executed by Islamist armed group Al-Nusra, says rights groupn (ang.). Reuters, 2012-08-03. [dostęp 2012-10-01].
  15. Seria eksplozji w Aleppo (pol.). wp.pl, 2012-10-03. [dostęp 2012-10-05].
  16. Syria 'suicide bombers' kill 34 and injure 120 in Aleppo (ang.). Guardian, 2012-10-03. [dostęp 2012-10-05].
  17. Syria: dziesiątki zabitych w zamachu w Damaszku (pol.). wp.pl, 2012-10-09. [dostęp 2012-10-09].
  18. Syria: co najmniej 50 żołnierzy zginęło w zamachu w Hamie (pol.). wp.pl, 2012-11-05. [dostęp 2012-11-06].
  19. Aleppo Rebels Denounce Syrian Opposition National Coalition & Declar Islamic State (ang.). Reuters, 2012-11-18. [dostęp 2012-11-19].
  20. Syrian rebel fighters declare 'No Fly Zone' in Aleppo. Al Dżazira, 2012-12-22. [dostęp 2012-12-25].
  21. The jihadist al-Nusra front executed 3 regular soldiers detained earlier in 5/1/2012.. SOHR, 2013-01-07. [dostęp 2013-01-08].
  22. Wśród powstańców w Syrii rosną wpływy dżihadystów (pol.). wp.pl, 2012-07-30. [dostęp 2012-07-30].
  23. Brytyjscy dżihadyści walczą przeciwko wojskom Baszara al-Asada (pol.). wp.pl, 2012-07-30. [dostęp 2012-07-30].
  24. Al-Kaida w Syrii - niebezpieczny sojusz z islamskimi ekstremistami (pol.). wp.pl, 2012-08-16. [dostęp 2012-08-16].
  25. Ofensywa rządowa w rejonie Damaszku - wiele ofiar (pol.). wp.pl, 2012-09-08. [dostęp 2012-09-10].
  26. USA: sankcje wobec szefów ugrupowania dżihadystycznego w Syrii (pol.). wp.pl, 2012-12-11. [dostęp 2012-12-11].
  27. Syria: Front al-Nusra przyrzeka wierność głównemu szefowi Al-Kaidy (pol.). wp.pl, 2013-04-10. [dostęp 2013-04-12].
  28. Qaeda chief annuls Syrian-Iraqi jihad merger (pol.). Al Dżazira, 2013-06-10. [dostęp 2013-07-12].
  29. Iraqi al-Qaeda chief rejects Zawahiri orders (pol.). Al Dżazira, 2013-06-15. [dostęp 2013-08-06].
  30. Syrian army retakes key post in regime bastion Latakia (ang.). yourmiddleeast.com, 2014-03-31. [dostęp 2014-04-19].
  31. ISIS kills 35 fighters from Jabhat Al-Nusra and Islamic battalions (ang.). SOHR, 2014-03-29. [dostęp 2014-04-19].