Fruczak trutniowiec
| Fruczak trutniowiec | |
| Hemaris tityus | |
| (Linnaeus, 1758) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Gromada | owady |
| Podgromada | owady uskrzydlone |
| Rząd | motyle |
| Rodzina | zawisakowate |
| Rodzaj | Hemaris |
| Gatunek | fruczak trutniowiec |
| Synonimy | |
|
|
| Podgatunki | |
|
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Fruczak trutniowiec (Hemaris tityus) – gatunek motyla z rodziny zawisakowatych (Sphingidae). Ten motyl systematycznie przyporządkowany do motyli nocnych lata w ciągu dnia.
Spis treści |
Rozmieszczenie geograficzne [edytuj]
Zachodnia i środkowa część Palearktyki[1]. W Polsce podawany już na początku XX wieku[2], znany niemal z całego kraju[3][4][5].
Cechy [edytuj]
Rozpiętość skrzydeł tego motyla wynosi ok. 38–42 mm. Zachowaniem przypomina kolibra, ponieważ spija nektar z kielicha kwiatów za pomocą ssawki, unosząc się w powietrzu, czasem siedzi na roślinie łudząco przypominając trzmiela. Głowa, tułów i odwłok tworzą krępe ciało pokryte włoskami. Odwłok u nasady oliwkowozółty, z ciemnobrunatną lub czarną przepaską w środku, zaś w tylnej części jest rudy[1]. Skrzydła przeźroczyste z widocznymi czarnymi żyłkami i czarną wąską obwódką przy zewnętrznym brzegu[1].
Środowisko [edytuj]
Habitat tego niewielkiego zawisaka to nawapienne murawy kserotermiczne[6], śródleśne łąki, polany, ugory, przydroża[1], przytorza a nawet ogródki przydomowe.
Pojaw stadiów i rośliny żywicielskie [edytuj]
Dorosłe osobniki (imagines) spotykane są od pierwszej dekady maja do pierwszej dekady lipca, czasem bywa druga generacja od prawie końca lipca do drugiej dekady sierpnia[1]. Larwy (gąsienice), przeważnie na roślinach żywicielskich, obserwuje się w czerwcu do września[7].
Gąsienica żeruje na driakwi gołębiej (Scabiosa columbaria), świerzbnicy leśnej (Knautia sylvatica)[1][7], świerzbnicy polnej (Knautia arvensis)[1], świerzbnicy (Knautia drymeia)[7], a także na czarcikęsie łąkowym (Succisa pratensis)[7][4]. Za roślinę żywicielską podaje się też szczeć sukienniczą[7] oraz przytulię właściwą (Galium verum) i wiciokrzew pospolity (Lonicera xylosteum)[4].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Jarosław Buszko: Atlas motyli Polski. Część II. Prządki, zawisaki, niedźwiedziówki. Warszawa: Image, 1997, s. 122-123. ISBN 83-85461-43-4.
- ↑ Jan Romaniszyn, Fryderyk Schille: Fauna Motyli Polski I. Prace monograficzne Komisyi Fizyograficznej. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1929, s. 193-194.
- ↑ Jarosław Buszko, Janusz Nowacki: The Lepidoptera of Poland – A distributional checklist. Polish Entomological Monographs Vol. I. Poznań – Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 2000, s. 86. ISBN 83-88518-03-8.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Krzysztof Jonko: Hemaris tityus (Linnaeus, 1758) w: Motyle Europy (pol.). [dostęp 2011-11-28].
- ↑ Zawisaki Polski. Baza Danych. Fruczak trutniowiec Hemaris tityus (L.) (pol.). [dostęp 2011-11-28].
- ↑ Marcin Kutera: Ochrona fauny w: Andrzej Czylok, Marcin Kutera, Marceli Ślusarczyk, Andrzej Tyc, Jan, Maciej Waga Skały Kroczyckie i Podlesickie. Ochrona bioróżnorodności krajobrazu.. Zawiercie, Sosnowiec: TMZZ, ZPKWŚ, Sołectwo Podlesice, Wydział Nauk o Ziemi – Uniwersytet Śląski, 2009, s. 6-7. ISBN 978-83-928364-07-7.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Vladimír Bělín: Nočni Motýli České a Slovenské republiky / Nachtfalter der Tschechischen und Slowakischen Republik. Zlín: Kabourek, 2003, s. 101, tablica 15. ISBN 80-86447-02-2.
