Fryderyk August Hohenzollern

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Friedrich Wilhelm Heinrich August Prinz von Preußen – Fryderyk Wilhelm Henryk August (ur. 19 grudnia 1779, Berlin – Friedrichsfelde, zm. 19 lipca 1843, Bydgoszcz), książę Prus z dynastii Hohenzollernów, generał pruski.

Ks. August Pruski (ok. 1817)

Zarys biografii[edytuj | edytuj kod]

Książę August był synem Augusta Ferdynanda, najmłodszego syna króla Fryderyka Wilhelma I, i Anny Elżbiety von Brandenburg-Schwedt z bocznej linii domu Hohenzollernów, bratankiem Fryderyka Wielkiego i szwagrem ks. Antoniego Radziwiłła. W wieku lat 18 otrzymał rangę kapitana, w 1803 został majorem a w 1806 podpułkownikiem. Na czele swego batalionu grenadierów wziął udział w bitwie pod Auerstedt, w przededniu której poległ jego starszy brat Ludwik Ferdynand, i po przegranej Prusaków dostał się do niewoli francuskiej, z której powrócił pod koniec roku 1807.

W roku 1808 ks. August udał się do Królewca i otrzymał od kuzyna Fryderyka Wilhelma III stopień generała brygady i dowództwo wschodniopruskiego pułku artylerii. W pułku służył wówczas rówieśnik Augusta, późniejszy polski generał Józef Sowiński, i uzyskał przyjacielską przychylność księcia, który mu potem parę razy pomógł (przy udzieleniu abszytu z armii pruskiej w 1811, zwolnieniu z niewoli rosyjskiej w 1813 i uzyskaniu orderu Pour le Mérite w 1821).

Do 1813 ks. August zajmował się wspólnie z gen. Scharnhorstem reorganizacją pruskiej artylerii, na jesieni tego roku wziął udział w bitwie narodów pod Lipskiem. W roku 1814 był dowódcą jednego z pruskich korpusów w czasie inwazji aliantów na Francję, potem był jednym z pruskich uczestników kongresu wiedeńskiego. W czasie 100 dni Napoleona przydzielono mu dowództwo pruskich wojsk na froncie północnym. Po ostatecznej klęsce Napoleona ks. August powrócił do Prus, gdzie aż do śmierci zajmował się inspekcjami jednostek artylerii w różnych miastach garnizonowych. W czasie jednej z takich podróży zmarł nagle w Bydgoszczy. Pochowano go w grobach Hohenzollernów w berlińskiej katedrze. Posiadał m.in. jako jeden z niewielu bardzo ceniony przez wojskowych rosyjski Order św. Jerzego II klasy.

Ks. August był najbogatszym właścicielem ziemskim w ówczesnych Prusach. Nie miał legalnego potomstwa, a więc większa część posiadłości powróciła do królewskiej linii Hohenzollernów, ale pokaźne dobra uzyskali też spowinowaceni z nim Radziwiłłowie.

Książę nigdy się nie ożenił, ale miał z dwiema towarzyszkami życia jedenaścioro nieślubnych dzieci: z Karoliną Fryderyką Wichmann (zm. 1844), później nobilitowaną jako baronowa von Waldenburg, czworo, i siedmioro z Augustą Arend (zm. 1834), później uszlachconą jako baronowa von Prillwitz (od majątku Prillwitz, dziś: Przelewice koło Pyrzyc, który został jej podarowany przez Augusta).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Allgemeine Deutsche Biographie, Band 1., Leipzig 1875.
  • Georg von Alten,Handbuch für Heer und Flotte, Band IV, Berlin 1911.