Fryderyk III Hohenzollern

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fryderyk III Hohenzollern
z łaski Bożej cesarz niemiecki, król Prus, margrabia Brandenburgii, burgrabia Norymbergi, hrabia Hohenzollern, suweren i wielki książę Śląska oraz hrabstwa kłodzkiego, wielki książę Poznania, etc.
Friedrich 3º.jpg
Cesarz Niemiecki i Król Prus
Okres panowania od 9 marca 1888
do 15 czerwca 1888
Poprzednik Wilhelm I Hohenzollern
Następca Wilhelm II Hohenzollern
Dane biograficzne
Dynastia Hohenzollernowie
Urodziny 18 października 1831
Poczdam
Śmierć 15 czerwca 1888
Poczdam
Ojciec Wilhelm I Hohenzollern
Matka Augusta Sachsen-Weimar
Żona Wiktoria Sasko-Koburska
Dzieci Wilhelm II Hohenzollern
Charlotta Hohenzollern
Henryk Hohenzollern
Zygmunt Hohenzollern
Wiktoria Pruska
Waldemar Hohenzollern
Zofia Hohenzollern
Małgorzata Hohenzollern
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Fryderyk III, urodzony jako Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl von Hohenzollern (ur. 18 października 1831 w Poczdamie, zm. 15 czerwca 1888 tamże) – cesarz niemiecki i król Prus. Panował jedynie 99 dni, od 9 marca do 15 czerwca 1888, wolnomularz[1]. Zmarł na zapalenie płuc niedługo po wykonanej tracheotomii z powodu guza Ackermana krtani[2][3].

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z dynastii Hohenzollernów, jego ojcem był cesarz niemiecki Wilhelm I Hohenzollern, a matką Augusta Sachsen-Weimar. Odebrał wszechstronne i staranne wykształcenie. Jego pierwszym wychowawcą i guwernerem był niemiecki archeolog i historyk Ernst Curtius. Po ukończeniu 18 lat przez jakiś czas kształcił się na Uniwersytecie w Bonn. Kolejne lata nauki wypełniły podróże. W 1851 roku wyjechał do Anglii na Wielką Wystawę Światową[4]. Miłością następcy tronu była armia. Rozpoczął edukację wojskową. W wieku 10 lat otrzymał stopień podporucznika Pierwszego Pułku Gwardii. W okresie studiów w Bonn wiosnę lub lato zawsze spędzał na manewrach[5]. Służbę w wojsku traktował jako zaszczyt. Cenił ją za jej sztukę, splendor i więzy braterstwa.

Następca tronu[edytuj | edytuj kod]

Książę Fryderyk angażował się w działalność kulturalną. Pasjonował się historią i archeologią. Zainspirował prace wykopaliskowe w Pergamonie i Olimpii. Opisywał ruiny i pomniki Bliskiego Wschodu. Dużo podróżował. Wraz z rodziną często bywał we Włoszech: w Rzymie, Florencji i Wenecji. Prowadził raczej proste, idylliczne życie. Od czasu do czasu pełnił też misje oficjalne. Był na pogrzebie zamordowanego cara Aleksandra II. Odwiedził Hiszpanię króla Alfonsa XII. Złożył oficjalną wizytę papieżowi i królowi Włoch Wiktorowi Emanuelowi II[6]. Nie były to jednak żadne istotne zadania. Kanclerz Otto von Bismarck za aprobatą cesarza wyraźnie faworyzował młodego księcia Wilhelma. To Wilhelm, a nie Fryderyk zapoznawany był z polityką zagraniczną. To Wilhelm, a nie Fryderyk reprezentował cesarza w Sankt Petersburgu na uroczystościach z okazji osiągnięcia przez carewicza pełnoletniości[7].

Podczas wojny duńskiej (1864), służył jako oficer pod dowództwem Fryderyka von Wrangela, a w wojnie z Austrią (1866) dowodził armią, która odniosła spory sukces podczas bitwy pod Sadową 3 lipca 1866. W wojnie prusko-francuskiej (1870-1871), mianowany na feldmarszałka również dowodził armią, a po zwycięstwie stał się orędownikiem idei cesarstwa niemieckiego. Udział w sukcesach militarnych następcy tronu miał szef sztabu, hr. Leonhard von Blumenthal (1810–1900). Pomimo niechęci do Bismarcka, po zjednoczeniu Niemiec 1871 roku, zaakceptował jego politykę. Dążył bezskutecznie do zawarcia przymierza niemiecko-brytyjskiego.

W 1885 roku gościł na zamku w Jarocinie, gdzie spotkał się z członkami miejscowego magistratu. Jak pisze Stanisław Karwowski w pracy Miasto Jarocin i jego dziedzice, następca tronu miał zwrócić się do jednego z urzędników: Pan z pewnością mówisz po polsku. Ten zaprzeczył: Niech Bóg uchowa! Na to Fryderyk odpowiedział, że jego zdaniem każdy urzędnik w Wielkim Księstwie Poznańskim powinien znać obadwa języki krajowe.

Wymarzony władca liberałów[edytuj | edytuj kod]

Na przełomie roku 1886-1887 książę Fryderyk cierpiał na uporczywą chrypkę. Został zbadany przez lekarza. Pierwsze prognozy co do stanu zdrowia księcia nie budziły obaw. Wykryto niedużą narośl na gardle. Później okazało się, że to rak. Przeprowadzono konsultację. Badanie wykonane na początku listopada 1887 roku wykazało, że narośl na gardle jest jednak złośliwa. Fryderyk, nadzieja całego pokolenia liberałów niemieckich[8], został cesarzem 9 marca 1888 roku[9]. Był już wówczas bardzo chory. Świadomy swego stanu zdrowia nie dokonał po objęciu tronu żadnych poważnych zmian. Kanclerz Otto von Bismarck zachował stanowisko. Chory cesarz doprowadził jedynie do dymisji ministra spraw wewnętrznych Roberta von Puttkamera. Podpisał ustawę o przedłużeniu kadencji Reichstagu z trzech do pięciu lat[10]. 11 czerwca przyjął w swojej rezydencji Friedrichskron króla Szwecji Oskara II. Była to ostatnia wizyta, którą przyjął. Zmarł wycieńczony chorobą 15 czerwca 1888 roku po zaledwie 99 dniach panowania. Jego następcą został syn Wilhelm II.

Małżeństwo i dzieci[edytuj | edytuj kod]

W 1858 poślubił brytyjską księżniczkę Wiktorię Koburg (1840-1901) – córkę królowej brytyjskiej Wiktorii. Z małżeństwa tego urodzili się:

Pełna tytulatura[edytuj | edytuj kod]

Fryderyk, z łaski Bożej cesarz niemiecki, król Prus, margrabia Brandenburgii, burgrabia Norymbergi, hrabia Hohenzollern, suweren i wielki książę Śląska oraz hrabstwa kłodzkiego, wielki książę Nadrenii i Poznania, książę Saksonii, Westfalii i Angarii, Pomorza, Lüneburga, Szlezwiku, Holsztynu, Magdeburga, Bremy, Geldrii, Kleve, Julich i Bergu, jak również Wendów i Kaszub, Krosna, Lauenburga, Meklenburga etc. landgraf Hesji i Turyngii, margrabia Górnych i Dolnych Łużyc, książę Oranii, książę Rugii, Fryzji Wschodniej, Paderborn i Pyrmontu, Halberstadt, Münster, Minden, Osnabrück, Hildesheim, Verden, Kamienia, Fuldy, Nassau, Mörs etc. uksiążęcony hrabia Hennebergu, hrabia Marchii, Ravensburga, Hohenstein, Tecklenburg i Lingen, Mansfeld, Sigmaringen i Veringen, pan Frankfurtu etc. etc.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

August Wilhelm Hohenzollern
(1722-1758)
∞1742
Ludwika Amalia Braunschweig-Lüneburg
(1722-1780)

landgraf Hesji-Darmstadt
Ludwik IX
(1719-1790)
∞1741
Karolina Wittelsbach (Pfalz-Zweibrücken)
(1721-1774)

Karol I Mecklenburg-Strelitz
(1708-1752)
∞1735
Elżbieta Albertyna Sachsen-Hildburghausen
(1713-1761)

Jerzy Wilhelm Hessen-Darmstadt
(1722-1782)
∞1748
Maria Luiza Leiningen-Dagsburg-Falkenburg
(1729-1818)

Ernest August II Sachsen-Weimar-Eisenach
(1737-1758)
∞1756
Anna Amalia Braunschweig-Wolfenbüttel
(1739-1807)

landgraf Hesji-Darmstadt
Ludwik IX
(1719-1790)
∞1741
Karolina Wittelsbach (Pfalz-Zweibrücken)
(1721-1774)

Cesarz Rosji
Piotr III Romanow
(1728-1762)
∞1745
Cesarzowa Rosji
Katarzyna II Wielka
(1729-1796)

Fryderyk Eugeniusz Wirtemberski
(1732-1797)
∞1753
Fryderyka Dorota Brandenburg-Schwedt
(1736-1798)

Pradziadkowie

Król Prus
Fryderyk Wilhelm II Pruski
(1744-1797)
∞1769
Fryderyka Luiza Hessen-Darmstadt
(1751-1805)

Karol II Mecklenburg-Strelitz
(1741-1816)
∞1768
Fryderyka Karolina Hessen-Darmstadt
(1752-1782)

Karol August Wettyn
(1757-1828)
∞1775
Luiza Hessen-Darmstadt
(1757-1830)

Car Rosji
Paweł I Romanow
(1754-1801)
∞1776
Zofia Wirtemberska
(1759-1828)

Dziadkowie

Król Prus
Fryderyk Wilhelm III Pruski
(1770-1840)
∞1793
Luiza Mecklemburg-Strelitz
(1776-1810)

Karol Fryderyk Wettyn
(1783-1853)
∞1804
Maria Pawłowna Romanowa
(1786-1859)

Rodzice

Cesarz niemiecki
Wilhelm I Hohenzollern
(1797-1888)
∞1829
Augusta Sachsen-Weimar
(1811-1890)

Fryderyk III Hohenzollern (1831-1888), Cesarz niemiecki

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wolnomularstwo w świetle encyklopedyj. Wypisy, Warszawa 1934, s. 6.
  2. Wiatr M., Składzień J., Kurzyński M.. Retrospektywna ocena wyników leczenia chorych operowanych z powodu raka brodawkowatego krtani. „Otorynolaryngologia”. 3 (2), s. 69-72, czerwiec 2004. 
  3. Jain I. Lin. Virchow's Pathological Reports on Frederick III's Cancer. „The New England Journal of Medicine”. 311 (19), s. 1261-1264, listopad 1984. PMID 6387486. 
  4. Theo Aronson, Cesarze Niemieccy 1871-1918, Kraków 1998, s. 27.
  5. Theo Aronson, op. cit., Kraków 1998, s. 27.
  6. Theo Aronson, op. cit., Kraków 1998, s. 122.
  7. Theo Aronson, op. cit., Kraków 1998, s. 116.
  8. Martha Schad, Hohenzollernowie, Warszawa 2004, s. 55.
  9. Theo Aronson, op. cit., Kraków 1998, s. 134.
  10. Theo Aronson, op. cit., Kraków 1998, s. 162.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sebastian Haffner: Prusy bez legendy: Zarys dziejów. Warszawa: Oficyna Historii XIX i XX wieku, 1996. ISBN 83-905989-3-0.
  • Frank Lorenz Müller, Der 99-Tage-Kaiser. Friedrich III. von Preußen – Prinz, Monarch, Mythos. Siedler, München 2013.
  • Jerzy Krasuski, Historia Niemiec, Wrocław 2004.
  • Theo Aronson, Cesarze Niemieccy 1871-1918, Kraków 1998.
  • Martha Schad, Hohenzollernowie, Warszawa 2004.


Poprzednik
Wilhelm I Hohenzollern
Wappen Preußen.png Król Prus
1888
Wappen Preußen.png Następca
Wilhelm II Hohenzollern
Poprzednik
Wilhelm I Hohenzollern
Wappen Deutsches Reich - Reichsadler 1889.png Cesarz niemiecki
1888
Wappen Deutsches Reich - Reichsadler 1889.png Następca
Wilhelm II Hohenzollern