Fryderyk I Badeński

Fryderyk I Badeński
wielki książę Badenii
Okres panowania	od 1856 do 28 września 1907
Dane biograficzne
Dynastia	badeńska
Urodzony	9 września 1826 Karlsruhe
Zmarł	28 września 1907 Mainau
Ojciec	Leopold Badeński
Matka	Zofia Wilhelmina von Holstein-Gottorp
Żona	Ludwika Maria Hohenzollern
Dzieci	Fryderyk II Badeński, Zofia Maria Wiktoria, Ludwik Wilhelm Karol Fryderyk
Galeria w Wikimedia Commons

Fryderyk I (niem. Friedrich I. Wilhelm Ludwig Großherzog von Baden, ur. 9 września 1826 w Karlsruhe, zm. 28 września 1907 w Mainau) – wielki książę Badenii w latach 1856–1907, regent w latach 1852–1856.

Był trzecim synem wielkiego księcia Leopolda i córki króla Szwecji, Zofii Wilhelminy von Holstein-Gottorp. Jako że jego starszy brat Ludwik był nieuleczalnie chory, Fryderyk został po śmierci ojca regentem, a później wielkim księciem. Fryderyk uchodził za władcę liberalnego i zwolennika monarchii konstytucyjnej. W czasie jego rządów przeprowadzono w Badenii wiele ważnych reform, m.in. wprowadzono małżeństwo względem prawa cywilnego (małżeństwo cywilne). O ile nauczanie religii w szkołach pozostawił w gestii kościołów, to pozostałe przedmioty podlegały państwowemu nadzorowi. Wprowadził w Badenii tajne i bezpośrednie wybory do drugiej izby parlamentu.

Książę Fryderyk I. w stroju cywilnym

Pod jego panowaniem miasto Mannheim stało się centrum lokalnego przemysłu. Rozbudowano drogi wodne i koleje zgonie z ówczesnymi wymogami industrializacji. Wielki Książę dając zielone światło wielu inicjatywom położył fundament dla dobrobytu gospodarczego w południowo-zachodnich Niemczech. Fryderyk I. był wielkim mecenasem i miłośnikiem sztuki. Z jego poręczenia powołano do życia wielkoksiążęcą Akadamię Sztuk Pięknych (obecnie Państwowa Akademia Sztuk Pięknych w Karlsruhe). Powstała też w 1878 roku Hochschule Karlsruhe – Technik und Wirtschaft – uczelnia techniczna. W 1853 roku nabył Fryderyk I. wyspę Mainau na Jeziorze Bodeńskim, na którą sprowadził wiele egzotycznych roślin kładąc w ten sposób podwaliny pod przyszły wspaniały park.

Za swoje zasługi na polu szerzenia kultury, oświaty i techniki Wielki Książę Fryderyk został poproszony przez wykładowców Politechniki w Karlsruhe, aby nadać jego imię tamtejszej uczelni.

Rok 1888 był dla wielkiego księcia Fryderyka i jego małożonki wielkiej księżnej Luizy czasem wielkiej próby. 23 lutego roku na zapalenie płuc zmarł drugi syn książęcej pary Ludwik Wilhelm. Książę Ludwik Wilhelm odbył studia w Heidelbergu. Należał do korporacji Suevia Heidelberg. Pełnił także przez krótki okres służbę wojskową. Jedna z wersji głosi, że nie umarł na zapalenie płuc po postrzale w pojedynku. W roku 1888 zmarł również ojciec wielkiej księżnej cesarz Wilhelm I 9 marca oraz brat cesarz Fryderyk III 15 czerwca.

Małżeństwo i potomstwo

W 1856 w Berlinie ożenił się z Luizą Marią Elżbietą, księżną von Hohenzollern, córką Wilhelma I Hohenzollerna i Augusty z Sachsen-Weimar. Miał z nią troje dzieci:

• Fryderyk Wilhelm Ludwik Leopold August (1857–1928) – wielki książę Badenii w latach 1907–1918
• Zofia Maria Wiktoria (1862–1930) – żona króla szwedzkiego Gustawa V
• Ludwik Wilhelm Karol Fryderyk (1865–1888)

Bibliografia

• Uwe A. Oster: Die Großherzöge von Baden (1806–1918), Regensburg 2007 (Verlag Friedrich Pustet), ISBN 3-7917-2084-8.
• Hermann Oncken: Großherzog Friedrich I. von Baden und die deutsche Politik von 1854–1871: Briefwechsel, Denkschriften, Tagebücher. 2 Bände. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt, 1927.
• Hans Georg Zier: Friedrich I. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 5, Duncker & Humblot, Berlin 1961, S. 490–492.

Przypisy

Poprzednik Ludwik II

wielki książę Badenii 1856–1907

Następca Fryderyk II