Fryderyk I Badeński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fryderyk I Badeński
FrederikIB.jpg
wielki książę Badenii
Okres panowania od 1856
do 28 września 1907
Dane biograficzne
Dynastia badeńska
Urodziny 9 września 1826
Karlsruhe
Śmierć 28 września 1907
Mainau
Ojciec Leopold Badeński
Matka Zofia Wilhelmina von Holstein-Gottorp
Żona Ludwika Maria Hohenzollern
Dzieci Fryderyk II Badeński,
Zofia Maria Wiktoria,
Ludwik Wilhelm Karol Fryderyk
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Fryderyk I (niem. Friedrich I. Wilhelm Ludwig Großherzog von Baden, ur. 9 września 1826 w Karlsruhe, zm. 28 września 1907 na Mainau) – wielki książę Badenii w latach 1856–1907, regent w latach 1852–1856.

Był trzecim synem wielkiego księcia Leopolda i córki króla Szwecji, Zofii Wilhelminy von Holstein-Gottorp. Jako że jego starszy brat Ludwik był nieuleczalnie chory, Fryderyk został po śmierci ojca regentem, a później wielkim księciem. Fryderyk uchodził za władcę liberalnego i zwolennika monarchii konstytucyjnej. W czasie jego rządów przeprowadzono w Badenii wiele ważnych reform, m.in. wprowadzono małżeństwo oparte na prawie cywilnym (małżeństwo cywilne). O ile nauczanie religii w szkołach pozostawił w gestii kościołów, to pozostałe przedmioty podlegały państwowemu nadzorowi. Wprowadził w Badenii tajne i bezpośrednie wybory do drugiej izby parlamentu.

Książę Fryderyk I. w stroju cywilnym

Pod jego panowaniem miasto Mannheim stało się centrum lokalnego przemysłu. Rozbudowano drogi wodne i koleje zgonie z ówczesnymi wymogami industrializacji. Wielki Książę dając zielone światło wielu inicjatywom położył fundament dla dobrobytu gospodarczego w południowo-zachodnich Niemczech. Fryderyk I. był wielkim mecenasem i miłośnikiem sztuki. Z jego poręczenia powołano do życia wielkoksiążęcą Akademię Sztuk Pięknych (obecnie Państwowa Akademia Sztuk Pięknych w Karlsruhe). W 1878 roku powstała też uczelnia techniczna – Hochschule Karlsruhe – Technik und Wirtschaft. W 1853 roku Fryderyk I. nabył wyspę Mainau na Jeziorze Bodeńskim, na którą sprowadził wiele egzotycznych roślin kładąc w ten sposób podwaliny pod przyszły wspaniały park.

Za swoje zasługi na polu szerzenia kultury, oświaty i techniki wielki książę Fryderyk na prośbę wykładowców politechniki w Karlsruhe, wyraził zgodę na nadanie jego imię tej uczelni.

Rok 1888 był dla wielkiego księcia Fryderyka i jego małżonki, wielkiej księżnej Luizy, czasem wielkiej próby. 23 lutego roku na zapalenie płuc zmarł drugi syn książęcej pary Ludwik Wilhelm. Książę Ludwik Wilhelm odbył studia w Heidelbergu. Należał do korporacji Suevia Heidelberg. Pełnił także przez krótki okres służbę wojskową. Jedna z wersji głosi, że nie umarł na zapalenie płuc, a wskutek postrzału w pojedynku.[1] 9 marca 1888 zmarł również ojciec wielkiej księżnej cesarz Wilhelm I oraz brat cesarz Fryderyk III 15 czerwca.

Małżeństwo i potomstwo[edytuj | edytuj kod]

W 1856 w Berlinie ożenił się z Luizą Marią Elżbietą, księżną von Hohenzollern, córką Wilhelma I Hohenzollerna i Augusty z Saksonii-Weimaru. Miał z nią troje dzieci:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Uwe A. Oster: Die Großherzöge von Baden (1806–1918), Regensburg 2007 (Verlag Friedrich Pustet), ISBN 3-7917-2084-8.
  • Hermann Oncken: Großherzog Friedrich I. von Baden und die deutsche Politik von 1854–1871: Briefwechsel, Denkschriften, Tagebücher. 2 Bände. Stuttgart: Deutsche Verlags-Anstalt, 1927.
  • Hans Georg Zier: Friedrich I. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 5, Duncker & Humblot, Berlin 1961, S. 490–492.

Przypisy

  1. Wolf Ernst Hugo Emil Graf von Baudissin: Aus meiner Dienstzeit. Digitalisat


Poprzednik
Ludwik II
Wappen Republik Baden.png wielki książę Badenii
1856–1907
Wappen Republik Baden.png Następca
Fryderyk II