Fryderyk Krystian Wettyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fryderyk Krystian Wettyn
Friedrich-Christian.jpg
Elektor Saksonii
Okres panowania od 5 października 1763
do 17 grudnia 1763
Poprzednik Fryderyk August II
Następca Fryderyk August I
Dane biograficzne
Dynastia Wettynowie
Urodziny 5 września 1722
Drezno
Śmierć 17 grudnia 1763
Drezno
Odznaczenia
Order Orła BiałegoOrder Słonia (Dania)Order Wojskowy św. HenrykaOrder Świętego Andrzeja Powołańca (Imperium Rosyjskie)Order św. Januarego
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Fryderyk Krystian Leopold Wettyn[1] (ur. 5 września 1722 w Dreźnie, zm. 17 grudnia 1763 tamże) – królewicz polski, elektor saski w 1763 r. z dynastii Wettynów. Syn króla Polski, elektora Saksonii Augusta III Sasa i arcyksiężniczki austriackiej Marii Józefy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Już we wczesnym dzieciństwie u Fryderyka Krystiana ujawniło się skrzywienie kręgosłupa i niedowład nóg, co uniemożliwiło mu poruszanie się o własnych siłach. Matka Fryderyka planowała przeznaczyć syna do stanu duchownego, jednak królewicz sprzeciwił się jej planom[2][3]. Był wszechstronnie wykształcony. Posiadał, co było wyjątkiem u Wettynów, zamiłowanie do nauk humanistycznych[3]. Johann Joachim Winckelmann pisał do niego listy, opisujące wykopaliska pompejańskie. 20 czerwca 1747 w Dreźnie[4] ożenił się z Marią Antonią Wittelsbach, córką cesarza Karola VII Wittelsbacha i arcyksiężniczki austriackiej Marii Amalii Habsburżanki. Para miała siedmioro dzieci[4]:

W 1763 uczestniczył w negocjacjach w Hubertusburgu, starał się o tron polski, lecz Rosja, Francja i Austria wycofały się ze wcześniejszych obietnic udzielenia mu poparcia, odmówiły go też Prusy. 5 października 1763 objął rządy w Saksonii, zapoczątkował reformy wewnętrzne, jednakże zmarł na czarną ospę[5].

W 1727 udekorowany Orderem Orła Białego, kawaler duńskiego Orderu Słonia w 1733, saskiego Orderu Świętego Henryka w 1736, neapolitańsko-sycylijskiego Orderu Świętego Januarego w 1738, rosyjskiego Orderu Świętego Andrzeja Powołańca w 1758.[6]

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

elektor Saksonii
Jan Jerzy II Wettyn
(1613-1680)
∞1638
Magdalena Sybilla Hohenzollernówna
(1612-1687)

król Danii i Norwegii
Fryderyk III Oldenburg
(1609-1670)
∞1643
Zofia Amelia Welf
(1628-1685)

Erdmann August Hohenzollern
(1615-1651)
∞1641
Zofia Hohenzollernówna
(1614–1646)

książę Wirtembergii
Eberhard III Wirtemberski
(1614-1674)
∞1637
Anna Katarzyna von Salm-Kyrburg
(1614-1655)

cesarz rzymski
Ferdynand III Habsburg
(1608-1657)
∞1631
Maria Anna Habsburżanka
(1606-1646)

elektor Palatynatu
Filip Wilhelm Wittelsbach
(1615-1690)
∞1653
Elżbieta Amalia Hessen-Darmstadt
(1635-1709)

książę Brunszwiku-Lüneburg
Jerzy Welf
(1582-1641)
∞1617
Anna Eleonora Heska
(1601-1659)

Edward Wittelsbach
(1625-1663)
∞1645
Anna Gonzaga
(1616-1684)

Pradziadkowie

elektor Saksonii
Jan Jerzy III Wettyn
(1647-1691)
∞ 1666
Anna Zofia Oldenburg
(1647-1717)

margragia Bayreuth
Krystian Ernest Hohenzollern
(1644-1712)
∞ 1671
Zofia Luiza Wirtemberska
(1642-1702)

cesarz rzymsko-niemiecki
Leopold I Habsburg
(1640-1705)
∞ 1676
Eleonora Magdalena Wittelsbach
(1655-1720)

książę Brunszwiku-Lüneburg
Jan Fryderyk Welf
(1625-1679)
∞ 1668
Benedykta Wittelsbach
(1652-1730)

Dziadkowie

król Polski
August II Mocny (1670-1733)
∞ 1693
Krystyna Eberhardyna Hohenzollernówna (1671-1727)

cesarz rzymsko-niemiecki
Józef I Habsburg (1678-1711)
∞ 1699
Wilhelmina Amalia Brunszwicka (1673-1742)

Rodzice

król Polski August III Sas (1696-1763)
∞ 1719
Maria Józefa Habsburżanka (1699-1757)

Fryderyk Krystian Wettyn (1722-1763) elektor Saksonii

Poprzednik
Fryderyk August II
(w Polsce jako August III Sas)
Coat of arms of Saxony.svg elektor Saksonii
1763
Coat of arms of Saxony.svg Następca
Fryderyk August I Wettyn

Przypisy

  1. J. Staszewski, August III Sas, Wrocław 2010, s. 187–188.
  2. J. Staszewski, August III Sas, Wrocław 2010, s. 188.
  3. 3,0 3,1 M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 138.
  4. 4,0 4,1 M. Marek: The House of Wettin (ang.). genealogy.euweb.cz. [dostęp 2011-02-27].
  5. M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 139.
  6. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 154.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Spórna M., Wierzbicki P., Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Zielona Sowa, Kraków 2003, ISBN 83-7389-189-7, s. 138–139.
  • Staszewski J., August III Sas, Ossolineum, Wrocław 2010, ISBN 978-83-04-05034-1, s. 187–199, 260–262, 267–272, 291–294, 301–303.