Fryderyk Wettyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fryderyk Wettyn
wielki mistrz
Herb Fryderyk Wettyn
Data i miejsce urodzenia 26 października 1473
Torgau
Data i miejsce śmierci 13/14 grudnia 1510
Rochlitz
wielki mistrz zakonu krzyżackiego
Okres sprawowania 1498-1510
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja OT
Śluby zakonne 29 września 1498

Fryderyk Wettyn (ur. 26 października 1473 w Torgau, zm. 13/14 grudnia 1510 w Rochlitz) – książę Rzeszy, wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 14981510.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn księcia Saksonii Albrechta Odważnego, założyciela linii albertyńskiej Wettynów i Sydonii, córki króla Czech Jerzego z Podiebradów. Był jednym najmłodszych dzieci pary książęcej. Przez rodziców wcześnie został przeznaczony do stanu duchownego.

Otrzymał staranne wykształcenie. Studiował w Sienie i w Lipsku. W młodym wieku został kanonikiem w Kolonii. Po zakończeniu edukacji znalazł się na dworze arcybiskupa Moguncji. W 1498 po śmierci Jana von Tieffena poselstwo krzyżackie zaproponowało mu urząd wielkiego mistrza i natychmiastową elekcję po wstąpieniu do zgromadzenia. Niespotykany do tej pory przebieg kariery w zakonie krzyżackim był spowodowany chęcią zdobycia przez tę organizację zwierzchnika, który swoim autorytetem i pochodzeniem mógł wzbudzać respekt, a także dodać blasku osłabionemu i przeżywającemu trudne chwile zgromadzeniu.

29 września 1498 w Królewcu Fryderyk Wettyn został przyjęty do zakonu i jednocześnie wybrany wielkim mistrzem. Jego wybór spowodował natychmiastowy kryzys w stosunkach z Polską, gdyż jako książę Rzeszy, Fryderyk nie miał zamiaru składać hołdu lennego królowi polskiemu.

W związku z zaistniałą sytuacją w latach 1498-1501 Jan I Olbracht dwukrotnie groził zakonowi wojną i stanowczo upominał się o spełnienie przez Wettina jego powinności. Kryzys osiągnął swoje apogeum w 1501, gdy król zaczął przygotowania do konfrontacji zbrojnej, gromadząc wojska na granicy z Prusami. Przygotowania przerwała śmierć monarchy.

Po wstąpieniu na tron Aleksandra Jagiellończyka Fryderyk Wettyn nadal odwlekał spotkanie z królem i złożenie hołdu lennego. Gdy Zygmunt I Stary objął tron polski i w 1507 postawił ultimatum wielkiemu mistrzowi, a ten wyjechał z Prus i udał się do Saksonii; do państwa zakonnego już nie wrócił. Rezydował głównie w Saksonii, w dobrach rodzinnych.

Pochowany został w katedrze w Miśni.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Pizuński. Poczet wielkich mistrzów krzyżackich 1198-2000. Gdańsk 2003. ISBN 83-909057-7-9