Fryderyk Wilhelm II Pruski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fryderyk Wilhelm II
z łaski Bożej król Prus, margrabia Brandenburgii, Świętego Cesarstwa Rzymskiego arcykomorzy i książę-elektor, suweren i wielki książę Śląska, książę-suweren Oranii, Neuchâtel i Valegin, jak również hrabstwa kłodzkiego, książę Geldrii, Magdeburga, Kleve, Jülich, Bergu, Szczecina, Pomorza, Kaszub, Wendów, Meklemburgii i Krosna, burgrabia Norymbergi, poniżej i powyżej gór, książę Halberstadt, Minden, Kamienia, Schwerinu, Ratzeburga, Wschodniej Fryzji i Mörs, hrabia Hohenzollern, Ruppinu, Marchii, Ravensberga, Hohenstein, Tecklenburga, Schwerin, Lingen, Bühren i Leerdam, pan Ravenstein, ziemi Rostock, Stargardu, Limburga, Lauenburga, Bytowa, Arlay oraz Bredy etc. etc.
Frederick Wilhelm II.png
król Prus
Okres panowania od 1786
do 1797
Poprzednik Fryderyk II Hohenzollern
Następca Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern
Dane biograficzne
Dynastia Hohenzollernowie
Urodziny 25 września 1744
Śmierć 16 listopada 1797
Ojciec August Wilhelm Hohenzollern
Matka Ludwika Amalia Braunschweig-Lüneburg
Żona Elżbieta Krystyna Braunschweig-Wolfenbüttel
Fryderyka Luiza Hessen-Darmstadt
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Fryderyk Wilhelm II, niem. Friedrich Wilhelm II von Hohenzollern (ur. 25 września 1744 w Berlinie, zm. 16 listopada 1797 w Poczdamie) – król pruski i elektor brandenburski od 1786 jako bratanek i następca Fryderyka II Wielkiego, wolnomularz[1].

Najstarszy syn księcia Augusta Wilhelma Hohenzollerna (1722-1758) i Ludwiki Amelii von Braunschweig-Wolfenbüttel (1722-1780).

Przed objęciem władzy[edytuj | edytuj kod]

Jego stryj, król Fryderyk II nie darzył następcy wielkim szacunkiem. Obwiniał jego ojca za klęski w pierwszej wojnie śląskiej. Różnili się też w kwestiach charakteru. Król był człowiekiem o ascetycznym trybie życia, mało religijnym racjonalistą, kochającym sztukę i doświadczonym w polityce. Książę koronny natomiast interesował się głównie francuskimi wzorami życia dworskiego - obok głębokiej religijności cenił sobie wielkie uczty, wystawne życie i kochanki. Był przy tym też człowiekiem inteligentnym i oczytanym a przede wszystkim o wiele serdeczniejszym niż Fryderyk II, czym zaskarbił sobie popularność podwładnych jeszcze przed objęciem władzy.

Fryderyk II swego następcy aż do końca nie wprowadzał w sprawy państwowe. Nie interesował się przygotowaniem go do roli władcy.[2] Tak oto pisał o Fryderyku Wilhelmie II: Życie na dworze stanie się bardzo wesołe. Mój kuzyn roztrwoni skarb, pozwoli zdemoralizować się wojsku. Pod rządami kobiet państwo upadnie.[3]

W 1780 roku z polecenia króla książę Fryderyk Wilhelm złożył wizytę carycy Katarzynie II, aby zapobiegać zawarciu sojuszu rosyjsko-austriackiego. W Petersburgu książę spotkał się z chłodnym przyjęciem i lekceważeniem. Katarzyna pisała o nim: Zupełnie nie można się zorientować, co w nim siedzi. Nie umie prowadzić rozmowy, czasem tylko milczy – tak że nic z tego nie wychodzi. Jego wstrzemięźliwość stawia w niezręcznej sytuacji każdego, kto ma z nim do czynienia. Powiadają, że umie myśleć. To nawet prawdopodobne: to samo można powiedzieć i o indyku, ale nie zawsze jest dobrze być indykiem, czy nawet grać jego rolę. Basta.[4] Mimo złego przyjęcia Fryderyk Wilhelm zaprzyjaźnił się z Wielkim Księciem Pawłem. Obiecali sobie wzajemne dochowanie dozgonnej przyjaźni.[5]

Król Prus[edytuj | edytuj kod]

Sprawy zagraniczne powierzył Ewaldowi von Hertzberg, który na początku kontynuował politykę antyhabsburską Fryderyka Wielkiego. W 1790 roku zawarł sojusz z Polską, który skierowany był przeciwko Rosji i Austrii. Jednak w czasie wybuchu rewolucji we Francji swoją politykę skierował ku Austrii i zawarł z nią układy w Reichenbach (1790)[6] oraz w Pillnitz (1791). W 1792 roku monarcha zdymisjonował Hertzberga. Prusy rozpoczęły wówczas wojnę z Francją. Po przegranej bitwie pod Valmy (20 września 1792) król wycofał się z wojny i w 1795 roku zawarł separatystyczny pokój w Bazylei. Fryderyk Wilhelm II wziął udział w II i III rozbiorze Polski. Fryderyk Wilhelm uważał, że należy mu się odszkodowanie za trudy poniesione w kampanii francuskiej. Nakazał swym wojskom pod dowództwem Möllendorfa wkroczenie do Polski.[7] Wspomagał również Rosję w zbrojnym tłumieniu insurekcji kościuszkowskiej w 1794 roku. Osobiście dowodził w bitwie pod Szczekocinami, gdzie pobił korpus Tadeusza Kościuszki.

W 1795 roku, tuż po upadku Pierwszej Rzeczypospolitej i wkroczeniu wojsk pruskich do Krakowa, zaplanował grabież skarbca koronnego na Wawelu.[8] Skradziono wówczas 19 najcenniejszych polskich insygniów, w tym koronę Bolesława Chrobrego. Zgodnie z jego rozkazem wszystkie przedmioty przetopiono. Uzyskane złoto wykorzystano w roku 1811 na wybicie monet a klejnoty sprzedano.

W polityce wewnętrznej starał się naśladować swoich poprzedników. Zainicjował rozbudowę Berlina i sprowadził do stolicy utalentowanych architektów. Wówczas powstała m.in. Brama Brandenburska (Carl Gotthard Langhans). Był też mecenasem sztuki, w szczególności interesowała go muzyka barokowa i teatr. Król pasjonował się spirytualizmem. Był zwolennikiem różokrzyżowców, a szczególnym zaufaniem darzył Johanna Wöllnera, który był szarą eminencją dworu pruskiego, składającego się z faworytów króla.

Za jego panowania w 1794 wszedł w życie tzw. Landrecht pruski (Allgemeines Landrecht für die Königlich Preussischen Staaten), co było nie tyle zasługą Fryderyka Wilhelma II, a jego poprzedników. W szczególności jego stryj Fryderyk II dążył do stworzenia jednolitego kodeksu prawa cywilnego. Landrecht sprawdził się i obowiązywał w Prusach do 1900 roku.

Potomstwo[edytuj | edytuj kod]

14 sierpnia 1765 roku ożenił się z Elżbietą Krystyną von Braunschweig-Wolfenbüttel (1746-1840):

14 sierpnia 1769 roku ożenił się z Fryderyką Luizą von Hessen-Darmstadt (1751-1805):

Dzieci ze związków morganatycznych

  • Ze związku króla i hrabianki Juliany von Dönhoff (1768-1837) wywodzili się hrabiowie von Brandenburg. Ich syn Friedrich Wilhelm von Brandenburg był premierem Prus. Rodzina wygasła w drugim pokoleniu wraz ze śmiercią hr. Gustawa w 1909 r.
  • Ze związku z Julią von Voss, której nadał tytuł hrabiny v. Ingenheim, miał syna Gustawa Adolfa (1789-1855), protoplastę rodu hrabiów von Ingenheim.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

elektor Brandenburgii
Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern
(1620-1688)
∞1646
Luiza Henriette Nassau
(1627-1667)

elektor Hanoweru
Ernest August Hanowerski
(1629-1698)
∞1658
Zofia Dorota Wittelsbach
(1630-1714)

Jerzy Wilhelm Braunschweig-Lüneburg
(1624-1705)
∞1676
Eleonora d'Olbreuse
(1639–1722)

August II Brunswick-Lüneburg
(1579-1666)
∞1635
Elżbieta Zofia Mecklenburg-Güstrow
(1613-1676)

Fryderyk Hessen-Eschwege
(1617-1655)
∞1646
Eleonora Wittelsbach (Pfalz-Zweibrücken-Kleeburg)
(1626-1692)

Antoni Ulryk Braunschweig-Wolfenbüttel
(1633-1714)
∞1656
Elżbieta Juliana Schleswig-Holstein-Sonderburg
(1634-1704)

Albert Ernest I Oettingen
(1642-1683)

Fryderyka Wirtemberska
(1644-1674)

Pradziadkowie

Król w Prusach
Fryderyk I Hohenzollern
(1657-1713)
∞1684
Zofia Charlotta Hanowerska
(1668-1705)

król Wielkiej Brytanii
Jerzy I Hanowerski
(1660-1727)
∞1682
Zofia Dorota Welf
(1666-1726)

Ferdynand Albert I Brunswick-Lüneburg
(1636-1687)
∞1667
Krystyna Hessen-Eschwege
(1648–1702)

Ludwik Rudolf Brunswick-Lüneburg
(1671-1735)
∞1690
Krystyna Luiza Oettingen-Oettingen
(1671-1747)

Dziadkowie

Król w Prusach
Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern
(1688-1740)
∞1706
Zofia Dorota Hanowerska
(1687-1757)

Ferdynand Albert II Brunswick-Lüneburg
(1680-1735)
∞1712
Antonina Amalia Brunswick-Lüneburg
(1696-1762)

Rodzice

August Wilhelm Hohenzollern
(1722-1758)
∞1742
Luiza Amelia Brunswick-Wolfenbüttel
(1722-1780)

Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern (1744-1797), król Prus

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wolnomularstwo w świetle encyklopedyj. Wypisy, Warszawa 1934, s. 6.
  2. Stanisław Salmonowicz, Fryderyk Wielki, Wrocław 2006, s. 250
  3. Martha Schad, Hohenzollernowie, Warszawa 2004, s. 43
  4. Władysław A. Serczyk, Katarzyna II, Wrocław 2004, s. 243-244
  5. Władysław A. Serczyk, op. cit., Wrocław 2004, s. 244
  6. Władysław A. Serczyk, op. cit., Wrocław 2004, s. 291
  7. Władysław A. Serczyk, op. cit., Wrocław 2004, s. 294
  8. Krzysztof Jóźwiak: Korona przetopiona na monety. uwazamrze.pl, 9 maja 2013. [dostęp 2014-04-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sebastian Haffner: Prusy bez legendy: Zarys dziejów. Warszawa: Oficyna Historii XIX i XX wieku, 1996. ISBN 83-905989-3-0.
  • Stanisław Salmonowicz, Fryderyk Wielki, Wrocław 2006.
  • Władysław A. Serczyk, Katarzyna II, Wrocław 2004.
  • Stanisław Salmonowicz, Prusy: dzieje państwa i społeczeństwa, Warszawa 1987.
  • Martha Schad, Hohenzollernowie, Warszawa 2004.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Fryderyk II Wielki
Wappen Preußen.png król Prus
1786-1797
Wappen Preußen.png Następca
Fryderyk Wilhelm III