Fudai-daimyō

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Fudai-daimyō (jap. 譜代大名 fudai-daimyō?) – dziedziczni wasale rodu Tokugawa; rody, które popierały Ieyasu Tokugawę przed bitwą pod Sekigahara; klasa daimyō w feudalnej Japonii epoki Edo.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Wyłączając shimpan-daimyō, czyli rody spokrewnione z Tokugawami, daimyō podzieleni zostali na dwie kategorie – fudai-daimyō i tozama-daimyō. Fudai-daimyō byli dziedzicznymi wasalami Tokugawów jeszcze przed bitwą pod Sekigaharą w 1600. Natomiast mianem tozama-daimyō byli określani "zewnętrzni", feudałowie, którzy dopiero po zwycięstwie rodu Tokugawa uznali ich władzę.

Grupę tozama-daimyō stanowiły rodziny, które służyły Tokugawom przed osiągnięciem przez ten klan hegemonii w Japonii. Niektóre z nich to Honda, Sakai, Sakakibara, Ii, Itakura i Mizuno. Założycielami tych klanów byli "czterej wielcy generałowie" Ieyasu Tokugawy: Tadakatsu Honda, Yasumasa Sakakibara, Tadatsugu Sakai i Naomasa Ii. Do fudai-daimyō zaliczano też niektóre gałęzie rodu Matsudaira (którego częścią był klan Tokugawa), pozostające przy nazwisku Matsudaira.

Epoka Edo[edytuj | edytuj kod]

Kiedy Ieyasu Tokugawa doszedł do władzy i ilość jego lenn (han) wzrosła, zaczął rozdawać majątki ziemskie swoim wasalom, dzięki czemu wielu z nich stało się daimyō. W przeciwieństwie do tozama-daimyō, fudai-daimyō zwykle posiadali niewielkie lenna, lecz położone w strategicznych miejscach: przy głównych drogach lub w regionie Kantō, w pobliżu siedziby siogunatu w Edo.

Ród Ii posiadał majątek przynoszący dochód w wysokości 300 000 koku, Sakai - 140 000 koku, pozostałe rody, których było ok. 135, posiadały majątki od 10 000 do od 50 000 koku.

Członkowie rodów fudai-daimyō obsadzali ważne stanowiska w ramach bakufu, np. rōjū (rada starszych), czy waka-doshiyori (rada młodszych starostów).

Epoka Meiji[edytuj | edytuj kod]

Fudai-daimyō władali swoimi lennami do czasu restauracji Meiji, a więc likwidacji systemu hanów i utworzenia w ich miejsce prefektur w 1871 roku. Po reformach rody te otrzymały tytuł kazoku (właśc. daimyō-kazoku), analogiczny do brytyjskich parów w nowym systemie nomenklatury arystokratycznej.

Sławni fudai-daimyō[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Jolanta Tubielewicz, Historia Japonii, Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wydawnictwo, Wrocław 1984, ISBN 83-04-01486-6

J.W. Hall, Japonia od czasów najdawniejszych do dzisiaj, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979, ISBN 83-06-00205-9

Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary, Kenkyusha Ltd., Tokyo 1991, ISBN 4-7674-2015-6

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]