Fujara słowacka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fujara słowacka

Fujara słowacka[1], także fujara pasterska, fujara[2], słowacka fujara pasterska – "endemiczny" instrument słowacki, wywodzący się z kultury pasterskiej.

Jest to rodzaj fletu o znacznych rozmiarach[3], średnio od 1,5 do 2 metrów (największy znany egzemplarz mierzy 4 metry). Pochodzi z terenów zwanych Podpolaniem, tj. z otoczenia masywu górskiego Polany w środkowej Słowacji, leżącego na wschód od Zwolenia i Bańskiej Bystrzycy. Głównym ośrodkiem produkcji fujar pozostaje dziś rejon miasta Detva.

Fujara pasterska wykonywana jest zazwyczaj z drewna bzu czarnego powlekanego olejem lnianym i składa się z:

  • części zasadniczej (o średnicy do 5 cm), w jej dolnej części znajdują się trzy otwory palcowe;
  • łącznika,
  • części dodatkowej z ustnikiem (o średnicy do 3 cm).

Fujara pasterska nierzadko jest misternie zdobiona, zazwyczaj ornamentem roślinnym.

Gra na instrumencie wymaga przybrania postawy stojącej. Opiera się w głównej mierze na mikrotonach i przegłosach wydobywanych przy pomocy specjalnych technik gry, wśród których najbardziej charakterystyczną jest tzw. rozfuk.

W 2005 UNESCO proklamowało fujarę słowacką (oficjalny wpis w języku angielskim na podliście Slovakia: The Fujara and its Music)[4] na listę Arcydzieł Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości, a w 2008 wpisało na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturalnego Ludzkości[5][6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Polska nazwa stosowana m.in. przez muzycznych profesjonalistów w celu odróżnienia od innych instrumentów o podobnej nazwie.
  2. W Polsce nazwa używana tylko w jednoznacznych kontekstach.
  3. Nacher A., Styczyński M., Ucho jaka. Muzyczne podróże od Katmandu do Santa Fe, Bezdroża, Kraków 2003, ISBN 83-918869-3-X.
  4. Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity. Proclamations 2001, 2003 and 2005 (ang.). unesco.org, 2006. [dostęp 2009-12-11]. s. 85.
  5. Fujara i muzyka na ten instrument (pol.). unesco.pl. [dostęp 2009-12-11].
  6. The Fujara and its Music (ang.). unesco.org. [dostęp 2009-12-11].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]