Fuksja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rodzaju taksonomicznego roślin. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Fuksja
Pędy Fuchsia magellanica z kwiatami i owocami
Pędy Fuchsia magellanica z kwiatami i owocami
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd mirtowce
Rodzina wiesiołkowate
Rodzaj fuksja
Nazwa systematyczna
Fuchsia L.
Sp. Pl. 1191. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiaty Fuchsia regia
Fuksja mieszańcowa
Fuchsia triphylla
Kwiat Fuchsia procumbens

Fuksja, ułanka (Fuchsia L.) – rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae), obejmujący ok. 100 gatunków pochodzących głównie z Ameryki Środkowej i Południowej (tylko 4 gatunki pochodzą z Nowej Zelandii)[2]. Nazwa Fuchsia została nadana w XVII wieku przez Charlesa Plumiera dla upamiętnienia niemieckiego botanika Leonharta Fuchsa (1501-1566). Gatunkiem typowym jest Fuchsia triphylla L.[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Zrzucające liście lub wiecznie zielone byliny, krzewy lub małe drzewa[2]. Niektóre są epifitami[2]
Kwiaty
Zapylane przez kolibry (ornitogamiczne), u większości gatunków zwisające na szypułkach, najczęściej w różnych odcieniach czerwieni i fioletu (kolory atrakcyjne dla zapylaczy), ale także białe, pomarańczowe lub rzadko żółtawe
Owoce
Owocem jest niewielka (5–25 mm) jadalna jagoda zawierająca wiele małych nasion.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (2001...)

Rodzaj należący do podrodziny Onagroideae, rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae Juss.), która wraz z siostrzaną grupą krwawnicowatych (Lythraceae) wchodzi w skład rzędu mirtowców (Myrtales). Rząd należy do kladu różowych (rosids) i w jego obrębie jest kladem siostrzanym bodziszkowców[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Myrtanae Takht., rząd mirtowce (Myrtales Rchb.), podrząd Onagrineae Rchb., rodzina wiesiołkowate (Onagraceae Juss.), podrodzina Fuchsioideae Beilschm., plemię Fuchsieae DC., podplemię Fuchsiinae (DC.) Meisn., rodzaj fuksja (Fuchsia L.)[4].

Gatunki częściej uprawiane[2]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Rośliny ozdobne: Wiele gatunków jest uprawianych ze względu na piękne, zwisające kwiaty jako rośliny pokojowe, częściej jednak w doniczkach i różnych pojemnikach są uprawiane na balkonie, werandzie i w ogrodzie. Uprawiane są głównie kultywary będące mieszańcami międzygatunkowymi. Wiele z nich wyhodowane zostało przez dawnych jeszcze ogrodników i nie sposób już ustalić ich pochodzenia. Dlatego też wszystkie fuksje mieszańcowe, zarówno te o znanym, jak i nieznanym pochodzeniu oznaczane są jedną wspólną nazwą Fuchsia ×hybrida (fukcja mieszańcowa).

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

  • Wymagania. Fuksje wymagają żyznej ziemi z dużą zawartością próchnicy i musi ona być stale wilgotna. Zbyt suche podłoże powoduje opadanie kwiatów. Bezpośrednie słońce nie jest odpowiednie, najlepiej rosną w niewielkim zacienieniu. Źle tolerują przeciągi, wiatr zrywa im kwiaty. Nie są odporne na przemarzanie.
  • Sposób uprawy. Wymagają regularnego nawożenia, najlepiej wieloskładnikowymi nawozami płynnymi. Młode rośliny przesadza się do większych doniczek na wiosnę co rok, starsze co 2-3 lata. Na wiosnę przycina się je, pozostawiając 2–3 zeszłoroczne oczka. Silnie rozrastające się okazy przycina się również w ciągu lata. Przycinanie wpływa na ich lepsze krzewienie się.
  • Rozmnażanie. Przez sadzonkowanie z niezdrewniałych pędów o długości 8–10 cm. Pobiera się je w sierpniu, najlepiej z podstawy pędu głównego. Można również sadzonki pobierać w lutym z młodych pędów pojawiających się na przezimowanej roślinie. Sadzonki ukorzenia się w temperaturze 20–22 °C. Należy pamiętać by po kilku tygodniach uszczyknąć wierzchołek fuksji, dzięki czemu roślina lepiej się rozkrzewi. Po 2 miesiącach fuksję na stałe przesadzamy w duże pojemniki i regularnie podlewamy[5] .


Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-14].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 zbiorowe: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-22].
  4. Crescent Bloom: Fuchsia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-09].
  5. Fuksja (pol.). wymarzonyogrod.pl. [dostęp 2013-03-01].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło fuksja w Wikisłowniku

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]