Furażerki w Wojsku Polskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gen. Zbigniew Galec w furażerce polowej wz. 93

Furażerki w Wojsku Polskim – nakrycie głowy będące częścią munduru żołnierza Wojska Polskiego.

Furażerki w Wojsku Polskim II RP[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze polskie furażerki (wz. 1919) wprowadzono w roku 1920 wraz z mundurem wz. 1919. Były to furażerki w kolorze khaki wzorowane na amerykańskich. Furażerki noszono tylko z umundurowaniem polowym[1]. Po wojnie polsko-bolszewickiej pojawił się drugi wzór furażerki – wz. 1923. Furażerki noszono w polu, kiedy nie wymagano noszenia hełmu (np. w marszu lub podczas odpoczynku)[2].

Furażerki zastąpić miała czapka polowa wz. 37, wprowadzona w roku 1937. Jednakże do roku 1939 nie udało się całkowicie wprowadzić rogatywek i donaszano furażerki[3].

12 września 1922 Minister Spraw Wojskowych, generał dywizji Kazimierz Sosnkowski „do czasu ustanowienia specjalnej odznaki” zarządził noszenie na furażerkach „orzełka przepisowego, jak na rogatywkach” i jednocześnie zabronił noszenia na furażerkach oznak stopni[4].

Niektóre pułki kawalerii i artylerii konnej nosiły na nich z własnej inicjatywy proporczyki w barwach pułkowych[5].

Furażerki w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie[edytuj | edytuj kod]

Gen. Władysław Anders w furażerce typu brytyjskiego

Po upadku kampanii wrześniowej polskie wojsko odradzało się we Francji. Pozyskanie sprzętu sprawiało, wiele trudności czego skutkiem była duża różnorodność w umundurowaniu. Część żołnierzy donaszała swoje umundurowanie z września 1939, a nowo zwerbowani dostawali umundurowanie francuskie z okresu I wojny światowej. Nakrycie głowy najczęściej stanowiły berety lub kepi. Jednolitość umundurowania zaczęto osiągać na początku roku 1940. Polowym nakryciem głowy szeregowców i części oficerów stała się furażerka sukienna wzoru francuskiego w kolorze khaki. Na furażerkach noszono znak orła oraz oznakę stopnia (z lewej strony, skośnie pod kątem 45o). Wyjątkami była 2 Dywizja Strzelców Pieszych oraz jednostki pancerne, gdzie noszono berety. Ponadto w lotnictwie noszono furażerki w kolorze granatowym[6].

Furażerki sukienne koloru khaki z orłem noszono, także w Brygadzie Strzelców Karpackich formowanej w Syrii. W dywizjonie rozpoznawczym z lewej strony naszywano czerwono-błękitne proporczyki wzoru kawaleryjskiego[7].

Po upadku Francji polskie wojsko organizowano w Wielkiej Brytanii, umundurowanie było więc wzorów brytyjskich. Podstawowym nakryciem głowy były furażerki wzoru brytyjskiego. Umieszczano na nich znak orła wojskowego, początkowo metalowe, potem haftowane srebrną lub szarą[8]. Od 1942 zastępowano je beretami, lecz noszono je do końca wojny.

Ponadto furażerki brytyjskie od marca 1942 noszono wraz z mundurem Battle Dress w Armii Andersa[9].

Furażerki Field Service Cap noszono także w lotnictwie (w kolorze granatowym) z orłem ogólnowojskowym do umundurowania polowego, ćwiczebnego i garnizonowego[10].

Formacje Armii Polskiej na Wschodzie otrzymały brytyjskie umundurowanie letnie, a wraz z nim płócienne furażerki w kolorze piaskowym z orłem[11].

Furażerki w ludowym Wojsku Polskim[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze umundurowanie noszone przez 1 Warszawską Dywizję Piechoty było dostarczane z zapasów radzieckich. Polowym nakryciem głowy były furażerki wzoru radzieckiego z orłem metalowym wz. 1943. W późniejszym okresie wprowadzono odrębny mundur polski wzorowany na mundurze przedwojennym. Furażerki zastąpiono czapkami wzorowanymi na rogatywkach polowych wz. 37[12].

Furażerki noszono również w lotnictwie[13] – były to furażerki koloru szarego z orłem. Noszono je do ubioru roboczego na lotnisku[14].

Furażerki w Siłach Zbrojnych RP[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze-kobiety w furażerkach Wojsk Lądowych

W Siłach Zbrojnych RP obowiązuje kilka wzorów furażerek:

Furażerka WL – wykonana z tkaniny w kolorze khaki. Furażerka stanowi nakrycie głowy do umundurowania wyjściowego i galowego kobiet żołnierzy. Na furażerce umieszcza się znak orła Wojsk Lądowych wykonany metodą termonadruku na tkaninie zasadniczej koloru khaki[15]. Ponadto umieszcza się oznaczenie stopnia wykonane również techniką termonadruku[16].

Furażerka SP – wykonana z tkaniny w kolorze stalowym. Furażerka stanowi nakrycie głowy do umundurowania wyjściowego, galowego i kombinezonu pilota. Na furażerce umieszcza się znak orła Sił Powietrznych wykonany metodą termonadruku na tkaninie zasadniczej koloru stalowym[15]. Ponadto umieszcza się oznaczenie stopnia w wykonane również techniką termonadruku[16].

Furażerka MW - wykonana z tkaniny w kolorze granatowym. Furażerka stanowi nakrycie głowy lotnictwa Marynarki Wojennej do umundurowania wyjściowego i kombinezonu pilota[17]. Z przodu na furażerce umieszcza się znak orła Marynarki Wojennej. Ponadto umieszcza się oznaczenie stopnia w wykonane techniką haftu komputerowego w kolorze złotym[16] według wzoru dla wojsk lądowych i sił powietrznych, tzn. z gwiazdkami, a nie z tzw. "okiem Nelsona"[18].

Furażerka polowa wz. 93 – wykonana z tkaniny w kamuflażu "pantera". Jest to nakrycie głowy noszone wraz z umundurowaniem polowym w Siłach Powietrznych, a w lotnictwie Wojsk Lądowych również do kombinezonu pilota[17].

Żołnierze Sił Zbrojnych RP furażerkę noszą lekko przechyloną w kierunku prawego ucha. Przy wystąpieniach bez nakrycia głowy furażerkę nosi się pod lewym naramiennikiem, godłem skierowanym do przodu i oznaką stopnia wojskowego skierowaną do dołu[17].

Przypisy

  1. Henryk Wielecki: Polski mundur wojskowy. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1988, s. 41. ISBN 83-03-01483-8.
  2. Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939-1945. Barwa i Broń.. Warszawa: Wydaw. Interpress, 1984, s. 113. ISBN 83-223-2055-8.
  3. Henryk Wielecki: Polski mundur wojskowy. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1988, s. 68. ISBN 83-03-01483-8.
  4. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych Nr 37 z 12 września 1922 r., poz. 540.
  5. Henryk Wielecki: Polski mundur wojskowy. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1988, s. 51. ISBN 83-03-01483-8.
  6. Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939-1945. Barwa i Broń.. Warszawa: Wydaw. Interpress, 1984, s. 162-166. ISBN 83-223-2055-8.
  7. Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939-1945. Barwa i Broń.. Warszawa: Wydaw. Interpress, 1984, s. 184. ISBN 83-223-2055-8.
  8. Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939-1945. Barwa i Broń.. Warszawa: Wydaw. Interpress, 1984, s. 194. ISBN 83-223-2055-8.
  9. Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939-1945. Barwa i Broń.. Warszawa: Wydaw. Interpress, 1984, s. 239. ISBN 83-223-2055-8.
  10. Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939-1945. Barwa i Broń.. Warszawa: Wydaw. Interpress, 1984, s. 219-220. ISBN 83-223-2055-8.
  11. Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939-1945. Barwa i Broń.. Warszawa: Wydaw. Interpress, 1984, s. 244. ISBN 83-223-2055-8.
  12. Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939-1945. Barwa i Broń.. Warszawa: Wydaw. Interpress, 1984, s. 295. ISBN 83-223-2055-8.
  13. Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. s. 122.
  14. Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie 1939-1945. Barwa i Broń. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 300. ISBN 83-223-2055-8.
  15. 15,0 15,1 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 2 grudnia 2004 roku §14 p.3
  16. 16,0 16,1 16,2 Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 2 grudnia 2004 roku §34 p.1
  17. 17,0 17,1 17,2 Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych: Informator o zasadach noszenia umundurowania i wyekwipowania, orderów, odznaczeń, baretek, odznak oraz oznak przez żołnierzy. Rozdział V, § 54.
  18. kmdr ppor. pil. Sławomir Knap – zdjęcie. mw.mil.pl. [dostęp 1 lutego 2013].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979.