Fusarium culmorum
| Fusarium culmorum | |
|---|---|
| Systematyka[1] | |
| Domena | jądrowce |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | workowce |
| Klasa | Sordariomycetes |
| Podklasa | Hypocreomycetidae |
| Rząd | Hypocreales |
| Rodzina | gruzełkowate |
| Rodzaj | Fusarium |
| Nazwa systematyczna | |
| Fusarium culmorum (Wm.G. Sm.) Sacc[2] Jber. schles. Ges. vaterl. Kultur 61: 226 (1884) |
|
| Synonimy | |
|
Fusisporium culmorum Wm.G. Sm[2]. |
|
Fusarium culmorum – gatunek grzyba z rodzaju Fusarium, jest najczęściej izolowanym patogenem roślinnym. Odpowiada za wiele chorób objętych wspólną nazwą fuzarioz. Wytwarza liczne mikotoksyny[3].
Morfologia[edytuj]
Fusarium culmorum nie tworzy stadium doskonałego[4]. Wytwarza krótkie, grube, z mocno wygiętą częścią grzbietową makrokonidia, które często są przedzielone 3-ma bądź 4-ma przegrodami. Nie wytwarza mikrokonidiów. Chlamydospory zaś występują pojedynczo, w łańcuszkach lub w skupieniu[5]. Z filogenetycznego punktu widzenia jest zbliżony do F. graminearum, który występuje w cieplejszym klimacie Europy Zachodniej.
Występowanie[edytuj]
Jest najczęściej występującym grzybem z rodzaju Fusarium na świecie. Powszechnie występuje w klimacie umiarkowanym, dominuje w rejonach chłodniejszych tj. Północna i Zachodnia Europa (Niemcy, Holandia, Skandynawia, Polska).
Choroby wywołane przez F. culmorum[edytuj]
Zarodniki izolowane są ze wszystkich części roślin rolniczych wielu głównych upraw tj. pszenicy, jęczmienia, żyta, owsa, kukurydzy, a nawet pomidorów. Objawy porażenia występują w różnych fazach rozwoju. Potrafi zainfekować nawet 94% kłosów pszenicy. Zainfekowane rośliny żółkną, więdną i obumierają, a wschody roślin są przerzedzone. Do najgroźniejszych chorób zaliczamy:
- porażenie kłosów pszenicy ozimej (często infekuje również ziarno),
- porażenie siewek i nasion kukurydzy oraz gnicie systemu korzeniowego[6],
- zgorzel siewek i źdźbła pszenicy,
- fuzarioza kłosów pszenicy,
- zgnilizna korzeni i zgorzel podstawy łodygi kukurydzy[7],
- porażenie nasion i siewek kukurydzy,
Znaczenie gospodarcze tych chorób dotyczy nie tylko obniżenia plonu ziarna i jego parametrów, lecz także obniżenia jego jakości spowodowanej obecnością mikotoksyn[8]. Do mikotoksyn produkowanych przez F. culmorum zaliczamy:
- zearalenon,
- deoksyniwalenol DON (z grupy trichotecenów),
- niwalenol (z grupy trichotecenów)[9].
Zwalczanie[edytuj]
Efektywne zwalczanie Fusarium culmorum jest uwarunkowane wieloma czynnikami m.in. fizjologicznymi i agrotechnicznymi. W dużym stopniu zależy także od doboru właściwej substancji biologicznie czynnej.
F. culmorum wykazuje dużą wrażliwość na większość z substancji aktywnych fungicydów, a szczególnie na metkonazol, tebukonazol oraz mieszaninę flusilazol + famkosat. Natomiast jego wrażliwość na azoksystrobinę wynosi około 50% i nie zależała od dawki środka[10]. Stosowanie zapraw nasiennych zmniejsza wprawdzie zagrożenie infekcją materiału siewnego, ale nie eliminuje całkowicie gnicia kiełków, czego wyraźnym symptomem są puste miejsca na plantacji po obumarłych siewkach.
Przypisy
- ↑ Bisby, Roskov, Orrell, Nicolson, Paglinawan, Bailly, Kirk, Bourgoin, Baillargeon: 2009 Annual Checklist (ang.). W: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 3 stycznia 2010].
- ↑ 2,0 2,1 CABI Bioscience Databases. [dostęp 2011-11-15].
- ↑ Suchorzyńska M., Misiewicz A.,. Mikotoksynotwórcze grzyby fitopatogeniczne z rodzaju Fusarium i ich wykrywanie technikami PCR.. „Post. mikrobiol”, s. 221–230, 2009.
- ↑ Leslie J.F., Summerell B.A.: The Fusarium, Laboratory Manual. Blackwell Pub. Prof. first ed., 2006
- ↑ Wagacha J.M., Muthomi J.W.; Fusarium culmorum: Infection process, mechanisms of mycotoxin production nad other tole in pathogenesis in wheat-review. Crop Protection, 26, ss877-885(2007)
- ↑ Szulc P., Rybus-Zając M., HUBERT Waligóra H., Skrzypczak W.: Wpływ Fusarium culmorum na rozwój systemu korzeniowego kukurydzy w zależności od dawki azotu i sposoby nawożenia, Nauka Przyroda Technologie tom 1, 2007
- ↑ Szulc P., Magdalena Rybus-Zając M., Waligóra H., Skrzypczak W.: Wpływ Fusarium culmorum na zawartość chlorofilu w zależności od dawki azotu i sposobu nawożenia Acta Agrophysica, 2008, 11(2), 519-526
- ↑ Sikora H., IKORA, Banachowska J., Doleżnych D.: Badania nad ochroną pszenicy przed fuzariozą kłosów wywołanych przez Fusarium culmorum w warunkach sztucznej infekcji. Postępy w Ochronie Roślin, 47 (2) 2007
- ↑ Arseniuk E., Góral T.: Fuzarioza kłosów – czynniki sprawcze i gospodarcze znaczenie choroby. IHAR w Radzikowie.
- ↑ Sikora A., Banachowska J.: Wrażliwość grzyba Fusarium Culmorum na substancje aktywne wybranych fungicydów, Postępy w Ochronie Roślin, 46 (2) 2006
