Fusarium culmorum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fusarium culmorum
Systematyka
Domena jądrowce
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa Sordariomycetes
Podklasa Hypocreomycetidae
Rząd Hypocreales
Rodzina gruzełkowate
Rodzaj Fusarium
Nazwa systematyczna
Fusarium culmorum (Wm.G. Sm.) Sacc.
Jber. schles. Ges. vaterl. Kultur 61: 226 (1884)
Synonimy

Fusisporium culmorum Wm.G. Sm[1].

Fusarium culmorum (W.G. Sm.) Sacc. – gatunek grzybów z rodziny gruzełkowatych (Nectriaceae)[1]. Jest najczęściej izolowanym patogenem roślinnym. Odpowiada za wiele chorób objętych wspólną nazwą fuzarioz. Wytwarza liczne mikotoksyny[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Fusarium culmorum nie tworzy stadium doskonałego[3]. Wytwarza krótkie, grube, z mocno wygiętą częścią grzbietową makrokonidia, które często są przedzielone 3-ma bądź 4-ma przegrodami. Nie wytwarza mikrokonidiów. Chlamydospory zaś występują pojedynczo, w łańcuszkach lub w skupieniu[4]. Z filogenetycznego punktu widzenia jest zbliżony do F. graminearum, który występuje w cieplejszym klimacie Europy Zachodniej.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest najczęściej występującym grzybem z rodzaju Fusarium na świecie. Powszechnie występuje w klimacie umiarkowanym, dominuje w rejonach chłodniejszych tj. Północna i Zachodnia Europa (Niemcy, Holandia, Skandynawia, Polska).

Choroby wywołane przez F. culmorum[edytuj | edytuj kod]

Zarodniki izolowane są ze wszystkich części roślin rolniczych wielu głównych upraw tj. pszenicy, jęczmienia, żyta, owsa, kukurydzy, a nawet pomidorów. Objawy porażenia występują w różnych fazach rozwoju. Potrafi zainfekować nawet 94% kłosów pszenicy. Zainfekowane rośliny żółkną, więdną i obumierają, a wschody roślin są przerzedzone. Do najgroźniejszych chorób zaliczamy:

  • porażenie kłosów pszenicy ozimej (często infekuje również ziarno),
  • porażenie siewek i nasion kukurydzy oraz gnicie systemu korzeniowego[5],
  • zgorzel siewek i źdźbła pszenicy,
  • fuzarioza kłosów pszenicy,
  • zgnilizna korzeni i zgorzel podstawy łodygi kukurydzy[6],
  • porażenie nasion i siewek kukurydzy,

Znaczenie gospodarcze tych chorób dotyczy nie tylko obniżenia plonu ziarna i jego parametrów, lecz także obniżenia jego jakości spowodowanej obecnością mikotoksyn[7]. Do mikotoksyn produkowanych przez F. culmorum zaliczamy:

Zwalczanie[edytuj | edytuj kod]

Efektywne zwalczanie Fusarium culmorum jest uwarunkowane wieloma czynnikami m.in. fizjologicznymi i agrotechnicznymi. W dużym stopniu zależy także od doboru właściwej substancji biologicznie czynnej.

F. culmorum wykazuje dużą wrażliwość na większość z substancji aktywnych fungicydów, a szczególnie na metkonazol, tebukonazol oraz mieszaninę flusilazol + famkosat. Natomiast jego wrażliwość na azoksystrobinę wynosi około 50% i nie zależała od dawki środka[9]. Stosowanie zapraw nasiennych zmniejsza wprawdzie zagrożenie infekcją materiału siewnego, ale nie eliminuje całkowicie gnicia kiełków, czego wyraźnym symptomem są puste miejsca na plantacji po obumarłych siewkach.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Suchorzyńska M., Misiewicz A.,. Mikotoksynotwórcze grzyby fitopatogeniczne z rodzaju Fusarium i ich wykrywanie technikami PCR.. „Post. mikrobiol”, s. 221–230, 2009. 
  3. Leslie J.F., Summerell B.A.: The Fusarium, Laboratory Manual. Blackwell Pub. Prof. first ed., 2006
  4. Wagacha J.M., Muthomi J.W.; Fusarium culmorum: Infection process, mechanisms of mycotoxin production nad other tole in pathogenesis in wheat-review. Crop Protection, 26, ss877-885(2007)
  5. Szulc P., Rybus-Zając M., HUBERT Waligóra H., Skrzypczak W.: Wpływ Fusarium culmorum na rozwój systemu korzeniowego kukurydzy w zależności od dawki azotu i sposoby nawożenia, Nauka Przyroda Technologie tom 1, 2007
  6. Szulc P., Magdalena Rybus-Zając M., Waligóra H., Skrzypczak W.: Wpływ Fusarium culmorum na zawartość chlorofilu w zależności od dawki azotu i sposobu nawożenia Acta Agrophysica, 2008, 11(2), 519-526
  7. Sikora H., IKORA, Banachowska J., Doleżnych D.: Badania nad ochroną pszenicy przed fuzariozą kłosów wywołanych przez Fusarium culmorum w warunkach sztucznej infekcji. Postępy w Ochronie Roślin, 47 (2) 2007
  8. Arseniuk E., Góral T.: Fuzarioza kłosów – czynniki sprawcze i gospodarcze znaczenie choroby. IHAR w Radzikowie.
  9. Sikora A., Banachowska J.: Wrażliwość grzyba Fusarium Culmorum na substancje aktywne wybranych fungicydów, Postępy w Ochronie Roślin, 46 (2) 2006

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]