Fuþark

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Futhark)
Skocz do: nawigacji, szukaj
Fuþark starszy
Fuþark młodszy w dwóch odmianach: u góry - duńskiej, u dołu - szwedzko-norweskiej

Fuþark lub futhark – nazwa jednego z alfabetów run.

Nazwa alfabetu "fuþark" powstała z początkowych liter sześciu pierwszych run: Fehu Uruz Þurisaz Ansuz Raido Kaunan

Był to najstarszy typ pisma północnoeuropejskiego, używany przez plemiona germańskie. W Skandynawii (w Norwegii, na Gotlandii i na wyspach duńskich) odnaleziono najstarsze zapiski pochodzące z III i IV w.

Fuþark "starszy" (używany do około VII w.) składał się z 24 symboli, a fuþark "młodszy" (VII-XIII w.) - z 16. Fuþark "młodszy" występował w dwóch odmianach, szwedzko-norweskiej i duńskiej.

Na wyspach brytyjskich fuþark uległ ewolucji i był tam znany jako fuþorc, zawierający 33 znaki. W tym alfabecie runicznym spisano m.in. Beowulfa. Fuþorc, zanim został wyparty przez alfabet łaciński, był używany w kilku odmianach. Funkcjonował do X wieku.

W latach dwudziestych XX wieku powstał sztucznie stworzony przez Guido von Lista fuþark armaniczny, posiadający 18 znaków runicznych.

Znaki runiczne, poza swoją funkcją alfabetyczną, były i są używane jako narzędzie do przepowiadania przyszłości.

[edytuj] Zobacz też

Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach