Futurama

Futurama Futurama
Gatunek serialu	animowany sitcom science fiction
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone
Oryginalny język	angielski
Twórcy	Matt Groening
Główne role	Billy West Katey Sagal John DiMaggio Tress MacNeille Phil LaMarr Lauren Tom Maurice LaMarche David Herman Kath Soucie Frank Welker
Liczba odcinków	101
Liczba serii	6
Lista odcinków serialu Futurama
Produkcja
Muzyka	Christopher Tyng
Czas trwania odcinka	ok. 22 minut
Emisja
Stacja telewizyjna	FOX (1999-2003) Comedy Central (2008- ) TV 4
Lata emisji	1999 - 2003 2010 -
Data premiery	28 marca 1999
Multimedia w Wikimedia Commons
Futurama (serial) w Wikicytatach
Oficjalna strona serialu

Twórcy Futuramy: Matt Groening (z lewej) i David X. Cohen

Futurama – amerykański serial animowany tworzony przez Matta Groeninga (autora serialu Simpsonowie) w latach 1999-2003 dla stacji Fox Broadcasting Company. W Polsce ukazywał się na antenie TV 4 pod tytułem Przygody Fry'a w kosmosie. Od 17 stycznia emitowany przez Sci-Fi Channel. Od 28 listopada 2009 roku emitowany w weekendy przez Universal Channel.

W roku 2007 wznowiono produkcję Futuramy w formie czterech filmów pełnometrażowych, z których pierwszy ukazał się na DVD 27 listopada 2007. Później planowane jest wydanie kolejnych 3 płyt DVD. Filmy zostaną później podzielone na 16 odcinków i wyemitowane w kanale Comedy Central. W 2010 roku przywrócona została emisja serialu w kanale Comedy Central.

Fabuła

Alfabet obcych i jego łacińskie odpowiedniki.

Flaga Ziemi

Serial rozpoczyna się sceną, w której dostawca pizzy z Nowego Jorku Philip J. Fry przypadkowo, jak wydaje się na początku, został zamrożony w komorze kriogenicznej 31 grudnia 1999 roku. Bohater został odmrożony równo 1000 lat później - 31 grudnia 2999 roku - i znalazł się w mieście Nowy Nowy Jork. Fry próbując uniknąć przymusowej pracy jako kurier i implantacji chipu kariery, poznaje swoją przyszłą koleżankę Turangę Leelę, co kończy się etatem kuriera w małej firmie jego pra- pra- pra-...pra-siostrzeńca Huberta Farnswortha Planet Express, zajmującej się międzygalaktycznym transportem towarów. Serial opowiada przygody Frya, Leali, robota Bendera i innych postaci, związane zarówno z lotami kosmicznymi jak i z osobami głównych bohaterów.
Fabuła zawiera bardzo wiele odnośników do fantastyki XX wieku, do literatury oraz do kina.

Postacie

• Turanga Leela – jednooka mutantka, w pilotowym odcinku pracująca w biurze przydzielania zawodów, późniejsza kapitan statku kosmicznego Planet Express
• Bender Bending Rodriguez – ordynarny, uzależniony od alkoholu robot zginający
• Profesor Hubert Farnsworth – naukowiec, jedyny żyjący krewniak Frya, założyciel firmy kurierskiej "Planet Express"
• Doktor John A. Zoidberg – członek krabo-podobnej rasy, lekarz nieznający podstaw ludzkiej anatomii
• Hermes Conrad – jamajski biurokrata, mistrz Limbo, dyscypliny polegającej na przechodzeniu pod jak najniżej zawieszoną tyczką
• Amy Wong – córka niezwykle bogatego małżeństwa (posiadaczy połowy Marsa)

Razem z nimi główny bohater zaciąga się do pracy u profesora Farnswortha w międzyplanetarnej firmie kurierskiej (sam Fry otrzymuje funkcję dostarczyciela przesyłek). Przyszłość w Futuramie różni się od czasów współczesnych głównie poziomem technologicznym życia. Mentalność i problemy ludzi (a również nieprzeciętnie inteligentnych robotów oraz przedstawicieli innych ras) są bardzo zbliżone do realiów schyłku XX wieku.

W kolejnych epizodach serialu pojawia się także dużo postaci drugoplanowych, które często odgrywają znaczące role:

• Zapp Brannigan – kapitan wojskowego okrętu kosmicznego Nimbus. Jest prawdopodobnie najgorszym kapitanem w historii, ma na swoim koncie liczne porażki i wpadki, mimo to cieszy się ogólną i niezasłużoną sławą. Brannigan jest też prostakiem i nieudolnym podrywaczem, a jego ulubionym obiektem zalotów jest Leela.
• Kif Kroker – pierwszy oficer Brannigana. Mały zielony kosmita. Jest dużo bardziej inteligentny niż jego przełożony, mimo to nigdy nie dostępuje żadnych zaszczytów. W późniejszych epizodach jest partnerem Amy Wong.
• Calculon – robot, aktor telewizyjny. Jest głównym bohaterem tasiemcowego serialu "All my Circuits". Calculon jest stereotypowym "aktorzyną".
• Nibbler – pojawia się w wielu odcinkach lecz tylko w kilku gra kluczowe role. Nibbler jest małym kosmitą, którego Leela zaadoptowała jako domowe zwierzątko. W rzeczywistości Nibbler jest przedstawicielem niezwykle starej i potężnej rasy, która pilnuje by Wszechświat nie uległ zagładzie.
• Scruffy – woźny w firmie profesora Farnswortha. Nie rzuca się w oczy, stąd też niektórzy przez lata nie wiedzą kim jest. Na pytanie co tu robi odpowiada zawsze znudzony: "I'm Scruffy... the janitor" - "Jestem Scruffy, woźny...".
• Richard Nixon – żyjący jako głowa w słoiku. W czasie serialu Nixon wygrywa wybory na prezydenta świata.
• Mama – właścicielka wielkiej i wielobranżowej korporacji MomCorp. Bezwzględna i żądna władzy. Przed laty miała romans z profesorem Farnsworthem.
• Morbo – kosmita pracujący jako spiker telewizyjny. Jego wygląd bardzo przypomina wyobrażenia o kosmitach z lat 50. XX wieku. Morbo często grozi zniszczeniem całej ludzkości i utrzymuje, że jest tylko szpiegiem, który ma przygotować teren pod inwazję swoich pobratymców. Jest zaprzyjaźniony z głową Richarda Nixona.
• Lrrr - kosmita. Władca planety Omicron Persei 8 (co podkreśla za każdym razem gdy się przedstawia). Lrrr jest władcą raczej nieudolnym, choć stara się uchodzić za złowrogiego i brutalnego. Łatwo wpada w gniew, kilka razy grozi zniszczeniem Ziemi. Ma żonę Ndnd.
• Elzar – kosmita z Neptuna. Jest mistrzem kuchni, prowadzi własną, bardzo ekskluzywną restaurację.
• Flexo – robot, który bardzo przypomina Bendera (różnią się tylko tym, że Flexo ma bródkę). Flexo również jest robotem, którego zaprogramowano do zginania.
• Robot Santa – robot, który pełni funkcję Świętego Mikołaja. Wskutek błędu w kodzie, uznaje wszystkich (poza doktorem Zoidbergiem) za niegrzecznych i w ramach kary usiłuje ich zabić.
• Kwanzaa Bot – pełni podobną funkcję co Robot Santa lecz jego domeną jest religia Kwanzaa. Kwanzaa Bot sam nie rozumie na czym polega Kwanzaa, nie przeszkadza mu to jednak rozwozić dzieciom podręczników Kwanzaa.
• Mały Tim – mechaniczny odpowiednik Olivera Twista. Zamiast jednej ręki ma drewnianą kulę. Tiny Tim ubóstwia Bendera, który wykorzystuje każdą okazję by uszkodzić małego. Tim jest zaprogramowany do sprzedawania lemoniady z oleju.
• Robomafia – mafia składająca się z trzech robotów: Donbota (lidera całej "siatki"), Clampsa (psychicznego i nadpobudliwego robota chcącego uszkodzić każdego swoimi mechanicznymi szczypcami) oraz Joeya Mousepada (niezbyt inteligentnego robota od czarnej roboty).
• Al Gore – w postaci głowy w słoiku. Al Gore pojawia się także kilkukrotnie w ludzkiej postaci, gdy akcja serialu ma miejsce w XX i XXI wieku. W wieku XXXI Al Gore jest imperatorem Księżyca.
• Dwight Conrad – syn Hermesa.
• Labarbara Conrad – żona Hermesa.
• Cubert Farnsworth – klon profesora Farnswortha. Ma 12 lat.
• Michelle – była dziewczyna Fry'a, z którą był w XX wieku. Pojawia się także dwa razy w XXXI wieku, raz w odcinku The Cryonic Woman, raz na pogrzebie Fry'a.
• Sal – człowiek od wszystkiego. Występuje w wielu odcinkach zawsze wykonując jakąś brudną i ciężką pracę. Istnieje możliwość że Salów jest więcej i wszyscy są klonami jednego człowieka. Twórcy Futuramy nie są sami pewni czy Sal jest jeden czy jest ich wielu.
• Hypnotoad - wielka ropucha z pulsującymi ślepiami, które emitują głośny, złowieszczy odgłos przypominający bzyczenie. Potrafi zahipnotyzować dowolną żywą istotę lub grupę istot. Po raz pierwszy pojawia się w odcinku "The Day the Earth Stood Stupid".

Poszczególne odcinki serialu nie są ściśle połączone ze sobą, aczkolwiek przez cały czas przewija się kilka wątków dotyczących postaci, jak choćby niespełniona miłość Frya do Leeli, czy pochodzenie tej ostatniej.

Planet Express

Planet Express — firma spedycyjna, która dla jej właściciela profesora Farnswortha, jest źródłem finansowania swoich "badań" i "wynalazków". Dewizą firmy (pojawiającą się w filmiku reklamowym) jest: Naszych kurierów możemy stracić, twoją przesyłkę - nie !.

Od czasu do czasu profesor mimochodem wspomina o poprzedniej załodze (lub załogach), które zginęły na posterunku. Na przykład, w pierwszej scenie przyjmowania Frya do pracy wspomina się o poprzedniej załodze, która była jakoby pochłonięta przez kosmiczną osę. W odcinku «The Sting» załoga Frya wysłana jest z zadaniem, przy którym zginęła poprzednia załoga; znajdują statek, którego załogę, gdy próbowała zbierać kosmiczny miód, zabiły gigantyczne kosmiczne pszczoły.

Statek kosmiczny Planet Express pilotuje dyplomowany kapitan Leela; Bender, choć nie ma zmysłu smaku, jest kucharzem, Fry - kurierem. Amy i doktor Zoidberg dołączają do załogi w razie potrzeby. Statek wyposażony jest w autopilota i komputer pokładowy mający sztuczną inteligencję. Praktycznie każde zlecenie, realizowane przez załogę na zlecenie profesora, zagraża życiu lub bardzo szybko prowadzi do tego.

Wspomina się też jak przemieszcza się statek. Porusza się nie sam statek Planet Express, tylko wszechświat, a statek tymczasem pozostaje w tym samym miejscu.

Miejsce akcji

Miejsce akcji serialu wykorzystane jest jako tło dla humoru i satyry na współczesne społeczeństwo oraz dla parodiowania gatunku fantastyki naukowej.

Czasami dla osiągnięcia celu autorzy świadomie dopuszczają sprzeczności między odcinkami. Na przykład w jednym epizodzie mówi się, że globalne ocieplenie zniwelowała zima jądrowa, a akcja innego poświęcona jest problemowi globalnego ocieplenia.

Retro-futurystyczny świat Futuramy nie jest ani utopią, ani antyutopią. Świat przyszłości nie jest idealny, ludzie nadal stykają się z wieloma podstawowymi problemami XX wieku. Serialowa przyszłość bardzo podobna jest do teraźniejszości: ci sami politycy i osobistości wciąż żyją jako głowy w szklanych pojemnikach; telewizja pozostała głównym źródłem rozrywki; internet wciąż jest powolny i pełen pornografii oraz spamu, pozostał problem globalnego ocieplenia, biurokracji, alkoholizmu itd.

Problemy rasowe roku 3000 koncentrują się wokół stosunków między ludźmi, kosmitami i robotami. Na Ziemi szczególne miejsce zajmuje problem ogromnej liczby super-mądrych/super-bezużytecznych robotów (takich jak bezdomne roboty lub nastoletnie roboty-sieroty); są one zwykle leniwe, ordynarne i często nie chcą pomagać swoim twórcom-ludziom.

Mimo tego wszystkiego, w świecie Futuramy znajdujemy szereg technologicznych innowacji wymyślonych do 3000 roku. Koło, niegdyś wykorzystywane do transportu, całkowicie wyparła technologia umożliwiająca latanie (szybowanie); w XXXI wieku nikt już nie wie co to jest koło. Oprócz robotów, statków kosmicznych i latających budynków, profesor Farnsworth prezentuje wiele nowych wynalazków takich jak "węchoskop", automat "co-jeśli" i "parabox". Wśród mniej przyjemnych innowacji XXXI wieku znajdują się "budki samobójstwa" (w pierwszym odcinku wspomina się, że działają od 2008 roku), Soylent-cola, do której dodaje się ludzkie ciała (nazwę zaczerpnięto z filmu fantastycznego «Soylent Green») oraz napój energetyzujący Slurm, który wytwarzany jest z wydzielin ogromnego robaka (Sezon 2 Odcinek 04 — The Slurm Factory).

Lingwistyka

Wszechświat «futuramy» przepowiada również przyszłość lingwistyki. Z epizodu «A Clone of My Own» (oraz «Space Pilot 3000») wynika, że francuski jest już językiem martwym, a oficjalnym językiem francuzów został angielski (we francuskiej wersji językiem martwym jest język niemiecki).

W napisach końcowych często pojawiają się dwa "kosmiczne" alfabety. Pierwszy jest zwykłą zamianą jeden do jednego liter alfabetu łacińskiego, drugi - trochę bardziej skomplikowany - korzysta z dodawania modulo. Te napisy są kolejnym elementem żartobliwej gry z fanami, którzy poświęcili czas na odkodowanie przekazu.

Relacje międzygalaktyczne

Demokratyczny Związek Planet (Democratic Order of Planets, DOOP) powstał w 2945 roku, po Drugiej Galaktycznej Wojnie - jest to bezpośrednie odniesienie do powstania Organizacji Narodów Zjednoczonych w 1945 r. po II wojnie światowej. W jego skład wchodzi Ziemia i wiele innych światów. Mieszkańcy planety Omikron Perseusz VIII często wchodzą w konflikty z DOOP. Logotyp DOOP jest ambigramem.

Pomimo istnienia DOOP, wspólnota międzygalaktyczna jest słaba, wciąż pojawiają się wojny i najazdy (często - słabo przygotowane) i potyczki z błahych powodów lub bez powodu (w slangu, doop — oznacza głupek, tępak)

Matematyka i fizyka

Futurama nasycona jest odwołaniami do matematyki oraz innych nauk ścisłych głównie fizyki i informatyki np

• Bender często pije piwo "Olde Fortran"
• Kwestia "zmieniliście wynik mierząc go!" w odcinku "Luck of the Fryish" nawiązuje do zasady nieoznaczoności Heisenberga.
• W odcinku "I, Roommate" można zauważyć obrazek na ścianie, na którym widnieje fragment kodu programu w języku przypominającym BASIC nawiązujący do amerykańskiego zwrotu "Home, Sweet Home":

10 HOME
20 SWEET
30 GOTO 10

• W tym samym odcinku, numery mieszkań w bloku Bendera, opisane są w kodzie binarnym
• W nawiedzonym zamku Bender wystraszył się pojawiającego się krwawego napisu 1010011010, co w systemie dziesiętnym jest liczbą 666.
• Wyłączane telefony komórkowe wydają odgłos identyczny z komunikatorami w Star Treku
• Pornografia dla robotów przedstawiana jest jako schematy obwodów elektronicznych.
• Na potrzeby odcinka "Prisoner od Benda" Ken Keeler, jeden z twórców Futuramy stworzył i udowodnił twierdzenie matematyczne z teorii grup. Twierdzenie rozwiązywało problem powrotu do pierwotnej postaci po zamianie ciał (dwa mózgi nie mogą zamienić się dwa razy). Keeler udowodnił, że zamienione osoby mogą powrócić do swoich ciał, używając zaledwie dwóch pośredników. W serialu twórcą tego genialnego równania był Słodki Clyde z Harlem Globetrotters (koszykarz-profesor).

Dubbing

W dubbingu do serialu brało udział również wiele innych znanych postaci kina, muzyki, nauki czy też polityki, grających w większości przypadków samych siebie, między innymi:

• Leonard Nimoy
• Pamela Anderson
• Claudia Schiffer
• John Goodman
• Conan O'Brien
• Al Gore
• Stephen Hawking
• Beck
• Coolio
• Lucy Liu
• Snoop Dogg
• Sigourney Weaver
• George Takei
• William Shatner
• Nichelle Nichols
• Sarah Silverman
• Craig Ferguson
• Buzz Aldrin

jak i również sam Matt Groening.

Produkcja

Wyprodukowano sześć serii Futuramy (sezon 5 dostępny jest również jako 4 pełnotrażowe filmy), wszystkie dostępne są na DVD zarówno w Europie jak i w Ameryce. Po zakończeniu pracy nad serialem zajęto się produkcją filmów pełnometrażowych wydawanych na DVD. Premiera pierwszego z nich (Bender's Big Score) nastąpiła w listopadzie 2007, następny Beast With A Billion Bucks został wydany na początku lipca 2008, kolejny: "Bender's Game" w listopadzie 2008, i ostatni jak dotąd 4 film: "Into the Wild Green Yonder" został wydany w lutym 2009 roku. Obecnie Matt Groening współtworzy także komiks Futurama (dwumiesięcznik) który zawiera nowe opowieści o bohaterach kreskówki.

28 marca 2011 Comedy Central oznajmiło rozpoczęcie produkcji 7 sezonu, który będzie się składał z 26 odcinków. Serial ma się pojawić na antenie latem 2012 roku.

Ciekawostki

• Emisja serialu w TV 4 została zawieszona, a następnie przeniesiona na późne godziny wieczorne po nałożeniu przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji kary pieniężnej w wysokości 10 tysięcy złotych za emisję w tzw. paśmie chronionym. Rada zakwestionowała odcinek wyemitowany 21 sierpnia 2000 r. o godzinie 11:00. W uzasadnieniu stwierdzono m.in. iż: Analiza filmu wykazała, że zawiera on wiele scen drastycznych i ukazujących przemoc, które mogą mieć negatywny wpływ na psychiczny i uczuciowy rozwój dzieci i młodzieży. Film ukazuje odrealniony świat, pełen zjawisk destrukcji i przemocy.
• Futurama pojawia się wielokrotnie w serialu Simpsonowie. Nastolatek popełniający samobójstwo, skacząc z klifu krzyczy "Why did they cancel Futurama?" ("Dlaczego zdjęli Futuramę?"). Bender pojawia się w kilku odcinkach, m.in. "Future-Drama". Fry pojawia się w żarcie kanapowym (charakterystyczna dla Simpsonów scena rozpoczynająca odcinek). W odcinku "My Big Fat Geek Wedding", Matt Groening, przedstawiony jako twórca Futuramy rozdaje autografy w czasie targów fantastyki. W odcinku "That 90's Show", Homer opowiadając Lisie i Bartowi o latach 90. wypowiada zdanie "A struggling Matt Groening created Futurama." ("Matt Groening stworzył Futuramę"). W grze Simpsonowie, w jednym z etapów, gracz musi pokonać bohaterów Futuramy aby dostać się do biura Matta Groeninga.
• W filmie Niewygodna prawda, Al Gore użył sceny z odcinka "Crimes of the Hot", tłumacząc czym jest globalne ocieplenie. Twórcy Futuramy stworzyli animowane promo "A Terrifying Message From Al Gore.", w którym występuje Al Gore i Bender.

Zobacz też

• Simpsonowie
• Matt Groening
• Fantastyka naukowa

Linki zewnętrzne

• Futurama w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Futurama w bazie filmweb.pl
• Futurama w bazie TV.com (ang.)