Góralu, czy ci nie żal?

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Góralu, czy ci nie żal? (tytuł pierwotny: Za chlebem) – pieśń skomponowana do słów wiersza autorstwa krakowskiego poety Michała Bałuckiego. Wiersz powstał w II połowie XIX wieku w krakowskim więzieniu św. Michała, gdzie towarzyszem osadzonego tam "za wichrzycielstwo" autora był tęskniący za rodzinnymi stronami góral. Pełny tekst wiersza liczy kilkanaście zwrotek i kończy się happy endem: góral powraca w rodzinne strony z workiem prezentów do rozdania. Jako autora muzyki podaje się najczęściej Władysława Żeleńskiego, według części źródeł był nim Michał Świerzyński. Tę samą melodię ma francuska pieśń wielkopostna "Victoire!", jednakże zawierające ją śpiewniki opatrują pieśń adnotacją sur une melodie polonaise, zatem polska kompozycja była starsza[1].

Do popularyzacji piosenki przyczynili się piłsudczycy, a następnie harcerze – początkowo była to pieśń śpiewana na biwakach. Następnie weszła do kanonu najpopularniejszych utworów polskiej muzyki biesiadnej, w którym pozostaje do dziś.

Początkowe zwrotki:

Góralu, czy ci nie żal
Odchodzić od stron ojczystych,
Świerkowych lasów i hal
I tych potoków srebrzystych?
Góralu, czy ci nie żal,
Góralu, wracaj do hal!
A góral na góry spoziera
I łzy rękawem ociera,
Bo góry porzucić trzeba,
Dla chleba, panie dla chleba.
Góralu, czy ci nie żal ...

W latach 50-ych ubiegłego wieku w Małopolsce śpiewano: "A góral wziął gumowe buty i poszedł do Nowej Huty"[2]

W 1993 rockową wersję tego utworu nagrała warszawska grupa Hetman, utwór znalazł się na ich trzecim studyjnym albumie Co jest Grane !?.

Inicjatywą krakowskiego Ośrodka Kultury Biblioteka Polskiej Piosenki, pieśń "Góralu, czy ci nie żal" doczekała się swojego święta związanego ze 150-leciem jej powstania. Obchody jubileuszu zaplanowane były na rok 2013[3].


Przypisy

  1. Biblioteka Polskiej Piosenki: Góralu, czy ci nie żal. 25.02.2011. [dostęp 2011-05-15].
  2. Mieczysłąw Czuma i Leszek Mazan Austryjackie gadanie czyli encyklopedia galicyjska, Anabasis, Kraków, 2013, s.157, ISBN 978-83-85931-31-7
  3. Biblioteka Polskiej Piosenki: Usynowienie Pieśni "Góralu czy, czy ci nie żal". 25.04.2012. [dostęp 2012-04-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Leszek Mazan: Strona Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie (pol.). [dostęp 30 sierpnia 2008].
  2. Bartosz Pająk: Beskidy w literaturze polskiej (pol.). [dostęp 30 sierpnia 2008].