Górno (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Górno
Kościół MB Szkaplerznej
Kościół MB Szkaplerznej
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat rzeszowski
Gmina Sokołów Małopolski
Wysokość ok. 220 m n.p.m.
Strefa numeracyjna (+48) 17
Kod pocztowy 36-051
Tablice rejestracyjne RZE
SIMC 0661380
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Górno
Górno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Górno
Górno
Ziemia 50°17′03″N 22°08′32″E/50,284167 22,142222Na mapach: 50°17′03″N 22°08′32″E/50,284167 22,142222
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Górnowieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Sokołów Małopolski.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii Ofiarowania NMP, należącej do dekanatu Sokołów Małopolski, diecezji rzeszowskiej.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona jest w centralnej części Kotliny Sandomierskiej, na północnym krańcu Płaskowyżu Kolbuszowskiego, na ubogich, piaszczystych glebach. Występują tu również śródleśne wydmy, obecnie porośnięte lasem. Podstawowymi uprawami w okolicach Górna są: żyto, owies i ziemniaki. Górno otoczone jest przez lasy sosnowe będące częścią Puszczy Sandomierskiej.W ostatnich latach obserwuje się tendencję do stopniowego zalesiania części gruntów rolnych. Przez Górno przepływa potok Trzybnik, w 2005 roku częściowo uregulowany. Okolice potoku porasta ols.

Nazwy części wsi (przysiółki): Dołęga, Gruby, Majdan, Meszne, Rękaw, Walickówka, Zaborze, Zagrody.

Nazwy obiektów fizjograficznych:

  • las - Kotówka, Moskal, Starówki, Za Rzeką,
  • pole - Piaski, Półćwiartek, Sznury, Ugory,
  • łąka - Kąty, Porąbka, Rudka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś założona prawdopodobnie już w XVI wieku na karczowanych terenach Puszczy Sandomierskiej. Obecnie liczy ok. 600 numerów domów.

Parafia Matki Bożej Szkaplerznej erygowana została w 1599 roku, obecny kościół według projektu Jana Sas-Zubrzyckiego wybudowano w latach 1911-1913 (neogotycki, pseudobazylika trójnawowa z transeptem i trójbocznie zamkniętym prezbiterium). W centrum wsi znajdują się dwie XIX-wieczne kapliczki domkowe, w znajdującej się bliżej kościoła, krytej gontem, na ścianach obejrzeć można ludowe malowidła z lat 30. XIX wieku przedstawiające zwiastowanie i ofiarowanie w Świątyni.

W latach II wojny światowej na skraju wsi okupant utworzył, powiązany z pobliskim poligonem ćwiczebnym, obóz wypoczynkowy dla żołnierzy Luftwaffe. Po wojnie został on częściowo przystosowany na potrzeby sanatorium przeciwgruźliczego, a częściowo rozebrany. Wraz z założonym w 1991 roku zakładem masarskim "Smak-Eko", SPZZOZ "Sanatorium" im. Jana Pawła II w Górnie[1] jest miejscem pracy znacznej części mieszkańców Górna.

Kwestia regulacji potoku Trzebnik[edytuj | edytuj kod]

Do 2005 roku przepływający przez Górno potok Trzebnik był nieuregulowany. Plany jego regulacji sięgały lat siedemdziesiątych XX w. W dolnym biegu Trzebnik okresowo wylewał, podtapiając okoliczne gospodarstwa. W 2005 roku zaczęto prace przy regulacji potoku, na całej jego długości. Według przeciwników inwestycji działanie takie było niepotrzebne, gdyż potok tylko w swoim dolnym biegu stanowił zagrożenie dla gospodarstw. W biegu górnym i środkowym przepływał przez las tworząc meandry. Utworzona przez niego podmokła dolinka, porośnięta olsem była siedliskiem kilku rzadkich gatunków roślin i płazów. Wątpliwości budził także aspekt prawny - brak zgody wielu mieszkańców na działania na ich działkach. Ostatecznie pogłębiono i wyprostowano koryto potoku, w wielu miejscach przekopując zupełnie nowe, oddalone nawet o 30 metrów od pierwotnego. Takie działanie wywołało oburzenie wielu mieszkańców. Odbył się szereg zebrań dotyczących tej kwestii. Jako że regulacja potoku w roku 2005 była bezprawna, od tego czasu nie poczyniono żadnych działań mających na celu dokończenie regulacji. Poziom wód gruntowych opadł w Górnie o ok. 1,5 - 2m powodując wyschnięcie wielu studni. Nieuregulowany pozostaje bardzo krótki odcinek (ok 300 m) w okolicach źródła Trzebnika.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Ożóg, Dzieje parafii Górno 1599-1999, Rzeszów 1999, ss. 256 + fot.
  • Urzędowe nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych - 59 - Powiat kolbuszowski. Warszawa: Urząd Rady Ministrów - Komisja Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych, 1965.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]