Górzyca (województwo zachodniopomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Górzyca
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat gryficki
Gmina Gryfice
Liczba ludności (2004) 234
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 72-300 (Gryfice)
Tablice rejestracyjne ZGY
SIMC 0775787
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Górzyca
Górzyca
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Górzyca
Górzyca
Ziemia 53°58′41″N 15°14′13″E/53,978056 15,236944Na mapach: 53°58′41″N 15°14′13″E/53,978056 15,236944

Górzycawieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w północno-wschodniej części gminy Gryfice. Przez środek wsi przechodzi droga wojewódzka nr 109.

We wsi znajduje się szkoła podstawowa do której uczęszczają dzieci także z okolicznych wiosek. Młodzież jest dowożona do Gimnazjum nr 1 w Gryficach. Znajduje się tu nieczynny przystanek kolejowy Górzyca Reska (oddalony 1 km od centrum wsi).

W miejscowości ma siedzibę jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej włączona do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego[1].

Przez wioskę przechodzi czarny szlak rowerowy (BrojceCerkwica).

Kościół parafialny

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Obiektami chronionymi w miejscowości jest cmentarz oraz kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, zbudowany z cegły w XIX wieku. Poświęcony został ponownie 8 grudnia 1946 roku. Z kościoła w Górzycy pochodzi średniowieczny tryptyk (z 1480 r.), który aktualnie znajduje się w kościele pw. Wniebowzięcia NMP w Gryficach na bocznej ścianie w nawie południowej. Parafia w Górzycy została erygowana 14 sierpnia 1977 roku[2].

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Wieś była wymieniana już w dokumencie z 1224 roku. Jej nazwa uległa przekształceniom: Gutirz, Gorke, Goerke (1618 r.), Gorcke (1634 r.), Gorke (do 1945 r.). W 1302 roku Górzycę kupili premonstratensi z klasztoru w Białobokach. Natomiast w dokumencie z 1309 roku jako wasal tegoż klasztoru wymieniony był Otto Zarnsdof. W 1337 roku premonstatensi ofiarowali Górzycę kościołowi mariackiemu w Gryficach.

Pierwsze wzmianki o szkole w Górzycy pochodzą z 1791 roku. W 1802 roku nastąpiła parcelacja, w wyniku jej powstało kilkanaście zagród chłopskich oraz niewielki (niecałe 200 ha) folwark. Majątek ten pierwotnie był własnością skarbową, a od poł. XIX wieku prywatną. Od początku XX wieku do 1945 roku własność rodziny Zimmerów.

W okresie powojennym używano nazw przejściowych: Grusza[3], Górka[2].

W latach 1945–1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Górzyca. W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Układ wsi[edytuj | edytuj kod]

Wieża kościoła

Pierwotne założenia owalnicowe, zdestruowane w konsekwencji założenia folwarku, kiedy to wieś przechodziła formę wielodrożnicy, z dwoma krzyżującymi się drogami. W części wschodniej zlokalizowany był folwark, w centrum przy skrzyżowaniu dróg kościół wraz z cmentarzem. Pozostała cześć wsi to zabudowa chłopska, z czworobocznymi zagrodami z budynkami bramnymi i szerokofrontowymi chałupami usytuowanymi w głębi siedlisk. Na wschód od kościoła na dawnym na wsi niewielkie oczko wodne w początku XX wieku na wschód od wsi powstaje przystanek kolejowy, dworzec oraz budynek mieszkalny. Układ współczesny w dużym stopniu posiada wszystkie elementy. Zmieniona jest funkcja dawnego folwarku podzielona pomiędzy indywidualnych rolników.

Samorząd mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

Gmina Gryfice utworzyła jednostką pomocniczą – "Sołectwo Górzyca", które obejmuje jedynie wieś Górzyca. Organem uchwałodawczym sołectwa jest zebranie wiejskie, na którym mieszkańcy wybierają sołtysa. Działalność sołtysa wspomaga jest rada sołecka, która liczy od 3 do 7 osób – w zależności jak ustali wyborcze zebranie wiejskie[4].

Przypisy

  1. Wykaz OSP w KSRG w wojewódzktwie zachodniopomorskim w lutym 2011 r.. Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, 2011-03-02. [dostęp 2011-08-14].
  2. 2,0 2,1 UG Gryfice, Plan Rozwoju miejscowości Górzyca, 28 czerwca 2005 r.
  3. Starostwo Powiatowe Gryfickie (pol.). W: Informacje o zespole archiwalnym [on-line]. Archiwum Państwowe w Szczecinie Oddział w Płotach (SEZAM). [dostęp 25 listopada 2007].
  4. Uchwała Nr XXIX/288/2005 Rady Miejskiej w Gryficach z dnia 30 sierpnia 2005 r. ws. statutów sołectw gminy Gryfice (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2005 r. Nr 79, poz. 1666)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]