Gąbki pospolite

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gąbki pospolite
Demospongiae[1]
Sollas, 1885
Gąbki pospolite
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Podkrólestwo nibytkankowce
Typ gąbki
Gromada gąbki pospolite
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Gąbki pospolite, gąbki zwyczajne, gąbki różnoszkieletowe, gąbki niewapienne (Demospongiae) – gromada gąbek obejmująca większość obecnie żyjących przedstawicieli tej gromady. Zasiedlają wszystkie wody oceaniczne i słodkowodne Ziemi. Występują w różnorodnych środowiskach na wszystkich głębokościach, jednak najczęściej w strefach płytkich. Prowadzą na ogół kolonijny tryb życia. Kolonie mogą osiągać ogromne rozmiary. Zwartość kolonii jest tak duża, że zanikają w niej indywidualne cechy osobnicze. Typem larwy charakterystycznej dla tej gromady jest parenchymula lub amfiblastula. Osobnik dojrzały ma budowę typu leukon. Niewielka część gatunków jest bezszkieletowa, jednak większość gatunków ma szkielet zbudowany z igieł krzemionkowych i włókien białkowych, tworzących czasem złożoną sieć. Białkiem tym jest spongina. U kilku rzędów oprócz igieł sponginowych występują też igły zbudowane z krzemionki.

Najbardziej znanym przedstawicielem tej grupy jest gąbka szlachetna (Euspongia officinalis) żyjąca w Morzu Śródziemnym. W Polsce pospolicie występuje nadecznik stawowy (Spongilla lacustris).

Gąbki pospolite pojawiły się w kambrze. W stanie kopalnym spotyka się przede wszystkim Demospongiae o szkielecie sponginowo-krzemionkowym, natomiast gatunki o szkielecie organicznym, a tym bardziej bezszkieletowe są spotykane sporadycznie.

Dawniej wykorzystywane były jako delikatny materiał ścierny w jubilerstwie i optyce.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Demospongiae dzielone są na trzy grupy klasyfikowane, w zależności od autora, w randze podgromad lub rzędów:

Przypisy

  1. Demospongiae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984, s. 77-78. ISBN 83-214-0428-6.
  2. Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
  3. Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16108-8.