Gąska siarkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gąska siarkowa
2010-09-17 Tricholoma sulphureum.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina gąskowate
Rodzaj gąska
Gatunek gąska siarkowa
Nazwa systematyczna
Tricholoma sulphureum var. sulphureum (Bull.) P. Kumm
Führ. Pilzk. (Zwickau): 133 (1871)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Trzon i blaszki
Młody owocnik gąski siarkowej


Gąska siarkowa (Tricholoma sulphureum (Bull.) P. Kumm.) – gatunek grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Stanisław Chełchowski w 1898[2]. W polskim piśmiennictwie mykologicznym miał też nazwę bedłka siarkowa[3]. Ma 15 synonimów łacińskich. Niektóre z nich[4]:

  • Agaricus sulphureus Bull. 1784
  • Agaricus sulphureus Bull. 1784, var. sulphureus
  • Gymnopus sulphureus (Bull.) Gray 1821
  • Gyrophila sulphurea (Bull.) Quél. 1886

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 3-8 cm, w młodym owocniku stożkowato wypukły, później płaski. Brzeg ostry, powierzchnia naga, czasami delikatnie łuskowata, podczas wilgotnej pogody śliska. Kolor siarkowożółty, oliwkowożółty, a miejscami czerwonobrązowy. W środku ciemniejszy i bardzo delikatnie pokryty purpurowymi płatkami[5][6].

Blaszki

Jaskrawożółte, grubawe, wycięte z ząbkiem[5]. Są rzadkie, co jest ważną cechą umozliwiającą rozróżnienie gąski siarkowej od podobnej gąski zielonki, która ma gęściejsze blaszki[6].

Trzon

Wysokość 4-10 cm, grubość do 2 cm, kształt walcowaty lub maczugowaty. Jest początkowo pełny, później pusty, siarkowożółty, pokryty rdzawymi włókienkami. Przy podstawie jest białawy i włochaty[6].

Miąższ

Żółty. Zapach niemiły, jak karbidu lub gazu świetlnego[5].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki dość duże, jajowate, gładkie, bezbarwne, o średnicy 9-12 x 5-7 µm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Europie i Ameryce Północnej, została znaleziona również w Chinach[7][8]. W Europie Środkowej jest szeroko rozpowszechniona, ale występuje w rozproszeniu[9]. W Polsce jest dość pospolita. Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, na ziemi, wśród traw i opadłych gałęzi, bez szczególnych wymagań co do odczynu gleby. Często występuje pod sosnami. Owocniki wytwarza od sierpnia do września[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb trujący. W stanie surowym zawiera substancje rozpuszczające krew (hemolizyny); spożycie powoduje lekkie zatrucie. Gotowana jest niejadalna z powodu nieprzyjemnego smaku[5].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Podobna jest jadalna gąska zielonka (Tricholoma equestre), która ma biały miąższ, gęściejsze blaszki i nie wydziela nieprzyjemnego zapach[5][6].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. S. Chełchowski: Grzyby Postawkowe Królestwa Polskiego (Basidiomyces Polonici). Część 1. Audiobasidiomycetes. Postawczaki (Basidomycetes of Kingdom of Poland. Part. 1Audiobasiomycetes. Pamiętn. Fizjogr. 15. 1-258 (in Polish). 1898.
  3. 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Species Fungorum. [dostęp 2013-10-02].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 76. ISBN 83-7404-513-2.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  7. Deng H, Yao YJ (2005). "Revision of three species of Tricholoma reported from China". Mycotaxon 92: 77–84. ISSN 0093-4666
  8. Bessette AE, Bessette AR, Roody WC, Trudell SA (2012). Tricholomas of North America
  9. Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.