Gąska siarkowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gąska siarkowa
Gąska siarkowa: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina gąskowate
Rodzaj gąska
Gatunek gąska siarkowa
Nazwa systematyczna
Tricholoma sulphureum var. sulphureum (Bull.) P. Kumm
Führ. Pilzk. (Zwickau): 133 (1871)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Trzon i blaszki
Młody owocnik gąski siarkowej


Gąska siarkowa (Tricholoma sulphureum (Bull.) P. Kumm.) – gatunek grzybów należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Stanisław Chełchowski w 1898[2]. W polskim piśmiennictwie mykologicznym miał też nazwę bedłka siarkowa[3]. Ma 15 synonimów łacińskich. Niektóre z nich[4]:

  • Agaricus sulphureus Bull. 1784
  • Agaricus sulphureus Bull. 1784, var. sulphureus
  • Gymnopus sulphureus (Bull.) Gray 1821
  • Gyrophila sulphurea (Bull.) Quél. 1886

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 3-8 cm, w młodym owocniku stożkowato wypukły, później płaski. Brzeg ostry, powierzchnia naga, czasami delikatnie łuskowata, podczas wilgotnej pogody śliska. Kolor siarkowożółty, oliwkowożółty, a miejscami czerwonobrązowy. W środku ciemniejszy i bardzo delikatnie pokryty purpurowymi płatkami[5][6].

Blaszki

Jaskrawożółte, grubawe, wycięte z ząbkiem[5]. Są rzadkie, co jest ważną cechą umozliwiającą rozróżnienie gąski siarkowej od podobnej gąski zielonki, która ma gęściejsze blaszki[6].

Trzon

Wysokość 4-10 cm, grubość do 2 cm, kształt walcowaty lub maczugowaty. Jest początkowo pełny, później pusty, siarkowożółty, pokryty rdzawymi włókienkami. Przy podstawie jest białawy i włochaty[6].

Miąższ

Żółty. Zapach niemiły, jak karbidu lub gazu świetlnego[5].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki dość duże, jajowate, gładkie, bezbarwne, o średnicy 9-12 x 5-7 µm[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Europie i Ameryce Północnej, została znaleziona również w Chinach[7][8]. W Europie Środkowej jest szeroko rozpowszechniona, ale występuje w rozproszeniu[9]. W Polsce jest dość pospolita. Rośnie w lasach liściastych i mieszanych, na ziemi, wśród traw i opadłych gałęzi, bez szczególnych wymagań co do odczynu gleby. Często występuje pod sosnami. Owocniki wytwarza od sierpnia do września[3].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb trujący. W stanie surowym zawiera substancje rozpuszczające krew (hemolizyny); spożycie powoduje lekkie zatrucie. Gotowana jest niejadalna z powodu nieprzyjemnego smaku[5].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Podobna jest jadalna gąska zielonka (Tricholoma equestre), która ma biały miąższ, gęściejsze blaszki i nie wydziela nieprzyjemnego zapach[5][6].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. S. Chełchowski: Grzyby Postawkowe Królestwa Polskiego (Basidiomyces Polonici). Część 1. Audiobasidiomycetes. Postawczaki (Basidomycetes of Kingdom of Poland. Part. 1Audiobasiomycetes. Pamiętn. Fizjogr. 15. 1-258 (in Polish). 1898.
  3. 3,0 3,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Species Fungorum. [dostęp 2013-10-02].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 76. ISBN 83-7404-513-2.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  7. Deng H, Yao YJ (2005). "Revision of three species of Tricholoma reported from China". Mycotaxon 92: 77–84. ISSN 0093-4666
  8. Bessette AE, Bessette AR, Roody WC, Trudell SA (2012). Tricholomas of North America
  9. Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.