Gąska ziemistoblaszkowa
| Gąska ziemistoblaszkowa | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | gąskowate |
| Rodzaj | Tricholoma |
| Gatunek | gąska ziemistoblaszkowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Tricholoma terreum (Schaeff.) P. Kumm. Führer Pilzk.: 134 (1871) |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Gąska ziemistoblaszkowa (Tricholoma terreum (Schaeff.) P. Kumm.) – gatunek grzyba należący do rodziny gąskowatych (Tricholomataceae).
Systematyka i nazewnictwo [edytuj]
Nazwę polską podaje Władysław Wojewoda. W polskim piśmiennictwie mykologicznym ma też nazwę gąska ziemista[2]. Synonimy łacińskie[3]:
- Agaricus myomyces Pers. (1794)
- Agaricus myomyces Pers. (1794) subsp. myomyces
- Agaricus myomyces Pers. (1794), var. myomyces
- Agaricus pullus Batsch (1783)
- Agaricus terreus Schaeff. (1762)
- Agaricus terreus Schaeff. (1762), var. terreus
- Gymnopus myomyces (Pers.) Gray (1821)
- Tricholoma bisporigerum J.E. Lange (1933)
- Tricholoma myomyces (Pers.) J.E. Lange (1933)
- Tricholoma myomyces f. bisporigerum (J.E. Lange) Bon (1975)
- Tricholoma myomyces (Pers.) J.E. Lange (1933) f. myomyces
- Tricholoma myomyces (Pers.) J.E. Lange (1933), var. myomyces
Morfologia [edytuj]
- Kapelusz
- Średnicy 3-8 cm, za młodu stożkowaty, później rozpostarty, przeważnie z garbkiem. U starszych okazów jest popękany[4] . Kolor bladoszary lub ciemnoszary, często z jaśniejszym brzegiem, z cienkim miąższem. Skórka sucha, filcowato-włókienkowata, z łuskowatą powierzchnią[5].
- Blaszki
- Kruche, karbowane, szeroko rozstawione, cienkie, wycięte z ząbkiem. Początkowo białe, później popielatosiwe[4].
- Trzon
- Wysokość 4-8 cm, grubość do 1,6 cm, cylindryczny, pełny, czasami słabo zakrzywiony. Biały, szarobiaławy, nagi lub z delikatnymi, pajęczynowatymi szczątkami osłony[4].
- Miąższ
- Biały albo szarawy, niezmieniający barwy. Zapach i smak niemączne, łagodne[5].
- Wysyp zarodników
- Biały. Zarodniki, jajowate, gładkie, bezbarwne, o średnicy 5-8 x 4-5 µm[5].
Występowanie [edytuj]
Wstępuje na obszarach o umiarkowanym klimacie na całej półkuli północnej i w Afryce Północnej. Rośnie od września do listopada, w lasach iglastych i mieszanych, pod sosnami, na glebach piaszczystych i wapiennych; częsta, późną jesienią nawet masowa. Podczas łagodnej zimy grzyba tego można znaleźć również w grudniu[6].
Znaczenie [edytuj]
Grzyb jadalny, ale mało smaczny[7].
Gatunki podobne [edytuj]
Gąskę ziemistą można pomylić z trującą gąską tygrysią (Tricholoma pardinum) lub z Tricholoma argyraceum i gąską czerwieniejącą (Tricholoma orirubens) (obydwie są jadalne)[5].
Przypisy
- ↑ Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
- ↑ Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Species Fungorum. [dostęp 2012-01-02].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 88. ISBN 83-7404-513-2.
- ↑ Albert Pilát, Otto Ušák: Mały atlas grzybów. Warszawa: PWRiL, 1977.
- ↑ Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
