Gęś mała
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Gęś mała | |
| Anser erythropus[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | blaszkodziobe |
| Rodzina | kaczkowate |
| Podrodzina | gęsi |
| Rodzaj | Anser |
| Gatunek | gęś mała |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Gęś mała (Anser erythropus) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący północną Eurazję od Półwyspu Skandynawskiego po rzekę Anadyr. Przeloty w kwietniu - maju i jesienne we wrześniu - listopadzie. Zimuje na Bałkanach, wybrzeżach Morza Czarnego i w Azji Środkowej. W Polsce pojawia się rzadko, raczej na jesieni niż wiosną. Wyjątkowo może zimować na wybrzeżach Bałtyku.
- Cechy gatunku
- Podobna do gęsi białoczelnej, ale mniejsza i występuje bardziej na południe. Upierzenie szare z poprzecznymi prążkami na grzbiecie i czarnymi pręgami na brzuchu. Podogonie i ogon biały. Biała plama u nasady dzioba zachodzi na czoło aż poza oczy. Wygląd samicy i samca jest podobny. Nogi i dziób pomarańczowe lub cielistoróżowe. Na dziobie występuje biały paznokieć, szerszy niż u gęsi białoczelnej. Również głowa jest bardziej zaokrąglona, a oko otacza biały pierścień. U osobników młodocianych brakuje białej barwy na głowie i ciemnych pasów na spodzie ciała. W spoczynku lotki skrzydeł zachodzą za sterówki ogona. Lądując nie spowalnia lotu powoli, ale z ogromną szybkością pikuje z dużej wysokości wyhamowując tuż nad wodą lub ziemią. Jej gwiżdżący i ostry głos przypomina "klik klik" lub "kliu ju". Obok bernikli rdzawoszyjej jest najmniejszą gęsią Europy.
- Wymiary średnie
- dł. ciała ok. 60 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 110 cm
waga ok. 1,6 - 2,5 kg - Biotop
- Tundra i lasotundra, preferuje okolice rzek i jezior. Spotkać też ją można na położonych wyżej na terenach skalistych. Zimuje na polach i łąkach. Na lęgowiska przybywa stadami, gdzie gęsi łączą się w pary po stopieniu resztek śniegu.
- Gniazdo
- Na ziemi, czasem pod osłoną krzewów. Pod koniec maja lub na początku czerwca szuka zagłębienia na wzniesieniu, które wyścieła gałązkami, trawą i puchem.
- Jaja
- W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając 4 - 5 jaj w maju lub czerwcu. Jaja są bladokremowe, o wymiarach 76 x 49 mm i średniej masie 100 g.
- Wysiadywanie i życie rodzinne
- Jaja wysiadywane są od zniesienia pierwszego przez okres 25 - 28 dni przez samicę. Pisklęta usamodzielniają po 35 - 40 dniach. Podobnie jak to bywa u innych gęsi i ona prowadzi regularne życie rodzinne. Samiec dołącza do młodych zaraz po ich wykluciu. Opiekuje się z nimi razem z partnerką aż do odlotu. Wtedy wszystkie rodziny zbierają się w stada.
- Pożywienie
- Rośliny zbierane na lądzie. Latem zjada zielone części roślinne, a zimą nasiona.
- Ochrona
- Objęta ochroną gatunkową ścisłą.
Zobacz też[edytuj]
Bibliografia[edytuj]
- Karel, Stastny: Ptaki wodne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-10-7.
Przypisy
- ↑ Anser erythropus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Anser erythropus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
