Gęsiówka
| Gęsiówka | |
|---|---|
 Arabis procurrens
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | kapustowce |
| Rodzina | kapustowate |
| Rodzaj | gęsiówka |
| Nazwa systematyczna | |
| Arabis L. Sp. Pl. 664. 1 Mai 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Gęsiówka (Arabis L.) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych. Liczy ok. 120 gatunków występujących głównie na półkuli północnej[2]. Przez niektórych botaników do rodzaju tego włączane są też gatunki z rodzaju rzeżusznik (Cardaminopsis). Gatunkiem typowym jest Arabis alpina L.[3].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
Rośliny jednoroczne lub byliny (zwykle wiecznie zielone). Niektóre gatunki osiągają wysokość do 1 m, większość jednak to rośliny drobniejsze.
Systematyka [edytuj]
Arabidium Spach, Turritis Adans.
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Należy do rodziny kapustowatych (Brassicaceae), rzędu kapustowców (Brassicales), kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta )[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Capparanae Reveal, rząd kaparowce (Capparales Hutch.), podrząd Capparineae Engl., rodzina kapustowate (Brassicaceae Burnett), podrodzina Arabidoideae Sond. in Harv. & , plemię Arabideae DC., podplemię: Arabidinae Sond. in Harv. &, rodzaj gęsiówka (Arabis L.)[4].
- Gatunki flory Polski[5]
- gęsiówka alpejska (Arabis alpina L.)
- gęsiówka Gerarda (Arabis planisiliqua (Rchb.) Pers. syn. A. gerardii Besser)
- gęsiówka stokrotkolistna (Arabis soyeri Reut. & A. Huet. syn. A. jacquini Becq., A. bellidofolia Jacq. non Crantz)
- gęsiówka sudecka (Arabis allionii DC. in Lam. syn. A. sudetica Tausch) – gatunek o wątpliwym występowaniu w Polsce
- gęsiówka szorstkowłosista (Arabis hirsuta (L.) Scop.)
- gęsiówka uszkowata (Arabis recta Vill. syn. A. auriculata Lam.)
- wieżyczka gładka, gęsiówka wieżyczkowata, wieżycznik gładki (Arabis glabra (L.) Bernh. syn. A. turrita L., Turritis glabra L.)
- Arabis pendula L. – efemerofit
- Gatunki uprawiane[6]
- gęsiówka drobna (Arabis pumila Jacq.)
- gęsiówka Drummonda (Arabis drummondii A.Gray)
- gęsiówka japońska (Arabis japonica Reg.)
- gęsiówka kaukaska (Arabis caucasica Schldt. syn. A. albidia Steven et Jacq. )
- gęsiówka macedońska, g. wczesna (Arabis ferdinandi-coburgi Kell. et Sünderm., syn.A. procurrens Waldst & Kit.)
- gęsiówka miękkowłosa (Arabis mollis Stev.)
- gęsiówka murowa (Arabis muralis Bertol.)
- gęsiówka orzęsiona (Arabis corymbiflora Vest)
- gęsiówka sztywna (Arabis stricta Huds.)
- gęsiówka żagwinowata (Arabis aubretioides Boiss.)
Zastosowanie [edytuj]
Wiele gatunków znalazło zastosowanie jako rośliny ozdobne. Najlepiej rosną na półprzepuszczalnych glebach i na stanowisku słonecznym.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-13].
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ 3,0 3,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-20].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Arabis (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-20].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
