Gęstowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gęstowice
Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat krośnieński
Gmina Maszewo
Liczba ludności (2008) 171[1]
Strefa numeracyjna (+48) 68
SIMC 0911670
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Gęstowice
Gęstowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gęstowice
Gęstowice
Ziemia 52°09′00″N 14°54′17″E/52,150000 14,904722Na mapach: 52°09′00″N 14°54′17″E/52,150000 14,904722

Gęstowice (dawna niem. nazwa Tammendorf)[2]wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Maszewo.

Po raz pierwszy Gęstowice zostały wymienione jako Tamodorf w 1308 roku, wśród miejscowości podległych biskupstwu poznańskiemu[2]. W informacjach zawartych w dokumencie z 10 grudnia 1437 roku wiadomo, ze w Gęstowicach mieszkał niejaki Löben, który toczył spór graniczny (rozstrzygnięty w roku następnym) z Peterem von Lossowem z Drzeńska. Wymienia się od około 1580 roku jako właścicieli dóbr: rodzinę Schlieben, a około 1614 roku Stössel[2]. Georg Christof von Stössel podpisał w 1680 roku akt powołujący proboszcza Marcisiusa. Generał Mikrander był wspomniany w źródłach około 1690 roku, kiedy nabył Gęstowice od rodziny von Stössel[2]. W późniejszych latach dochodzi do częstej zmiany właścicieli dóbr. Baronowie von Troschke pojawiają się około 1800 roku, a członkowie rodziny Fourier w 1890 roku. Podano, że w 1879 roku właścicielem dóbr w Gęstowicach był niejaki Meyer. Pracowały tu wówczas gorzelnia i cegielnia[2].

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[3]:

  • kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, barokowy z XVIII wieku, wzniesiony został z inicjatywy generała Mikrandera w latach 1696–1711, a stanął na miejscu zburzonej w 1693 roku starszej świątyni[2]. Po przejęciu budowli przez katolików po 1945 roku, kilkakrotnie były przeprowadzone remonty. Objęty one m.in. elewacje i wówczas to narzucono warstwę cementowego tynku, przez co zniszczono i zatarto detal architektoniczny[2]. Zamurowano w szczycie koliste okna oraz usunięto zegar, a w latach sześćdziesiątych XX wieku usunięto kolatorską ławę, stylowe ławki w nawie i kutą balustradę ołtarzową. Wejście do krypty zostało zamurowane, a szyby gomółkowe wymieniono na zwykłe[2]. Kościół jest jednonawową budowlą barokową murowaną z cegły i założoną na planie prostokąta z trójbocznym zakończeniem od wschodu. Do zakończenia przylega kolista apsyda. Wzdłuż północno-południowej osi poprzecznej zbudowano transept[2]. Gęstowicki kościół projektował francuski architekt Bernhard Riegelan, elementy rzeźbiarskie wykonał Johann Ernst Plato, organy zbudował Gottfried Seidler, a prace malarskie w stallach wykonał Müller (malarz z Frankfurtu)[2]. Czworoboczna wieża zwieńczona hełmem z latarnią jest nadbudowana nad zachodnią partią nawy, która została nakryta wysokim dachem dwuspadowym[4]. Prezbiterium otrzymało dach wielospadowy natomiast ramiona transeptu otrzymały niższe dachy dwuspadowe. Większość okien jest uformowana półkoliście, a pojedyncze mają kształt kolisty lub kwadratowy. Pilastrami i gzymsami ozdobiono elewacje, a na szczytach transeptu i elewacji zachodniej wprowadzono pilastry, tympanony i wolutowe spływy[4]. W przyziemiu zachodniej ściany świątyni umieszczone jest wejście główne, które ma kształt prostokątny. Wnętrze świątyni zostało przykryte głównie sklepieniami kolebkowymi z lunetami, a na ścianach zachowały się pilastry porządku jońskiego, podtrzymujące szeroki gzyms[4]. Z oryginalnego wyposażenia świątyni do dziś przetrwała barokowa ambona. W 2009 roku dokonano wymiany pokrycia dachowego na świątyni, więc jest nadzieja, że tej jednej z najcenniejszych w Lubuskiem budowli barokowych, zostanie przywrócony właściwy wygląd[4].

Przypisy

  1. Sołectwa Gminy Maszewo 2008 r., Urząd Gminy Maszewo, 2008, Maszewo.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 247.
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 26.1.13]. s. 20.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 248.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 247-248. ISBN 978-83-919914-8-0.