Głęboka stymulacja mózgu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Głęboka stymulacja mózgu (ang. deep brain stimulation - DBS) – chirurgiczna metoda leczenia, polegająca na implantacji urządzenia zwanego rozrusznikiem mózgu, które wysyła impulsy elektryczne do określonej części mózgu.

Głęboka stymulacja mózgu (DBS) wybranej okolicy mózgu przynosi duże korzyści terapeutyczne w takich chorobach jak: choroba Parkinsona, drżenie samoistne, dystonia czy przewlekły ból[1]. Historia prób zastosowania DBS w leczeniu schorzeń neurologicznych jest dość długa[2], jednak znaczące postępy, zwłaszcza w leczeniu choroby Parkinsona, osiągnięto w ostatnich latach.

DBS bezpośrednio zmienia aktywność mózgu w kontrolowany sposób, jej efekt jest odwracalny (inaczej niż jest to w przypadku wykonywanych czasem dotychczas w neurochirurgii w celach leczniczych trwałych uszkodzeń niektórych dróg nerwowych w mózgu) i jest jedną z nielicznych metod neurochirurgicznych, poddających się obiektywnej ocenie metodą podwójnie ślepej próby.

Amerykańska Food and Drug Administration (FDA) zaakceptowała DBS jako metodę leczenia w drżeniu samoistnym w 1997 roku, w chorobie Parkinsona w 2002 roku[3], a w dystonii w 2003 roku[4]. DBS jest także stosowana w leczeniu przewlekłego bólu, a także różnych chorób afektywnych, włączając depresję endogenną. W przypadku depresji jednak znacznie częściej stosowanym zabiegiem jest jednak zabieg elektrowstrząsów, czyli leczenia polem elektrycznym przyłożonym do powierzchni głowy z zewnątrz na krótki czas (w ten sposób wywołuje się sztucznie chwilowe wyładowania w mózgu, niejako symulujące wyładowania występujące w padaczce)[5].

Układ do głębokiej stymulacji mózgu składa się z trzech elementów: wszczepionego generatora rytmicznej czynności elektrycznej (właściwego rozrusznika), doprowadzenia sygnału do odpowiedniego jądra mózgu i połączenia. Generator jest zasilanym przez baterię neurostymulatorem umieszczonym w tytanowej obudowie, wysyłającym sygnały elektryczne do mózgu, które oddziałują z czynnością elektryczną neuronów w określonym docelowo jądrze mózgowym. Doprowadzenie sygnału do mózgu jest to metalowy przewód pokryty izolującą osłonką poliuretanową, zakończony czterema platynowo-irydowymi małymi elektrodami, które umieszcza się w wybranym miejscu mózgu. Doprowadzenie jest połączone z generatorem izolowanym przewodem, który biegnie poprzez czaszkę na zewnątrz głowy i dalej za uchem na szyję, a następnie do dołu podobojczykowego, gdzie najczęściej neurochirurg umieszcza generator[6].

Generator, już po implantacji, może być kalibrowany zdalnie przez neurologa, pielęgniarkę, albo przeszkolonego technika w celu optymalizacji jego wpływu na objawy choroby (np. choroby Parkinsona) i minimalizacji ewentualnych efektów ubocznych[7]. Celem dla elektrod doprowadzających sygnały elektryczne do mózgu w leczeniu głęboką stymulacją mózgu choroby Parkinsona jest jądro niskowzgórzowe (łac. nucleus subthalamicus)[8].

Przypisy

  1. Kringelbach ML., Jenkinson N., Owen SL., Aziz TZ. Translational principles of deep brain stimulation.. „Nature reviews. Neuroscience”. 8 (8), s. 623–35, sierpień 2007. doi:10.1038/nrn2196. PMID 17637800. 
  2. Gildenberg PL. Evolution of neuromodulation.. „Stereotactic and functional neurosurgery”. 2-3 (83), s. 71–9, 2005. doi:10.1159/000086865. PMID 16006778. 
  3. U.S. Department of Health and Human Services.FDA approves implanted brain stimulator to control tremors. Retrieved October 18, 2006
  4. 'Brain pacemaker' treats dystonia. KNBC TV, April 22, 2003. Retrieved October 18, 2006
  5. Zyss T. Historia stymulacji elektrycznej w terapii zaburzeń psychiatrycznych – postęp aparatury medycznej w The Computer-aided Scientifical Research Jan Zarzycki (Editor in Chief), tom XV, str. 319, Wrocław 2008. ISBN 978-83-7374-056-3
  6. National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Deep brain stimulation for Parkinson's Disease information page. Retrieved 23 November 2006
  7. Volkmann J., Herzog J., Kopper F., Deuschl G. Introduction to the programming of deep brain stimulators.. „Movement disorders : official journal of the Movement Disorder Society”, s. S181–7, 2002. PMID 11948775. 
  8. Wolters E.Ch., T. van Laar, H.W. Berendse (editors) Parkinsonism and Related Disorders, Amsterdam 2007. ISBN 978-90-8659-150-3

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.