Głębokie (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Głębokie
Ogólny widok Głębokiego na tle Pasma Jaworzyny
Ogólny widok Głębokiego na tle Pasma Jaworzyny
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowosądecki
Gmina Piwniczna-Zdrój
Liczba ludności (X.2007) 493
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 33-343 Rytro
Tablice rejestracyjne KNS
SIMC 0458779
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Głębokie
Głębokie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Głębokie
Głębokie
Ziemia 49°28′01″N 20°42′07″E/49,466944 20,701944
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Głębokiewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Głębokie to najmniejsze sołectwo Miasta i Gminy Piwniczna-Zdrój, położone jest 4 km na północ od Piwnicznej, na prawym brzegu Popradu przy ujściu i wzdłuż potoku Głęboczanka, wypływającego ze stoków Makowicy (948 m) oraz Zadnich Gór (968 m). Na południe od wsi wznoszą się Bystra (520 m) Dermanowski Wierch (558 m) i Cycówka (593 m), a na wschodzie Skała (773 m)[1]. Graniczy: od północy ze Suchą Strugą (gm. Rytro), od wschodu z Kokuszką, od południa na krótkim odcinku z miastem Piwniczna-Zdrój, od zachodu z Młodowem.

Nazwa wsi ma pochodzić od położenia w głębokiej dolinie. Wspomniana już w 1348 jako "Glembokie" w akcie lokacji miasta Piwniczna-Szyja. W 1887 (1880) wymieniana była jako "Głęboka". Do lat 30. XX w. w użyciu była też przezwiskowa nazwa wsi "Miechury" od nazwiska Miechur.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niewielka wieś, najczęściej wymieniana razem z położonym po drugiej stronie Popradu Młodowem, istniała już przed 1348, gdy Kazimierz Wielki lokował Piwniczną. Głębokie było przysiółkiem Piwnicznej i wraz z nią była własnością królewską (starostwo sądeckie). Od sierpnia 1770 w granicach państwa Habsburgów, początkowo w granicach Królestwa Węgierskiego, a od stycznia 1773 w Galicji. W 1785 włączona została do skarbu cesarskiego zwanego "Kamerą" (K.k. Cameral Amt). W czasach autonomii galicyjskiej Głębokie należało do gminy miejskiej Piwniczna. W 1887 liczyło 24 domy i 137 mieszkańców.

W 1814 w wąskiej dolince potoku Głęboczanka pasterz Michał Cięciwa odkrył źródła wody mineralnej. Pierwsze badania tych wód przeprowadził w 1860 dr Onufry Trembecki (lekarz zdrojowy ze Szczawnicy), zbadał skład chemiczny 4 źródeł, m.in. zdroju zwanego później "Kinga". W 1882 prof. chemii Uniwersytetu Lwowskiego dr B. Radziszewski dokonał analizy chemicznej źródeł (szczawa wodorowo-węglanowo-sodowo-wapniowo-magnezowa).

Od 1877 właściciel F. Jadek doprowadził do zagospodarowania i eksploatowania źródeł. Źródła obudowane kamienną cembrowiną znalazły się pod dachem solidnego drewnianego, częściowo murowanego budynku. Amatorzy wodolecznictwa przeprowadzali tutaj kuracje na własną rękę w wynajętych domach, ponieważ nie było tutaj lekarza zdrojowego. Butelkowaną wodę jeszcze w 1914 rozwożono w bliższej i dalszej okolicy. Pożar i wielka powódź w 1934 zniszczyła urządzenia zdrojowe. Dopiero w 1971 ponownie zagospodarowano źródła (3 odwierty) i zadaszono pijalnię. Nie dozorowana została z czasem zdewastowana. Obecnie istnieje tam ogólnodostępne ujęcie wody mineralnej cieszącej się sporym powodzeniem wśród okolicznych mieszkańców. Od 2007 Stowarzyszenie Kobiet na Rzecz Rozwoju wsi Młodów i Głębokie zaczęło restaurowanie zdewastowanego źródła. Po II wojnie światowej Głębokie usamodzielniło się, w latach 1955-1972 stanowiło gromadę GRN Piwniczna-Wieś. A od 1973 stanowi sołectwo MiG Piwniczna-Zdrój.

W 1952 otwarto tutaj nowa szkołę podstawową.

W 1980 powstała tu jednostka OSP , włączona obecnie do KSRG .

W 1981 erygowano parafię pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej, obejmującą Głębokie, Młodów, część Suchej Strugi (na jej terenie stoi kościół parafialny) i część Kokuszki.

Przypisy

  1. Beskid Sądecki. Mapa 1:50 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” s.c.. ISBN 83-915737-3-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. A. Rzepecki "Piwniczna i okolice". Kraków 1996.
  2. H. Stamirski "Zarys rozwoju miasta Piwnicznej lata 1348-1807". Nowy Sącz 1961.
  3. J. Michalik "Krynica... i okolice" Krynica 1997
  4. M. Michałowicz-Kubal, G. Kubal "Piwniczna-Rytro. Latem i zimą". Krosno 2003
  5. "Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych ziem słowiańskich"