Głowa Meduzy (obraz Caravaggia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Głowa Meduzy
Głowa Meduzy
Autor Michelangelo Merisi da Caravaggio
Rok wykonania ok. 1596
Technika wykonania olej na płótnie (tondo)
Rozmiar 60 x 55 cm
Muzeum Galeria Uffizi

Głowa Meduzy – jedno z dwóch przedstawień głowy Meduzy autorstwa Caravaggia, tondo w kształcie lekko spłaszczonego okręgu o średnicach 60 × 55 cm, wykonany ok. w 1598 roku na wklęsłej (wewnętrznej) płaszczyźnie drewnianej tarczy; obraz jest drugą wersją obrazu zwanego Medusa Murtola tego samego malarza.

Obraz został zamówiony przez kardynała Francesco Maria Del Monte, który podarował go Wielkiemu Księciu Ferdynandowi I de' Medici; wybór tematu wydaje sie nieprzypadkowy, gdyż mitologiczny motyw Meduzy był bardzo bliski dworowi medycejskiemu we Florencji. Relacja Vasariego zawiera wzmiankę o tym, że książę Cosimo de' Medici posiadał w swoich zbiorach malowideł znaczną liczbę przedstawień Meduzy, w tym obraz autorstwa Leonarda da Vinci, który później zaginął. Na florenckim Piazza della Signoria znajdował się zresztą brązowy posąg Perseusza z głową Medusy autorstwa Benvenuto Celliniego.

Głowa Medusy jest przykładem doskonałych umiejętności manipulowania optyką, jakie posiadał Caravaggio, dzięki którym udało mu się zniwelować skutki wklęsłości podłoża. Przypuszcza się, że malarz korzystał przy realizacji wijących się węży na głowie Gorgony z niekórych rysunków przyrodniczych Jacopo Ligozziego znajdujących się w zbiorach Medyceuszy; rysunki te do dziś znajdują się we Florencji w Gabinecie Rycin Galerii Uffizi i przedstawiają żmije; wiadomo, że Francesco Maria Del Monte był stałym bywalcem na dworze medycejskim i miał dostęp do kolekcji artystycznych i przyrodniczych władców miasta.

W 2002 roku zakończyła się renowacja obrazu; w 1993 na Via dei Georgofili we Florencji, w pobliżu Galleria degli Uffizi miał miejsce zamach, wskutek którego płótno doznało niewielkich uszkodzeń strukturalnych, które pomimo niewielkich rozmiarów dość znacząco pogorszyły stan zachowania dzieła; konserwacja pozwoliła na przywrócenie pierwotnych walorów dzieła, które odwołuje się do tradycji szesnastowiecznych tarcz paradnych. Badania potwierdziły, że Caravaggio użył oryginalnej tarczy z epoki reprezentującej typ la rotella. Co więcej, takie powiązanie potwierdzają ponadto ścisłe związki motywu głowy Medusy ze zdobnictwem tarcz w XVI w..