Głowy wawelskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Głowy wawelskie

Głowy wawelskie – rzeźby głów, zdobiące strop sali Poselskiej na Zamku Królewskiego na Wawelu w Krakowie.

Rzeźby powstały w warsztacie Sebastiana Tauerbacha i Hansa Snycerza ok. 1540 r. W kasetonowym suficie sali znajdowały się pierwotnie 194 głowy, do dziś przetrwało ich 30. Ozdobiony głowami strop dotrwał, choć w nie najlepszym stanie, do końca I Rzeczypospolitej. Najprawdopodobniej między 1804 a 1807 r. został zniszczony w trakcie adaptacji pomieszczeń zamkowych na austriackie koszary. 30 ocalonych głów zabrała do Domku Gotyckiego w Puławach księżna Izabela Czartoryska. W 1869 r. 24 z nich zostało wywiezionych do Moskwy w związku z konfiskatą części majątku należącego do Czartoryskich. 6 dalszych w niewiadomym czasie stało się własnością Bolesława Podczaszyńskiego, a po jego śmierci rektora UJ prof. Stanisława Tarnowskiego. W 1921 r. wdowa po profesorze Róża Tarnowska przekazała je Wawelowi. Po zawarciu pokoju ryskiego do Polski powróciły również pozostałe głowy. W 1927 r. cała ocalona trzydziestka została umieszczona w kasetonach zrekonstruowanego według projektu Adolfa Szyszko-Bohusza stropu sali Poselskiej. Wymowa stropu jest alegoryczna, głowy przedstawiają osoby różnych stanów np. królów, żołnierzy, dworzan. Ostatnio poddano je konserwacji w 1992 r.

W latach 1925-1927 Xawery Dunikowski wykonał cykl 12 "głów wawelskich", m.in. Adama Mickiewicza, Anny Jagiellonki, Henryka Walezego, które nigdy nie znalazły się w stropie sali Poselskiej, niemniej jednak do dziś stanowią własność Zamku Wawelskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]