Głuszek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Głuszek
Emberiza cia[1]
Linnaeus, 1766
Głuszek
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina trznadlowate
Rodzaj Emberiza
Gatunek głuszek
Podgatunki
  • E. c. cia Linnaeus, 1766
  • E. c. hordei C. L. Brehm, 1831
  • E. c. prageri Laubmann, 1915
  • E. c. par Hartert, 1904
  • E. c. stracheyi F. Moore, 1856
  • E. c. flemingorum J. Martens, 1972
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło głuszek w Wikisłowniku

Głuszek, trznadel głuszek[3] (Emberiza cia) – gatunek małego ptaka z rodziny trznadlowatych (Emberizidae).

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono kilka podgatunków E. cia[4]:

  • E. cia cia – środkowa i południowa Europa do Bałkanów i północna Turcja, północno-zachodnia Afryka.
  • E. cia hordeiGrecja przez południową Turcję i na południe do Izraela i Jordanu.
  • E. cia prageriKaukaz, południowa Ukraina, wschodnia Turcja oraz południowo-zachodni i północny Iran.
  • E. cia par – północno-wschodni Iran do centralnej Azji i północny Pakistan.
  • E. cia stracheyi – północno-zachodnie Himalaje do południowo-zachodni Tybet i Nepal.
  • E. cia flemingorum – środkowy Nepal.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Gniazduje w południowej Europie, południowej Afryce, na Bliskim Wschodzie i na wyżynach Środkowej Azji. Północna granica występowania przebiega przez Francję, Niemcy i niektóre pasma Karpat. Do Polski zalatuje wyjątkowo, stwierdzony 4 razy[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wygląd
Większy od wróbla. Samiec ma szarą głowę z czarnym rysunkiem. Podbródek i górną część piersi srebrzystoszare. Spód ciała cynamonowobrązowy. Na skrzydłach dwa wąskie, jasne paski. Ogon ciemny, skrajne sterówki białe. Samica jest nieco bardziej matowa. Jej ciemny rysunek na głowie jest bardziej brunatny. Osobniki młodociane są gęsto, brązowo paskowane.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Biotop
Zasiedla tereny suche i ciepłe, zwykle południowe zbocza gór porośnięte trawami i kępami krzewów. Lubi sąsiedztwo skał.
Głos
Odzywa się wysokim i krótkim tsip. Przypomina nieco śpiew strzyżyka lub pokrzywnicy z wplecionymi tsip.
Gniazdo
gniazdo buduje pomiędzy blokami skalnymi i kamieniami, w szczelinach skał lub w gąszczu krzewów.
Lęgi
Lęgi rozpoczyna w kwietniu; 1 lub 2 razy w roku.
Jaja
Samica składa 4–6 białawych, czarno kreskowanych i pokrytych nieregularnymi liniami jaj.
Emberiza cia
Wysiadywanie jaj i opieka
Wysiaduje głównie samica 12–13 dni i 10–13 dni karmi pisklęta w gnieździe. Po wylocie z gniazda młode są dokarmiane przez oboje rodziców.
Pokarm
Nasiona, w sezonie lęgowym również owady.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[6].

Przypisy

  1. Emberiza cia w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Emberiza cia. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Albin Łącki: Wśród zwierząt – ptaki. Poznań: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1988, s. 200. ISBN 83-09-01320-5.
  4. Frank Gill, David Donsker: Family Emberizidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.3. [dostęp 2013-05-18].
  5. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 778. ISBN 83-919626-1-X.
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Einhard Bezzel – PTAKI, MULTICO Oficyna wydawnicza Warszawa. 2000

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]