Gałąź

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy części roślin. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Ramification.jpg

Gałąź – fragment pędu stanowiący boczne odgałęzienie pnia roślin drzewiastych. Grube gałęzie odchodzące bezpośrednio od pnia nazywane są konarami[1].

Sposób wzrostu gałęzi ma istotny wpływ na kształt korony drzewa. Zwykle kąt nachylenia gałęzi zmienia się od ostrego w górnej części korony, poprzez zbliżony do prostego w środkowej części korony, po opadające gałęzie w dolnej części. Położenie gałęzi ulega zmianie w trakcie ontogenezy. Młode odgałęzienia zwykle odrastają pod kątem ostrym w stosunku do pnia. W miarę wzrostu uginają się zwiększając kąt do rozwartego. Nierzadko końce gałęzi ponownie wznoszą się ku górze zapewniając liściom odpowiedni dostęp do światła[2].

Układ i kąt nachylenia gałęzi ma istotne znaczenie dla dostępu rośliny do wody opadowej. Drzewa o gałęziach wyrastających pod kątem ostrym zbierają wodę do środka korony po czym spływa ona po pniu. Dzieje się tak zwłaszcza u młodych drzew, o rozwijającym się dopiero systemie korzeniowym. W miarę wzrostu drzewa gałęzie odchylają się, dzięki czemu woda przenoszona jest na zewnątrz korony, czyli w strefę najsilniejszego rozwoju korzeni absorbujących[2].

Gałęzie odchylające się pod kątem ostrym są typowe dla drzew o koronie kopulastej, podczas gdy rozpostarte dla tych o pokroju stożkowatym (większość gatunków iglastych)[2].

Poza kątami nachylenia istotne dla kształtu korony drzewa jest też sposób wyrastania w okółkach lub bezokółkowo. W pierwszym przypadku, typowym dla drzew iglastych, powstają korony bardziej symetryczne, a drewno ma regularnie rozmieszczone sęki. Ponieważ co roku powstaje jeden okółek gałęzi – po ich liczbie można określić wiek drzewa[3].

W gospodarce leśnej gałęzie stanowią surowiec na drewno opałowe (grubiznę jeśli mają do 30 cm średnicy i drobnicę do 7 cm, zwaną gałęziówką). Z gałęzi wyrabia się także zrębki przeznaczane na cele energetyczne[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Kiełbaska M. (red.): Mała encyklopedia leśna. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1991, s. 100, 231. ISBN 83-01-08938-5.
  2. 2,0 2,1 2,2 Martin H. Zimmermann, Claud L. Brown: Drzewa. Struktura i funkcje. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 176-179. ISBN 83-01-03164-6.
  3. Jerzy Szczuka, Jan Żurowski: Materiałoznawstwo przemysłu drzewnego. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, 1970, s. 25. ISBN 83-02-02056-7.
Wikimedia Commons