Gabriela Matuszek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Gabriela Matuszek (ur. 31 grudnia 1953 w Jaworznie) – historyk literatury, eseistka, krytyk, tłumaczka literatury niemieckiej, profesor tytularny na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się literaturą przełomu XIX/XX wieku, twórczością Stanisława Przybyszewskiego, naturalistyczną dramaturgią polską i europejską, prozą realistyczną i modernistyczną, literaturą współczesną, polsko-niemieckimi związkami kulturowymi, przekładem literackim.

Prowadziła wykłady o literaturze polskiej na uniwersytetach: w Berlinie (na Uniwersytecie Humboldtów w latach 1983-1987, oraz gościnna profesura w 2004, 2006), Moguncji/Germersheim (gościnna profesura w 2005), a także w Jenie, Kolonii, Lipsku, Wiedniu, Grenoble, Pradze. Była stypendystką zagranicznych fundacji naukowych i literackich, m.in. Deutsche Schillergesellschaft w Marbach (1995, 1996), Literaturakademie w Ranis (2002), International Writers and Translators Center of Rhodes (2002), Baltic Centre for Writers and Translators, Gotland (2003). Jest członkiem Societas Jablonoviana. Jablonowskische Gesellschaft der Wissenschaften zu Leipzig (od 1992).

Założycielka i kierownik Studium Literacko-Artystycznego UJ (pierwszej w Polsce szkoły kreatywnego pisania), działającego od 1994 roku. Od 2005 była wiceprezesem, a od 2008 r. jest prezesem krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Jest redaktorem "Serii Studium Literacko-Artystycznego UJ" (od 2007) oraz "Krakowskiej Biblioteki SPP" (od 2009, razem z Wojciechem Ligęzą). W 2002 otrzymała Medal Komisji Edukacji Narodowej, w 2009 Nagrodę Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za książkę "Stanisław Przybyszewski - pisarz nowoczesny. Eseje i proza - próba monografii". Książka otrzymała subwencję Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, dla najwybitniejszych monografii, na przekład na język niemiecki.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Książki

  • '"Der geniale Pole"? Niemcy o Stanisławie Przybyszewskim (1892-1992), Kraków 1993 (ISBN 83-7052-114-2); wyd. II rozszerzone Kraków 1996 (ISBN 83-7052-317-X).
  • "Der Geniale Pole"? Stanisław Przybyszewski in Deutschland, przeł. Dietrich Scholze, Paderborn 1996 (ISBN 3-89621-014-9)
  • Naturalistyczne dramaty, Kraków 2001 (ISBN 83-7052-640-3), II wyd. Kraków 2008 (ISBN 97883-242-0859-3)
  • Stanisław Przybyszewski - pisarz nowoczesny. Eseje i proza - próba monografii, Kraków 2008 (ISBN 978-83-242-0930-9).
  • "Krisen und Neurosen – Das Werk Stanisław Przybyszewskis in der literarischen Moderne", przeł. Dietmar Gass, Igel Verlag Hamburg, 2013, ISBN: 978-3-86815-567-9.

Opracowania i redakcja (wybrane pozycje)

  • St. Przybyszewski, Dzieci szatana, Kraków 1993 (oprac.) (ISBN 83-85158-79-0).
  • Über Stanisław Przybyszewski. Rezensionen - Erinnerungen - Porträts - Studien. Rezeptionsdokumente aus 100 Jahren, Paderborn 1995 (ISBN 3-89621-013-0).
  • Recepcja literacka i proces literacki. Literarische Rezeption und literarischer Prozess. (O polsko-niemieckich związkach literackich w okresie modernizmu i dwudziestolecia międzywojennego), Kraków 1999 (z G. Ritzem) (ISBN 83-7052-846-5).
  • Lektury polonistyczne: Od realizmu do preekspresjonizmu, Kraków 2001 (ISBN 83-7052-606-3).
  • St. Przybyszewski, Poematy prozą (oprac.), Kraków 2003 (ISBN 83-08-03548-5).
  • Literatura wobec nowej rzeczywistości, Kraków 2005 (ISBN 83-7188-815-5).
  • Po(st)mosty. Polacy i Niemcy w nowej Europie. Tom ofiarowany pamięci Henryka Bereski, Kraków 2006 (ISBN 83-7188-915-1).
  • Krynickie Jesienie Literackie. Poezje, eseje, głosy, Kraków 2007 (ISBN 978-83-918287-4-8).
  • Fährmann grenzenlos. Deutsche und Polen im heutigen Europa. Zu Gedenken an Henryk Bereska, Zürich, New York 2008 (red., z B. Helbig-Mischewski), (ISBN 978-3-487-13639-4).

Przekłady z literatury niemieckiej (wybrane pozycje)

  • St. Przybyszewski, "Synagoga szatana" i inne eseje, Kraków 1995 (ISBN 83-7124-070-8).
  • D. Kalka, Wszystko to tylko teatr i inne opowiadania, Poznań 1999 (razem z M. Śniecińskim) (ISBN 83-87235-26-1).
  • F. Mitterer, Dzika kobieta, w: F. Mitterer, Teatr zaangażowany. Antologia współczesnej dramaturgii austriackiej, t. 3, Warszawa 2002 (ISBN 83-7188-815-5).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]