Gajusz Antoniusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Gajusz Antoniusz (Caius Antonius M.f. M.n.),ur. 81 p.n.e., zm. 42 p.n.e.; polityk rzymski, młodszy brat triumwira Marka Antoniusza.

Wywód przodków:

4. Marek Antoniusz Orator      
    2. Marek Antoniusz Kretyk
5. NN        
      1. Gajusz Antoniusz
6. Lucjusz Juliusz Cezar    
    3. Julia    
7. Fulwia      
 

W 54 p.n.e. miał wystąpić wraz z bratem Lucjuszem jako oskarżyciel Aulusa Gabinusza, namiestnika prowincji Syrii w procesie o zdzierstwa i przekupstwa, jednak ostatecznie oskarżycielem został Gajusz Memmiusz[1]. Podczas wojny domowej w 49 p.n.e. był legatem Cezara[2][3] i miał wraz z Publiuszem Korneliuszem Dolabellą[4] bronić prowincji Ilirii[5] przeciwko wojskom Pompejusza. Po rozbiciu floty Dolabelli u wybrzeży Dalmacji[6] został otoczony przez Marka Oktawiusza Libona[7][4] i zmuszony do poddania się przeciwnikom[2][3]. W 44 p.n.e., wszyscy trzej bracia pełnili urzędy[8]:Marek Antoniusz był konsulem, Gajusz został pretorem, a najmłodszy brat, Lucjusz, trybunem ludowym[9] Po wyjeździe Brutusa z Rzymu spełniał obowiązki pretora miejskiego (praetor urbanus) i jako taki przyjął oświadczenie Gajusza Oktawiusza, przyszłego cesarza, Augusta, o przyjęciu adopcji z testamentu Cezara[10]. W zastępstwie Brutusa urządził, co było obowiązkiem pretorów, igrzyska ku czci Apollina (Ludi Apollinares)[11]. Został wyznaczony przez senat namiestnikiem prowincji Macedonia[12][13] w charakterze prokonsula. Senat ogłosił później tę nominację za niważną[14][15], ale Gajusz nie złożył pełnomocnictw[15][16]. Dotychczasowy prokonsul Macedonii, Kwintus Hortensjusz[15], oddał prowincję i swoje wojska pod komendę Markowi Juniuszowi Brutusowi[17]. Gajusz usiłował dołączyć do swoich sił (tylko jeden legion[12]) wojska podległe Publiuszowi Watyniuszowi[15] (trzy legiony[18]), prokonsulowi Ilirii znajdujące się w Apollonii i Epidamnos. Uprzedzając jego przybycie Brutus przybył ze swoim wojskiem i zajął Epidamos. Gdy Gajusz przybył w pobliże Apollonii i wezwał do siebie żołnierzy, przekonał się, że przeszli na stronę Brutusa podobnie jak mieszkańcy miasta. Gajusz wyruszył w kierunku Buthrotum. Najpierw utracił w potyczce z siłami Brutusa trzy kohorty, następnie pod Byllis został pobity przez prefekta Marka Tulliusza Cycerona (syna Cycerona)[15] i w końcu zmuszony do poddania się[16]. Brutus najpierw trzymał Gajusza Antoniusz pod honorowa pieczą[12], nie pozbywając go nawet insygniów urzędu (Cycero w listach namawiał go do większej surowości wobec Gajusza)[16], umieszczając pod ściślejszą strażą dopiero gdy Gajusz próbował wszczynać ferment w wojsku[17]. Ostatecznie Brutus kazał go stracić[12][19] na wieść o proskrypcjach.



Zobacz też: Drzewo genealogiczne Antoniuszów

Przypisy

  1. M. TVLLI CICERONIS EPISTVLARVM AD QVINTVM FRATREM LIBER TERTIVS , III,2,1;( Xięga Czwarta, XLV. W: Marek Tulliusz Cycero: Listów Marka Tulliusza Cycerona Xiąg Ośmioro Tom Pierwszy. Poznań: Nakładem Biblioteki Kórnickiej, 1873, s. 461.)
  2. 2,0 2,1 SVETONI TRANQVILII VITA DIVI IULI ;36(Boski Juliusz, Rozdział 36. W: Gajusz Swetoniusz Trankwillus: Żywoty Cezarów. Warszawa: Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, 1972, s. 61.)
  3. 3,0 3,1 TITI LIVI AB URBE CONDITA LIBER CX PERIOCHA (Periocha księgi CX. W: Tytus Liwiusz: Dzieje Rzymu od założenia Miasta. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1982, s. 285.)
  4. 4,0 4,1 FLORI EPITOMAE DE TITO LIVIO BELLORVM OMNIVM ANNORVM DCC LIBRI DVO LIBER SECVNDVS XIII. (Księga Druga, 13;. W: Lucjusz Anneusz Florus: Zarys Dziejów rzymskich. Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, 1973, s. 93.)
  5. Księga XIII (Wojny DomoweII); 41. W: Appian z Aleksandrii: Historia rzymska. edycja komputerowa www.histurion.pl, s. 101.
  6. Ksiega XLI 40. W: Kasjusz Dion Kokcejanus: Historia. tłumaczenie angielskie;edycja komputerowa http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html.
  7. Księga XIII (Wojny Domowe II); 47. W: Appian z Aleksandrii: Historia rzymska. edycja komputerowa www.histurion.pl, s. 104.
  8. Ksiega XLV 9. W: Kasjusz Dion Kokcejanus: Historia. tłumaczenie angielskie;edycja komputerowa http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html.
  9. Antoniusz, 15. W: Plutarch z Cheronei: Żywoty sławnych mężów. edycja komputerowa www.histurion.pl.
  10. Księga XIV (Wojny Domowe III); 14. W: Appian z Aleksandrii: Historia rzymska. edycja komputerowa www.histurion.pl, s. 173.
  11. Księga XIV (Wojny Domowe III); 23. W: Appian z Aleksandrii: Historia rzymska. edycja komputerowa www.histurion.pl, s. 178.
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 Księga XIV (Wojny Domowe III); 79. W: Appian z Aleksandrii: Historia rzymska. edycja komputerowa www.histurion.pl, s. 208.
  13. M. TVLLI CICERONIS IN M. ANTONIVM ORATIO PHILIPPICA TERTIA, XXVI (Filipka Trzecia. W: Marek Tulliusz Cycero: Filipiki. edycja komputerowa www.histurion.pl, s. [10,26].)
  14. M. TVLLI CICERONIS IN M. ANTONIVM ORATIO PHILIPPICA SEPTIMA, III (Filipka Siódma. W: Marek Tulliusz Cycero: Filipiki. edycja komputerowa www.histurion.pl, s. [1,3.)
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 15,4 M. TVLLI CICERONIS IN M. ANTONIVM ORATIO PHILIPPICA DECIMA, IX-XIII (Filipka Dziesiata. W: Marek Tulliusz Cycero: Filipiki. edycja komputerowa www.histurion.pl, s. [4,9-5,13].)
  16. 16,0 16,1 16,2 M. TVLLI CICERONIS EPISTVLARVM AD BRVTVM LIBER SECVNDVS , V ;( Xięga Ósma, CXXXIX. W: Marek Tulliusz Cycero: Listów Marka Tulliusza Cycerona Xiąg Ośmioro; Tom Drugi. Poznań: Nakładem Biblioteki Kórnickiej, 1873, s. 604-608.)
  17. 17,0 17,1 The Life of Brutus; 25-26. W: Plutarch z Cheronei: The Parallel Lives. tłumaczenie angielskie;edycja komputerowa http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/home.html.
  18. Księga XV (Wojny Domowe IV); 75. W: Appian z Aleksandrii: Historia rzymska. edycja komputerowa www.histurion.pl, s. 259.
  19. TITI LIVI AB URBE CONDITA LIBER CXXI PERIOCHA (Periocha księgi CXXI. W: Tytus Liwiusz: Dzieje Rzymu od założenia Miasta. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1982, s. 291.)