Galaktoza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Galaktoza
Enancjomer D galaktozy w projekcji Hawortha
Enancjomer D galaktozy w projekcji Hawortha
Enancjomery D i L galaktozy w formie łańcuchowej
Enancjomery D i L galaktozy w formie łańcuchowej
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C6H12O6
Masa molowa 180,08 g/mol
Wygląd krystaliczne ciało stałe o słodkim smaku[1]
Identyfikacja
Numer CAS 59-23-4 (D-galaktoza)
15572-79-9 (L-galaktoza)
Podobne związki
Podobne związki aldozy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC V04CE01
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Galaktoza, C6H12O6organiczny związek chemiczny z grupy cukrów prostych (monosacharydów), aldoheksoza. Wchodzi w skład dwucukru laktozy (tzw. cukru mlekowego)[1].

Stereochemia[edytuj | edytuj kod]

Galaktoza występuje w postaci dwóch enancjomerów o konfiguracji D i L[4]. Jak większość węglowodanów, w organizmach występuje głównie izomer szeregu D. Ten właśnie izomer jest składnikiem laktozy, a także melobiozy, rafinozy i części polisacharydów wchodzących w skład gum[4] oraz śluzów i pektyn[5]. Jest też elementem strukturalnym niektórych glikozydów. W formie wolnej D-galaktoza występuje w niektórych organizmach roślinnych. Jej obecność stwierdzono w nasionach bluszczu i soi oraz drewnie drzew i korze wiązu czerwonego[5].

L-Galaktoza występuje w nasionach lnu i łodygach kukurydzy. Jest także składnikiem agar-agaru[5].

Metabolizm u człowieka[edytuj | edytuj kod]

W organizmie człowieka D-galaktoza przekształcana jest w D-glukozę. Zaburzenia metabolizmu galaktozy są przyczyną jej gromadzenia się w organizmie, co prowadzi do szkodliwego wzrostu stężenia galaktitolu i galaktozo-1-fosforanu i jest przyczyną galaktozemii[6].

Metabolizm galaktozy
Metabolizm galaktozy

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 143. ISBN 8371832400.
  2. Galaktoza (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-06-24].
  3. 3,0 3,1 Galaktoza (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2011-06-24].
  4. 4,0 4,1 J.D. Roberts, M.C. Caserio: Chemia organiczna. Warszawa: PWN, 1969, s. 627–630.
  5. 5,0 5,1 5,2 Kączkowski Jerzy: Biochemia roślin. T. 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1993, s. 19. ISBN 83-01-10285-3.
  6. Robert Kincaid Murray, Daryl K. Granner, Victor W. Rodwell: Biochemia Harpera ilustrowana. Wyd. VI uaktualnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2010, s. 227. ISBN 978-83-200-4087-6.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.