Galindowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Plemiona Bałtów ok. 1200 roku

Galindowieplemię bałtyckie[1] zamieszkujące tereny obecnych Mazur, pomiędzy dzisiejszym Olsztynem i Szczytnem a południowo-zachodnimi krańcami Litwy. Okres bytowania Galindów na tych terenach datuje się na około V w. p.n.e. - XIII w. n.e.

Pierwsze wzmianki o Galindach można znaleźć w kronikach Klaudiusza Ptolemeusza i Piotra z Dusburga. W czasie Wędrówki Ludów w połowie pierwszego tysiąclecia n.e., być może grupa Galindów, jako sprzymierzeniec germańskich Gotów i Wandalów wyruszyła na Rzym.

Według przekazów ustnych Galindowie zamieszkiwali głównie tereny podmokłe i bagniste, co miało pozwolić na uniknięcie najazdów ze strony innych plemion. Na takich terenach Galindowie budowali prawdopodobnie drewniane chaty stawiane na palach wbijanych w bagno. Z takich samych pali budowali też ścieżki, tzw. kūlgrindy, które prowadziły przez najbardziej niebezpieczne odcinki bagien. Do osady Galindów prowadziło zazwyczaj kilkanaście takich ścieżek, z czego tylko kilka było ukończonych. Reszta ścieżek urywała się nagle w środku bagna, przez co oddziały innych plemion często nie mogły dotrzeć do osad Galindów.

Nie do końca jasny jest schyłek plemienia Galindów. Według jednej z wielu legend Galindowie zostali wymordowani przez Jaćwingów, którzy najechali ich tereny podczas zimy (gdy łatwiej było przedostać się przez bagna). Wojownicy mieli zostać wymordowani, natomiast kobiety i dzieci zostały wzięte w niewolę i zasymilowane. Według innej legendy, niemal wszyscy mężczyźni zginęli wcześniej podczas walk z Polakami, a Jaćwingowie zastali w plemieniu tylko kobiety i dzieci. Znane są również przekazy, jakoby to Krzyżacy mieli przyczynić się do ostatecznego upadku Galindów. Według źródeł krzyżackich Galindia była bezludna już przed opanowaniem jej terenów przez Zakon.

Przypisy

  1. Galindowie, (Ptolomeusz II w.) - nazwę wywodzi się od wyrazu lit. galas "koniec", (jęz. pruski - galindis 'koniec', galion 'umarły, martwy', gallans 'śmiertelny', golis 'zgon') miała ona oznaczać to samo co ros. украинец tj. (prusu zemes) gale gyvenas" (= "człowiek mieszkający na krańcu – "ukrainiec (ziemi pruskiej)" op. cit. Gerullis, Kazimierz Buga [w:] Aleksander Gieysztor. Studia historica. PWN. 1958 str. 38; Gerard Labuda. Dzeje Zakonu Krzyżackiego w Prusach. 1987. str. 52; Forma spolonizowana Golen(t)z = Golędź (Jerzy Nalepa), pojawia się w 1254 r. Lud 'Golad`', czyli Golędź na rzeką Protwą, dopływem Oki, jeszcze w XII w., zob. Wiatycze. Nazwa jako toponim znana jest w różnych częściach Prus.; "Galindia, Golędź; balt.-slaw., lit. gãlas, lett. gals »Rand, Ende«, also »die am Ende (der Herrschaft) sitzenden Leute". Hanswilhelm Haefs. Polen. 2008.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]