Gansus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gansus
Gansus yumenensis
Hou & Liu, 1984
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Rząd Gansuiformes
Rodzina Gansuidae
Rodzaj Gansus
Gatunek G. yumenensis
Systematyka Systematyka w Wikispecies

Gansus – nazwa rodzajowa wymarłego wodnego ptaka żyjącego we wczesnej kredzie (alb, około 110 milionów lat temu), na terenie zajmowanym obecnie przez prowincję Gansu w zachodnich Chinach. Jest najstarszym znanym przedstawicielem grupy Ornithurae, która obejmuje także współczesne ptaki (Neornithes) i pokrewne im wymarłe grupy, takie jak Ichthyornithes i Hesperornithes.

Rodzaj zawiera jeden gatunek, Gansus yumenensis, którego przedstawiciele byli wielkości gołębia, a z wyglądu przypominali dzisiejsze nury i nurkujące kaczki[1]. Zwierzę to posiadało większość cech charakteryzujących żyjące obecnie ptaki, z wyjątkiem braku kości pneumatycznych oraz szponiastych końcówek skrzydeł. Obie cechy mogły mu do pewnego stopnia przeszkadzać w lataniu. Ornithurae tworzy klad zawierający wszystkie żyjące ptaki i ich najbliższych krewnych.

Wszystkie żyjące dziś ptaki, wliczając w to tak różnorodne taksony, jak strusie, kolibry i orły, pochodzą od podstawowych form Ornithurae. Możliwe jest, że wszystkie ptaki pochodzą od ziemno-wodnego ptaka podobnego do Gansus. Tak więc, Gansus jest niekoniecznie bezpośrednim przodkiem dzisiejszych ptaków, ale może być blisko spokrewniony z hipotetycznym przodkiem współczesnych ptaków. Jest to najstarszy znany nowoczesny ptak na chwilę obecną. Dokładne przebadanie podobieństw między G. yumenensis, a grupą Hesperornithes może okazać się szczególnie owocne, ponieważ zaliczanie tego drugiego do Ornithurae nie jest pewne z powodu ich wyraźnej specjalizacji (prawie pełna utrata skrzydeł oraz nogi rozchylone na boki).

Wcześniej był znany tylko z pojedynczego znaleziska stopy odkrytej w 1981. Pięć dobrze zachowanych skamieniałości tego ptaka zostało odkrytych w latach 2003–2004 na terenie prahistorycznego jeziora w Changma, Gansu. Warstwa geologiczna, w której odkryto szczątki należy do formacji Xiagou. Ich ciała osiadły w błocie, a następnie zostały przykryte jego kolejną warstwą. Ciała ukryte w pozbawionej tlenu atmosferze nie uległy rozkładowi. Okazy posiadały pozostałości piór oraz błon między palcami stóp[2].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hou, L. & Liu, Z. (1984): A new fossil bird from Lower Cretaceous of Gansu and early evolution of birds. Sci. Sin. Ser. B 27: 1296−1302.
  • You, Hai-lu; Lamanna, Matthew C.; Harris, Jerald D.; Chiappe, Luis M.; O'Connor, Jingmai; Ji, Shu-an; Lü, Jun-chang; Yuan, Chong-xi; Li, Da-qing; Zhang, Xing; Lacovara, Kenneth J.; Dodson, Peter & Ji, Qiang (2006): A Nearly Modern Amphibious Bird from the Early Cretaceous of Northwestern China. Science 312: 1640-1643. DOI: 10.1126/science.1126377 HTML abstract Supporting Online Material
  • Oldest known bird found in China