Gayatri Chakravorty Spivak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gayatri Chakravorty Spivak

Gayatri Chakravorty Spivak (ur. 24 lutego 1942 w Kalkucie) – teoretyczka i krytyczka kultury, inspirująca się dekonstrukcjonizmem, feminizmem, marksizmem i postkolonializmem. Jest profesorem na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku, udziela także gościnnych wykładów na całym świecie.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodzona w Kalkucie w 1942, Gayatri Chakravorty należy do pierwszego pokolenia intelektualistów od czasu odzyskania przez Indie niepodległości. Po zdobyciu dyplomu na Uniwersytecie w Kalkucie w 1959 r. wyjechała do Stanów Zjednoczonych, gdzie kontynuowała studia na Uniwersytecie Cornell i na Uniwersytecie w Iowa; na tym ostatnim złożyła doktorat na podstawie pracy o poezji Yeatsa, napisanej pod kierunkiem Paula de Mana. W 1967 r. rozpoczęła prace nad przekładem dzieła Jacques’a Derridy De la Grammatologie (książka ukazała się w 1976 roku). Jako członek Subaltern Studies Collective zajmowała się krytyką imperializmu i dziedzictwa kolonializmu, podejmowaną w studiach historycznych i tekstach krytcznoliterackich. Jako owoc tych zainteresowań powstał najbardziej znany esej Spivak, Can the Subaltern speak, w którym podejmuje ona dyskusję z Subaltern Studies Collective i porusza kwestię możliwości wypowiedzenia się tytułowego Subalterna w sposób dostępny intelektualist(k)om z Pierwszego Świata; przedstawia również swoją wizję obowiązków, jakie na tych ostatnich w związku z tym spoczywają. Wydawane kolejno książki i eseje poświęcone krytyce postkolonialnej (prowadzonej z punktu widzenia marksistki, feministki i dekonstrukcjonistki w jednej osobie, co Spivak chętnie podkreśla) uczyniły z niej jedną z najbardziej znanych autorek tworzących w ramach tej perspektywy. Po 11 września 2001 zajęła się problematyką terroru. Od marca 2007 roku jest profesorem na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku.

Poglądy[edytuj | edytuj kod]

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Najważniejsze dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Myself, I Must Remake: The Life and Poetry of W.B. Yeats (1974).
  • Of Grammatology (przekład De la Grammatologie Jacques’a Derridy, z przedmową autorstwa tłumaczki) (1976)
  • In Other Worlds: Essays in Cultural Politics (1987).
  • Selected Subaltern Studies (współredagowane z Ranajitem Guha) (1988)
  • Can the Subaltern Speak? – esej w zbiorze Marxism and the Interpretation of Culture pod redakcją Cary'ego Nelsona i Lawrence'a Grossberga (1988)
  • Three Women's Texts and a Critique of Imperialism (1988)
  • The Post-Colonial Critic (1990)
  • Outside in the Teaching Machine (1993).
  • The Spivak Reader (1995).
  • A Critique of Postcolonial Reason: Towards a History of the Vanishing Present (1999).
  • Death of a Discipline (2003).
  • Other Asias (2007).

Publikacje po polsku[edytuj | edytuj kod]

  • Krytyka postkolonialnego rozumu. W stronę zanikającej współczesności, przeł. Janusz Margański, w: Anna Burzyńska, Michał Paweł Markowski, Teorie literatury XX wieku. Antologia. Kraków: Znak, 2007
  • Komparatystyka ekstremalna, przeł. Dorota Kołodziejczyk. Recykling Idei nr 10, wiosna/lato 2008.
  • Czy podporządkowani inni mogą przemówić?, przeł. E. Majewska, Krytyka Polityczna 2011, 24-25: 196-239.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]