Mhor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gazela dama)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mhor
Nanger dama[1]
(Pallas, 1766)
Mhor
Mhor
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd parzystokopytne
Rodzina krętorogie
Podrodzina Antilopinae
Rodzaj Nanger
Gatunek mhor
Synonimy
  • Gazella dama (Pallas, 1766)[2][1]
  • Antilope dama Pallas, 1766[3]
  • Antilope nanguer Bennett, 1833[3]
  • Gazella mhor[3]
  • Antilope addra[3]
Podgatunki[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Mhor[4] (Nanger dama) – gatunek ssaka kopytnego z rodziny krętorogich (Bovidae), o rozmiarach znacznie większych od innych gatunków gazeli, zamieszkujący pustynne i suche stepowe obszary Afryki północnej, w pasie południowej części Sahary od Atlantyku po Sudan[5][4]. Prowadzi życie w małych stadach, które okresowo tworzą większe gromady[4]. Jest gatunkiem zagrożonym[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Mhor jest znacznie większy od innych gazeli[6]. Nogi są cienkie, szyja długa i szczupła. Rogi występują u osobników obu płci – u samców są nieco masywniejsze[7]. Umaszczenie dwukolorowe: białe i rdzawo-czerwone. Masa ciała osiąga 40–60 kg. Nieco mniejsze i smuklejsze są osobniki z podgatunku N. d. ruficollis (mają także bledsze wybarwienie sierści), zaś N. d. mhorr są największe wśród mhorów, a ich sierść jest ciemniejsza[6].

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Mhor żyje w niewielkich stadach liczących 5–10 osobników, a okresowo, podczas sezonowych zmian tworzy większe gromady[4]. Ciąża – zazwyczaj pojedyncza – trwa około 6,5 miesięca. Poród przypada zwykle na okres wzmożonego wypasu po porze deszczowej (lipiec–wrzesień). Młode pozostają pod opieką matki przez okres 6 miesięcy. Młode samice uzyskują dojrzałość płciową w wieku 9–12 miesięcy, a samce po ukończeniu 18–24 miesięcy. Długość życia – około 12 lat[7].

N. dama prowadzi dzienny tryb życia. Jest gatunkiem typowo koczowniczym, wędrującym w poszukiwaniu pożywienia. W porze deszczowej migruje w kierunku północnego krańca zasięgu występowania, by w porze suchej wracać w kierunku południowym. Jednak w porze rozrodu stado koczuje w jednym miejscu. Mhor, podobnie jak gerenuki, potrafi stawać na tylnych nogach, by łatwiej sięgnąć do liści rosnących wyżej[7].

W skład menu Nanger dama wchodzą akacje, kaparowate Maerua, parolistowate Balanites, wiechlinowate z rodzajów Panicum i Aristida, a także rośliny strączkowe i dzikie melony[6].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Mhor zamieszkuje tereny w pasie Sahelu od doliny Nilu na wschodzie, do północnego Senegalu, Mauretanii i południowego Maroka na zachodzie. W centralnej części Sahary mieszka tylko w rejonach, w których możliwa jest bogatsza wegetacja roślin. Takie małe izolowane enklawy spotykane są w Mali, środkowej i wschodniej części Nigru oraz w zachodniej części Czadu[6].

Siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Mhor zamieszkuje pustynne i suche stepowe obszary Afryki północnej, w pasie południowej części Sahary od Atlantyku po Sudan[5][4]. Tereny dzieli z innymi gatunkami krętorogich: oryksem szablorogim i gazelą dorkas[6].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Jest gatunkiem krytycznie zagrożonym[2]. Populacje mhorów liczą niespełna 300 osobników. Zagrożeniem dla istnienia gatunku są nadmierne polowania, susza i utrata siedlisk[6]. Do wrogów mhora zalicza się gepard, likaon, lew, lampart, hiena i pyton[7]. N. dama chroniony jest na podstawie Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem oraz Konwencji o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Nanger dama w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Nanger dama. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Colin Groves, Peter Grubb: Ungulate Taxonomy. JHU Press, 2011-11-01, s. 336. ISBN 978-1421400938.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1973. ISBN 83-214-0637-8.
  5. 5,0 5,1 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Nanger dama. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 15 stycznia 2013]
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 SCF: Dama Gazelle Nanger dama (ang.). Sahara Conservation Fund. [dostęp 15 stycznia 2013].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Brent Huffman: Nanger dama – Dama gazelle, Addra gazelle (ang.). ultimateungulate.com, 2009-09-06. [dostęp 2013-01-15].