Mhor
| Mhor | |
| Nanger dama[1] | |
| (Pallas, 1766) | |
 Mhor |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | parzystokopytne |
| Rodzina | krętorogie |
| Podrodzina | Antilopinae |
| Rodzaj | Nanger |
| Gatunek | mhor |
| Synonimy | |
| Podgatunki[3] | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Mhor[4] (Nanger dama) – gatunek ssaka kopytnego z rodziny krętorogich (Bovidae), o rozmiarach znacznie większych od innych gatunków gazeli, zamieszkujący pustynne i suche stepowe obszary Afryki północnej, w pasie południowej części Sahary od Atlantyku po Sudan[5][4]. Prowadzi życie w małych stadach, które okresowo tworzą większe gromady[4]. Jest gatunkiem zagrożonym[2].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
Mhor jest znacznie większy od innych gazeli[6]. Nogi są cienkie, szyja długa i szczupła. Rogi występują u osobników obu płci – u samców są nieco masywniejsze[7]. Umaszczenie dwukolorowe: białe i rdzawo-czerwone. Masa ciała osiąga 40–60 kg. Nieco mniejsze i smuklejsze są osobniki z podgatunku N. d. ruficollis (mają także bledsze wybarwienie sierści), zaś N. d. mhorr są największe wśród mhorów, a ich sierść jest ciemniejsza[6].
Biologia [edytuj]
Mhor żyje w niewielkich stadach liczących 5–10 osobników, a okresowo, podczas sezonowych zmian tworzy większe gromady[4]. Ciąża – zazwyczaj pojedyncza – trwa około 6,5 miesięca. Poród przypada zwykle na okres wzmożonego wypasu po porze deszczowej (lipiec–wrzesień). Młode pozostają pod opieką matki przez okres 6 miesięcy. Młode samice uzyskują dojrzałość płciową w wieku 9–12 miesięcy, a samce po ukończeniu 18–24 miesięcy. Długość życia – około 12 lat[7].
N. dama prowadzi dzienny tryb życia. Jest gatunkiem typowo koczowniczym, wędrującym w poszukiwaniu pożywienia. W porze deszczowej migruje w kierunku północnego krańca zasięgu występowania, by w porze suchej wracać w kierunku południowym. Jednak w porze rozrodu stado koczuje w jednym miejscu. Mhor, podobnie jak gerenuki, potrafi stawać na tylnych nogach, by łatwiej sięgnąć do liści rosnących wyżej[7].
W skład menu Nanger dama wchodzą akacje, kaparowate Maerua, parolistowate Balanites, wiechlinowate z rodzajów Panicum i Aristida, a także rośliny strączkowe i dzikie melony[6].
Rozmieszczenie geograficzne [edytuj]
Mhor zamieszkuje tereny w pasie Sahelu od doliny Nilu na wschodzie, do północnego Senegalu, Mauretanii i południowego Maroka na zachodzie. W centralnej części Sahary mieszka tylko w rejonach, w których możliwa jest bogatsza wegetacja roślin. Takie małe izolowane enklawy spotykane są w Mali, środkowej i wschodniej części Nigru oraz w zachodniej części Czadu[6].
Siedlisko [edytuj]
Mhor zamieszkuje pustynne i suche stepowe obszary Afryki północnej, w pasie południowej części Sahary od Atlantyku po Sudan[5][4]. Tereny dzieli z innymi gatunkami krętorogich: oryksem szablorogim i gazelą dorkas[6].
Zagrożenia i ochrona [edytuj]
Jest gatunkiem krytycznie zagrożonym[2]. Populacje mhorów liczą niespełna 300 osobników. Zagrożeniem dla istnienia gatunku są nadmierne polowania, susza i utrata siedlisk[6]. Do wrogów mhora zalicza się gepard, likaon, lew, lampart, hiena i pyton[7]. N. dama chroniony jest na podstawie Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem oraz Konwencji o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt[6].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Nanger dama w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Nanger dama. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Colin Groves, Peter Grubb: Ungulate Taxonomy. JHU Press, 2011-11-01, s. 336. ISBN 978-1421400938.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Kazimierz Kowalski (redaktor naukowy), Adam Krzanowski, Henryk Kubiak: Mały słownik zoologiczny: Ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1973. ISBN 83-214-0637-8.
- ↑ 5,0 5,1 Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Nanger dama. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 15 stycznia 2013]
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 SCF: Dama Gazelle Nanger dama (ang.). Sahara Conservation Fund. [dostęp 15 stycznia 2013].
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 Brent Huffman: Nanger dama – Dama gazelle, Addra gazelle (ang.). ultimateungulate.com, 2009-09-06. [dostęp 2013-01-15].
