Geert Hofstede
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Geert Hofstede (ur. 2 października 1928) - socjolog holenderski. Zasłynął jako badacz zależności między kulturą organizacyjną a kulturą narodową.
Na podstawie badań przeprowadzonych na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku wśród pracowników koncernu IBM zatrudnionych w kilkudziesięciu krajach Hofstede wykazał, że pewne wzorce myślenia, odczuwania i zachowania, które odróżniają członków jednej organizacji od drugiej (kultura organizacyjna), są charakterystyczne dla przedstawicieli danego narodu. Hofstede wyróżnił następujące wymiary kultur narodowych:
- Dystans władzy (Power Distance Index - PDI) - określa relacje między przełożonymi i podwładnymi oraz między władzą a obywatelem. Określa również stopień akceptacji dla nierówności społecznych, skłonność przełożonych do konsultacji z podwładnymi, czyli stopień autorytarności władzy, oraz oczekiwany stopień posłuszeństwa wobec rodziców, przełożonych i władzy.
- Kolektywizm i indywidualizm (Indvidualism - IDV) - wyznacza proporcje między wagą przykładaną do dobra jednostki i grupy. Większość społeczeństw jest społeczeństwami kolektywistycznymi, w których pozycję jednostki wyznacza przynależność do grupy. Grupa popiera swoich członków w zamian za co oni pozostają lojalni wobec grupy. W nielicznych społeczeństwach indywidualistycznych pozycję jednostki wyznaczają jej własne przymioty. Od ludzi oczekuje się niezależności i samodzielności. Kolektywizm często (choć nie zawsze) jest częściowo skorelowany z dystansem władzy.
- Kobiecość i męskość (Masculinity - MAS)- Ten szczególny wymiar wskazuje na zróżnicowanie ról poszczególnych płci. W każdej kulturze role kobiece to dbanie o sferę uczuć i zachowanie harmonii, a role męskie to asertywność i „przebojowość”. Jednak w kulturach kobiecych zachowania obu płci są podobne i zbliżają się do bieguna kobiecego, podczas gdy w kulturach męskich jest większe zróżnicowanie między rolami przypisywanymi płciom. Jednocześnie zachowania obu płci są bliższe bieguna męskiego niż w kulturach kobiecych. Co ciekawe aspekt ten nie wpływa znacząco na ilość kobiet robiących karierę zawodową. Choć w kulturach kobiecych jest mniej barier utrudniających kobiecie robienie kariery, to kobiety na ogół nie odczuwają takiej potrzeby. Z kolei w kulturach męskich, choć kobiecie trudniej jest osiągnąć sukces zawodowy, to jednocześnie kobiety wykazują więcej męskich cech, pomocnych przy przełamywaniu barier.
- Unikanie niepewności (Uncertainty Avoidance Index - UAI) - Hofstede pisze, że „unikanie niepewności możemy (...) zdefiniować jako stopień zagrożenia odczuwany przez członków danej kultury w obliczu sytuacji nowych, nieznanych, lub niepewnych.” Innymi słowy określa ono stopień w jakim są oni skłonni zaakceptować nieprzewidywalność stosunków społecznych i niepewność przyszłości. Wysokie UAI związane jest też m.in. z wysokim poziomem niepokoju, publicznym okazywaniem emocji, oraz wysokim spożyciem alkoholu.
- Orientacja długoterminowa (Long Term Orientation - LTO) - Wymiar ten nie został wyodrębniony w badaniach IBM przeprowadzonych przez Hofstedego. Odkrył go dopiero Michael Bond w badaniu celowo unikającym wpływów zachodnich. W efekcie uzyskał cztery wymiary kultury, z których trzy pokrywały się z wymiarami Hofstedego. W wynikach jego badań nie znalazło się unikanie niepewności, zamiast tego wykryto kolejny wymiar, nazwany dynamizmem konfucjańskim, ponieważ wartości z OBU jego biegunów znalazły się w myślach Konfucjusza. W wymiarze tym chodzi przede wszystkim o rozróżnienie między długo- i krótkoterminowym nastawieniem w życiu. Orientacja długoterminowa skupia się na przyszłości, a krótkoterminowa na teraźniejszości i przeszłości. Orientacja długoterminowa: - wytrwałość - kształtowanie relacji według statusu - zapobiegliwość - poczucie wstydu Orientacja krótkoterminowa: - ustatkowanie i równowaga- zachowanie „twarzy” - poszanowanie tradycji - odwzajemnianie pozdrowień, przysług i prezentów.
Definicje sporządzono na podstawie książki G. Hofstede "Kultury i Organizacje" Warszawa: 2000
Szacunkowe wartości wymiarów dla Polski: PDI: 68 IDV: 60 MAS: 64 UAI: 93 Na podstawie: http://www.clearlycultural.com/geert-hofstede-cultural-dimensions/
[edytuj] Tłumaczenia prac na język polski
- Kultury i organizacje. Zaprogramowanie umysłu, tłum. Małgorzata Durska, Warszawa, wyd. I 2000 (wyd. II zm. 2007), Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, s. 384, ISBN 83-208-1282-8 (Cultures and Organizations. Software of the Mind 1997)
[edytuj] Linki zewnętrzne
- http://www.geerthofstede.nl/
- http://www.geert-hofstede.com/ - zawiera m.in. wykresy porównujące wartości wymiarów dla różnych krajów. Uwaga: nie jest to oficjalna strona G.Hofstedego. Historię tej strony można znaleźć tu: http://web.archive.org/web/20070317085130/http://feweb.uvt.nl/center/hofstede/twoWebsites.html
- http://www.clearlycultural.com/geert-hofstede-cultural-dimensions/
