Gejza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gejza
książę Węgier
Geza-ChroniconPictum.jpg
Książę Węgier
Okres panowania od 970
do 997
Poprzednik Taksony
Następca Stefan I Święty
Dane biograficzne
Dynastia Arpadowie
Urodziny ok. 949
Śmierć 1 lutego 997
Ojciec Taksony
Żona Sarolta
Dzieci Stefan I Święty
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Pomnik Gejzy.

Géza, pol. Gejza (ur. ok. 949, zm. 1 lutego 997) – książę węgierski z dynastii Arpadów, panował od ok. 970 roku. Był synem Taksonya, ojcem św. Stefana i bratem Michała. W 974 roku[1] przyjął chrzest w obrządku łacińskim[2] wraz z całą swoją rodziną.

Małżeństwo[edytuj | edytuj kod]

Żoną Gejzy była Sarolta, córka księcia transylwańskiego, Gyuli.

W starszej historiografii utrzymywał się pogląd, że był żonaty z polską księżniczką Adelajdą Białą Kneginią; dziś ten pogląd został raczej definitywnie zarzucony przez naukę historyczną.

Potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Z małżeństwa Sarolty i Gejzy pochodzili:

  • Stefan I Święty, ur. ok. 975, zm. 1038 – książę Węgier od 997, król od 1001;
  • nieznana z imienia córka, żona Gabriela Radomira, cara Bułgarii, oddalona przez męża około 1010 roku[3],
  • nieznana z imienia córka (w starszych opracowaniach pojawia się hipoteza, że mogła nosić imię Maria[4]), od 1009 roku żona Ottona Orseolo, doży weneckiego,
  • nieznana z imienia córka, według starszej literatury była żoną Samuela Aby, króla Węgier w latach 1041–1044[4]; obecnie większą popularnością cieszy się pogląd, że była matką Samuela Aby[5].

Za córkę Gejzy i Sarolty w starszej historiografii uchodziła nieznana z imienia Węgierka, druga żona Bolesława I Chrobrego[6]; obecnie ten pogląd zdaje się być porzucony przez badaczy[7].

Istniała też hipoteza, że córką Gejzy była żona hrabiego Sizza z Turyngii i matka Guntera z Dobrowody[8]. Obecnie przyjmuje się, że Gunter urodził się około 955 roku (a więc był mniej więcej rówieśnikiem Gejzy i Sarolty) i był krewnym bawarskiej księżniczki Gizeli, żony Stefana I[9]. Podobnie też za córkę Gejzy uchodziła Scholastyka, pierwsza opatka św. Lamberta w Somlóvásárhely[8]; obecnie przyjmuje się, że była jego daleką krewną[10].

Przypisy

  1. Sroka, Historia Węgier do 1526 roku, s. 129.
  2. Praca zbiorowa pod redakcją naukową Macieja Salamona, 2005, Wielka Historia Świata Tom 4 Kształtowanie średniowiecza, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ss. 141, ISBN 83-85719-85-7.
  3. G. Györffy, Święty Stefan I, s. 342-344.
  4. 4,0 4,1 W. Dworzaczek, Genealogia, tabl. 84.
  5. S. A. Sroka, Historia Węgier do 1526 roku, s. 22; G. Györffy, Święty Stefan I, s. 124.
  6. O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 1895; W. Dworzaczek, Genealogia, tabl. 84.
  7. Zob. K. Jasiński, Rodowód pierwszych Piastów, Wrocław-Warszawa (1992).
  8. 8,0 8,1 Europäische Stammtafeln, II 153
  9. G. Györffy, Święty Stefan I, s. 389.
  10. G. Györffy, Święty Stefan I, s. 391.


Poprzednik
Taksony
Coat of arms of Hungary.svg Książę Węgier
970–997
Coat of arms of Hungary.svg Następca
Stefan I Święty