Gemini 3

Gemini 3
Dane misji
Indeks COSPAR	1965-24A
Zaangażowani	USA
Pojazd
Statek kosmiczny	Gemini
Masa pojazdu	3,236 kg
Rakieta nośna	Titan II GLV
Załoga
Gus Grissom i John Young
Dowódca	Virgil Grissom
Załoga	Virgil Grissom John Young
Start
Miejsce startu	Centrum Kosmiczne imienia Johna F. Kennedy'ego, USA
Początek misji	23 marca 1965 (14:24:00 UTC)
Lądowanie
Lądowanie	23 marca 1965 (19:16:31 UTC)
Czas trwania misji	4h 52m 31s
Liczba okrążeń Ziemi	3
Program Gemini
Multimedia w Wikimedia Commons

Gemini 3 (Gemini-Titan III, GT-3) – pierwszy załogowy lot programu Gemini, a także pierwszy wieloosobowy amerykański lot kosmiczny. Kapsuła Gemini 3 znajduje się obecnie na wystawie w Grissom Memorial of Spring Mill State Park.

Załoga

Na początku 1964 r. ogłoszono pierwotne składy załóg: podstawowej i rezerwowej. W skład pierwszej weszli: Alan Shepard i Thomas Stafford, zaś w skład drugiej Walter Schirra i John Young. W trakcie treningu, podczas rutynowych badań wykryto u Sheparda chorobę Meniera. Uniemożliwiło mu to lot w kosmos. 13 kwietnia 1964 r. NASA ogłosiła nowe składy załóg.

Podstawowa

• Virgil Grissom (2) – dowódca
• John Young (1) – pilot

Rezerwowa

• Walter Schirra (2) – dowódca
• Thomas Stafford (1) – pilot

CapCom

• Gordon Cooper (przylądek Canaveral)
• Roger Chaffee (Houston)

Parametry misji

• Masa: 3 236,9 kg
• Perygeum: 161,2 km
• Apogeum: 224,2 km
• Inklinacja: 32,6°
• Okres orbitalny: 88,3 minut

Geneza

Misja Gemini 3 była pierwszym załogowym lotem programu, którego realizację rozpoczęto w 1963 r. Dwuosobowy statek kosmiczny miał stanowić pomost pomiędzy kapsułami jednoosobowymi Mercury, a trzyosobowymi Apollo. Nadrzędnym celem całego programu Gemini było przeprowadzenie spotkania i dokowania na orbicie.

Cele misji

Astronauci podczas treningu opuszczania statku

Instalacja kapsuły na szczycie rakiety

Podstawowym celem lotu były testy statku Gemini, manewrowanie nim oraz, po raz pierwszy w historii amerykańskiego programu kosmicznego, zmiana parametrów orbity pojazdu załogowego przy użyciu systemu silniczków OAMS. W trakcie lotu miały także zostać przeprowadzone trzy eksperymenty naukowe: wpływ nieważkości na rozwój jaj jeżowców i na białe krwinki ludzkie oraz przepuszczanie fal radiowych przez plazmę podczas wejścia w atmosferę.

Przygotowania

Walkout

Start rakiety Titan II ze statkiem Gemini 3

20 kwietnia 1964 r. astronauci rozpoczęli trening. Obejmował on: kilkaset godzin lotów w symulatorze statku, loty samolotami myśliwskimi, skoki spadochronowe, survival oraz opuszczanie statku po wodowaniu. 24 listopada, podczas przygotowań do bezzałogowego lotu Gemini 2 załoga odbyła symulowane odliczanie przedstartowe.

W tym samym czasie Gus Grissom wybrał nazwę dla kapsuły – The Molly Brown. NASA nie chciała się na nią zgodzić, gdyż uważała, iż jest ona dla agencji ośmieszająca. Jednak po zaproponowaniu alternatywnej nazwy Titanic, zarząd NASA zmienił zdanie i zdecydował się na pierwotną wersję. W kolejnych lotach agencja zabroniła jednakże nadawania nazw indywidualnych dla kapsuł. Do tradycji tej powrócono dopiero w programie Apollo, chociaż załogi Gemini 4 i Gemini 5 nadały pojazdom nieoficjalne nazwy.

W grudniu 1964 r. na Przylądek Kennedy'ego (obecnie Canaveral) przywieziono rakietę Titan II 62-12558. 4 stycznia 1965 r. dotarła tam kapsuła Gemini o numerze seryjnym 3. 25 stycznia 1965 r. rakieta Titan II znalazła się na wyrzutni LC-19 17 lutego, na szczycie rakiety zainstalowano statek Gemini 3. 18 marca przeprowadzono symulowane odliczanie przedstartowe. 20 marca odbyło się Flight Readiness Review (FRR), w trakcie którego ustalono datę startu na 23 marca 1965 r.

23 marca o godz. 9:40 UTC astronauci zostali obudzeni przez Deke'a Slaytona. Po krótkich badaniach medycznych udali się na śniadanie. Zgodnie z obowiązującą od lotu MR-3 tradycją składało się ono z jajek i steka. Następnie załoganci poszli do pomieszczenia technicznego, gdzie obsługa pomogła założyć im skafandry G3C. Po ubraniu kombinezonów astronauci udali się do AstroVana, który dowiózł ich na wyrzutnię LC-19. Tam załoga przeszła końcowe przygotowania w White Roomie. O godz. 12:12 Grissom i Young zajęli miejsca na pokładzie statku Gemini 3. O 12:30 zostały zatrzaśnięte włazy.

Przebieg misji

O godz. 14:24 UTC nastąpił start. O 14:26 oddzielił się pierwszy stopień rakiety, zaś o 14:29 drugi. Tym samym Gemini 3 znalazł się na niskiej orbicie okołoziemskiej. Zaraz po starcie Grissom zjadł kanapkę z wołowiną, którą Young przeniósł na pokład w jednej z kieszeni skafandra. W efekcie nowicjusz otrzymał od NASA ostrą reprymendę.

Podczas lotu nad Afryką astronauci wykonali dwa eksperymenty. Eksperyment z krwinkami powiódł się tylko częściowo – wyniki badań okazały się niejednoznaczne. Niedługo potem astronauci podjęli próby manewrowania pojazdem na orbicie. W trakcie przelotu nad Teksasem (USA) uruchomiono silniki RCS statku kosmicznego. Pierwszy manewr został wykonany przez Grissoma i trwał 15 minut. Drugi miał miejsce w trakcie kolejnego obiegu Ziemi. Zmienił on orbitę statku na kołową. Trzeci z manewrów został wykonany silniczkami OAMS podczas przelotu nad Oceanem Indyjskim i trwał 2,5 minuty. W trakcie manewru perygeum zostało obniżone do wysokości 72 kilometrów. Wówczas, gdyby nastąpiła awaria silników, statek wszedłby w atmosferę pod złym kątem i uległ dezintegracji, a tym samym astronauci ponieśliby śmierć. Ostatnia z operacji miała miejsce w trakcie trzeciego okrążenia Ziemi i miała na celu przywrócenie normalnych parametrów orbity.

Po zakończeniu manewru astronauci rozpoczęli przygotowania do deorbitacji. Odpalono ładunki pirotechniczne, dzięki którym nastąpiła separacja kapsuły powrotnej od przedziału napędowo-przyrządowego. Kilka minut później uruchomiono retrosilniki i statek Gemini 3 wszedł w atmosferę ziemską. Wokół pojazdu pojawiła się rozgrzana plazma. W tym momencie John Young rozpoczął eksperyment z łącznością. Nadawał sygnały, które miały być odebrane przez stacje naziemne. Te przechwyciły tylko część z sygnałów.

Kiedy statek wszedł w troposferę, znów odebrano wszystkie sygnały. Zetknięcie kapsuły z wodą nastąpiło w punkcie 22°26’N, 70°51’W, na Atlantyku, na północny wschód od kolonii brytyjskiej Turks i Caicos. Załogę i statek ewakuował okręt odbiorczy USS Intrepid.

Galeria

• 

  Załoga Gemini 3 podczas przygotowań do lotu

• 

  Statek po wodowaniu

Bibliografia

1. NASA Press Kit (pol.)
2. Encyklopedia Astronautica (ang.)
3. Kosmiczne bliźnięta – dzieje projektu Gemini (pol.)
4. Opis misji na stronie Loty Kosmiczne (pol.)
5. Opis misji na stronie SPACEFACTS (ang.)