Gemini 3

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gemini 3
Emblemat Gemini 3
Dane misji
Indeks COSPAR 1965-24A
Zaangażowani USA
Pojazd
Statek kosmiczny Gemini
Masa pojazdu 3,236 kg
Rakieta nośna Titan II GLV
Załoga
Zdjęcie Gemini 3
Gus Grissom i John Young
Dowódca Virgil Grissom
Załoga Virgil Grissom
John Young
Start
Miejsce startu Centrum Kosmiczne imienia Johna F. Kennedy'ego, USA
Początek misji 23 marca 1965 (14:24:00 UTC)
Orbita okołoziemska
Apogeum 230,5 km (początkowe) km
Perygeum 161 km (początkowe) km
Inklinacja orbity 32,6°
Lądowanie
Miejsce lądowania Atlantyk w pobliżu Grand Turk Island
Lądowanie 23 marca 1965 (19:16:31 UTC)
Czas trwania misji 4h 52m 31s
Przebyta odległość 128 748 km
Liczba okrążeń Ziemi 3
Program Gemini

Gemini 3 (Gemini-Titan III, GT-3) – pierwszy załogowy lot programu Gemini, a także pierwszy wieloosobowy amerykański lot kosmiczny. Kapsuła Gemini 3 znajduje się obecnie na wystawie w Grissom Memorial of Spring Mill State Park.

Załoga[edytuj | edytuj kod]

Na początku 1964 roku ogłoszono pierwotne składy załóg: podstawowej i rezerwowej. W skład pierwszej weszli: Alan Shepard i Thomas Stafford, zaś w skład drugiej Walter Schirra i John Young. W trakcie treningu, podczas rutynowych badań wykryto u Sheparda chorobę Meniera. Uniemożliwiło mu to udział w tym locie. 13 kwietnia 1964 roku NASA ogłosiła nowe składy załóg[1].

Podstawowa[edytuj | edytuj kod]

Rezerwowa[edytuj | edytuj kod]

  • Walter Schirra (2) – dowódca
  • Thomas Stafford (1) – pilot

CapCom[edytuj | edytuj kod]

Parametry misji[edytuj | edytuj kod]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Misja Gemini 3 była pierwszym załogowym lotem program Gemini, którego realizację rozpoczęto w 1962 roku. Dwuosobowy statek kosmiczny miał stanowić pomost pomiędzy kapsułami jednoosobowymi Mercury, a trzyosobowymi Apollo. Nadrzędnym celem całego programu Gemini było przeprowadzenie spotkania i dokowania na orbicie[2]. Ponieważ po raz pierwszy przeprowadzono próbę załogowego lotu nowego statku, zaplanowano wykonanie tylko trzech okrążeń Ziemi[3].

Cele misji[edytuj | edytuj kod]

Astronauci podczas treningu opuszczania statku
Instalacja kapsuły na szczycie rakiety

Podstawowym celem lotu były testy statku Gemini, manewrowanie nim oraz, po raz pierwszy w historii amerykańskiego programu kosmicznego, zmiana parametrów orbity pojazdu załogowego przy użyciu systemu silniczków OAMS[1]. W trakcie lotu miały także zostać przeprowadzone trzy eksperymenty naukowe: wpływ nieważkości na rozwój jaj jeżowców i na białe krwinki ludzkie oraz przepuszczanie fal radiowych przez plazmę podczas wejścia w atmosferę[4].

Przygotowania[edytuj | edytuj kod]

Walkout
Start rakiety Titan II ze statkiem Gemini 3

20 kwietnia 1964 r. astronauci rozpoczęli trening. Obejmował on: kilkaset godzin lotów w symulatorze statku, loty samolotami myśliwskimi, skoki spadochronowe, survival oraz opuszczanie statku po wodowaniu. 24 listopada, podczas przygotowań do bezzałogowego lotu Gemini 2 załoga odbyła symulowane odliczanie przedstartowe.

W tym samym czasie Gus Grissom wybrał nazwę dla kapsuły – The Molly Brown, bohaterki musicalu Niezatapialna Molly Brown (premiera filmu odbyła się w czerwcu 1964 roku). Nazwa związana była z faktem, że kapsuła Grissoma z programu Mercury - Liberty Bell 7 - spoczęła na dnie Atlantyku, omal nie zabierając ze sobą astronauty[3]. NASA nie chciała się na nią zgodzić, gdyż uważała, iż jest ona dla agencji ośmieszająca. Jednak po zaproponowaniu alternatywnej nazwy Titanic, zarząd NASA zmienił zdanie i zdecydował się na pierwotną wersję. W kolejnych lotach agencja zabroniła jednakże nadawania nazw indywidualnych dla kapsuł[5]. Do tradycji tej powrócono dopiero w programie Apollo, chociaż załogi Gemini 4[6] i Gemini 5[7] nadały pojazdom nieoficjalne nazwy.

W grudniu 1964 roku na Przylądek Kennedy'ego (obecnie Canaveral) przywieziono rakietę Titan II 62-12558. 4 stycznia 1965 roku dotarła tam kapsuła Gemini o numerze seryjnym 3. 25 stycznia 1965 roku rakieta SM-68B Titan II znalazła się na wyrzutni LC-19 17 lutego, na szczycie rakiety zainstalowano statek Gemini 3. 18 marca przeprowadzono symulowane odliczanie przedstartowe. 20 marca odbyło się Flight Readiness Review (FRR), w trakcie którego ustalono datę startu na 23 marca 1965 roku.[1]

23 marca o godz. 9:40 UTC astronauci zostali obudzeni przez Deke'a Slaytona. Po krótkich badaniach medycznych udali się na śniadanie. Zgodnie z obowiązującą od lotu MR-3 tradycją składało się ono z jajek i steka. Następnie załoganci poszli do pomieszczenia technicznego, gdzie obsługa pomogła założyć im skafandry G3C. Po ubraniu kombinezonów astronauci udali się do AstroVana, który dowiózł ich na wyrzutnię LC-19. Tam załoga przeszła końcowe przygotowania w White Roomie. O godz. 12:12 Grissom i Young zajęli miejsca na pokładzie statku Gemini 3. O 12:30 zostały zatrzaśnięte włazy[1].

Przebieg misji[edytuj | edytuj kod]

O godz. 14:24 UTC nastąpił start z platformy startowej nr 19 . Podczas odliczania zdarzyła się tylko jedna krótka przerwa, spowodowana koniecznością regulacji jednego z czujników[3]. O 14:26 oddzielił się pierwszy stopień rakiety, zaś o 14:29 drugi. Tym samym Gemini 3 znalazł się na niskiej orbicie okołoziemskiej o parametrach:perygeum – 161 km, apogeum – 230,5 km. . Zaraz po starcie Grissom zjadł kanapkę z wołowiną, którą Young przeniósł na pokład w jednej z kieszeni skafandra. W efekcie nowicjusz otrzymał od NASA ostrą reprymendę[1].

Podczas lotu nad Afryką astronauci wykonali dwa eksperymenty. Eksperyment z krwinkami powiódł się tylko częściowo – wyniki badań okazały się niejednoznaczne. Niedługo potem astronauci podjęli próby manewrowania pojazdem na orbicie. W trakcie przelotu nad Teksasem (USA) uruchomiono silniki RCS statku kosmicznego. Pierwszy manewr został wykonany przez Grissoma i trwał 15 minut. Drugi miał miejsce w trakcie kolejnego obiegu Ziemi. Zmienił on orbitę statku. Perygeum zmieniło się nieznacznie, wynosząc 158 km, natomiast apogeum obniżono do 168 km. W ten sposób orbita stała się prawie kołowa. W trakcie drugiego okrążenia Grissom włączył małe silniki boczne, które spowodowały nieznaczne przesunięcie płaszczyzny orbity pojazdu, przesuwając ją o około 1,5 km[8]. Trzeci z manewrów został wykonany silniczkami OAMS podczas przelotu nad Oceanem Indyjskim i trwał 2,5 minuty. W trakcie manewru perygeum zostało obniżone do wysokości 72 kilometrów. Wówczas, gdyby nastąpiła awaria silników, statek wszedłby w atmosferę pod złym kątem i uległ dezintegracji, a tym samym astronauci ponieśliby śmierć. Ostatnia z operacji miała miejsce w trakcie trzeciego okrążenia Ziemi i miała na celu przywrócenie normalnych parametrów orbity.

Po zakończeniu manewru astronauci rozpoczęli przygotowania do deorbitacji. Odpalono ładunki pirotechniczne, dzięki którym nastąpiła separacja kapsuły powrotnej od przedziału napędowo-przyrządowego. Kilka minut później uruchomiono retrosilniki i statek Gemini 3 wszedł w atmosferę ziemską. Wokół pojazdu pojawiła się rozgrzana plazma. W tym momencie John Young rozpoczął eksperyment z łącznością. Nadawał sygnały, które miały być odebrane przez stacje naziemne. Te przechwyciły tylko część z sygnałów.

Kiedy statek wszedł w troposferę, znów odebrano wszystkie sygnały. Zetknięcie kapsuły z wodą nastąpiło w punkcie 22°26’N, 70°51’W, na Atlantyku, na północny wschód od kolonii brytyjskiej Turks i Caicos 23 marca 1965 roku o godzinie 19:16:31 w odległości około 110 km od zaplanowanego miejsca[3]. Załogę i statek ewakuował okręt odbiorczy USS Intrepid.

Podsumowanie[edytuj | edytuj kod]

W zasadzie osiągnięto wszystkie podstawowe cele misji z wyjątkiem pełnej kontroli wejścia kapsuły w atmosferę. Nie udało się precyzyjnie ustawić kąt natarcia statku (okazał się mniejszy, niż zakładano). Częściowo zostały osiągnięte drugoplanowe cele. Ze względu na awarię sprzętu zrezygnowano z jednego z doświadczeń przeprowadzanych w stanie nieważkości. Również zadanie fotografowania Ziemi zostało wykonane tylko częściowo[3]. Z dziewięciu kolejnych misji Gemini aż sześć było poświęconych, jeśli nie całkowicie, to w znacznym stopniu operacjom spotkania i dokowania. Nic w tym dziwnego, operacje te stanowiły istotną część programu Apollo[9].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyklopedia Astronautica
  2. Kosmiczne bliźnięta – dzieje projektu Gemini
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Steve Whitfield: Gemini. Historia podboju Kosmosu. Warszawa: Prószyński Media Sp. z o.o., 2012, s. 14-16, seria: Historia podboju Kosmosu. ISBN 978-83-7648-761-8.
  4. NASA Press Kit
  5. Loty Kosmiczne
  6. Loty Kosmiczne
  7. Loty Kosmiczne
  8. Olgierd Wołczek: I znów bliżej gwiazd. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1965, s. 122, seria: Nowości Nauki i Techniki.
  9. Olgierd W. Po Merkurym były Bliźnięta. „Astronautyka”. 1 (34), s. 3-12, 1967. Polskie Towarzystwo Astronautyczne (pol.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. NASA Press Kit (pol.)
  2. Encyklopedia Astronautica (ang.)
  3. Kosmiczne bliźnięta – dzieje projektu Gemini (pol.)
  4. Opis misji na stronie Loty Kosmiczne (pol.)
  5. Opis misji na stronie SPACEFACTS (ang.)