Gemini 9

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gemini 9
Emblemat Gemini 9
Dane misji
Indeks COSPAR 1966-47A
Zaangażowani USA
Pojazd
Statek kosmiczny Gemini
Masa pojazdu 3750 kg
Rakieta nośna Titan II Gemini LV
Załoga
Zdjęcie Gemini 9
(L-R) Stafford i Cernan
Dowódca Thomas Stafford
Załoga Thomas Stafford
Eugene Cernan
Start
Początek misji 3 czerwca 1966 (13:39:33 UTC)
Orbita okołoziemska
Liczba orbit 47
Apogeum 311,5 km
Lądowanie
Miejsce lądowania Zachodni Atlantyk w odległości około 550 km od przylądka Canaveral, zaledwie 700 m od zaplanowanego miejsca
Lądowanie 6 czerwca 1966 (14:00:23 UTC)
Czas trwania misji 3d 00h 20m 50s
Przebyta odległość 2 020 741 km
Program Gemini

Gemini 9 (właściwie Gemini 9A) – siódmy lot załogowy programu Gemini. Podczas misji astronauta Eugene Cernan przeprowadził drugi w historii NASA spacer kosmiczny (EVA).

Start Gemini[edytuj | edytuj kod]

Start Gemini 9 wyznaczono na 17 maja 1966 roku, jednak musiał zostać odłożony ze względu na awarię rakiety nośnej Atlas, która miała wynieść na orbitę stopień rakietowy Agena Target Vehicle. Jako nową datę wyznaczono 1 czerwca. Zamiast utraconej Ageny astronauci obrali sobie za cel zastępczego satelitę, określonego w skrócie jako ATDA (Augmented Target Docking Adapter). ATDA wystartował zgodnie z planem, jednak ujawniły się problemy z komputerem statku Gemini 9 (przemianowanego już wówczas na Gemini 9A). 3 czerwca 1966 roku rakieta Titan II z kapsułą Gemini 9 wystartowała z przylądka Canaveral na Florydzie. Umieściła ona statek kosmiczny na niskiej orbicie okołoziemskiej.

Załoga[edytuj | edytuj kod]

Podstawowa[edytuj | edytuj kod]

Thomas Stafford i Eugene Cernan. Początkowo stanowili oni załogę rezerwową. Pierwotnie planowana załoga podstawowa (Elliott See i Charles Bassett) zginęła w katastrofie lotniczej na cztery miesiące przed planowanym startem Gemini 9.

Rezerwowa[edytuj | edytuj kod]

Alan Bean, Clifton Williams

CapCom[edytuj | edytuj kod]

Gordon Cooper (przylądek Canaveral), Edwin Aldrin (Houston)

Cele misji[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak w poprzedniej misji, celem głównym było dokowanie ze stopniem rakietowym Agena oraz EVA (spacer kosmiczny). Dokowanie miało nastąpić w trakcie trzeciego okrążenia Ziemi. Jako drugoplanowe cele wyznaczono ćwiczenia dokowania oraz podejścia do celu z wyższej (a nie jak wcześniej - z niższej) orbity oraz doskonalenie procedury sterowanego przejścia przez atmosferę. Cele misji (dokowanie i EVA) zostały osiągnięte tylko częściowo. Cernan nie zdążył użyć AMU (Astronaut Maneuvering Unit), choć z drugiej strony ustanowił nowy rekord przebywania w otwartej przestrzeni kosmicznej - 2 godziny i 9 minut i zgromadził niezwykle wartościowe doświadczenia, dotyczące problemów, które wiązały się z pracą na zewnątrz statku kosmicznego. Dzięki jego raportowi następne spacery przebiegały o wiele sprawniej.

Przebieg lotu[edytuj | edytuj kod]

Dwa odpalenia silników statku Gemini 9A wystarczyły, by statek znalazł się dokładnie tam, gdzie powinien, i zaczął zbliżać do celu z prędkością 38 metrów na sekundę. Radar namierzył satelitę ATDA, gdy kapsułę dzieliły od niego 222 km. Z odległości 93 km dostrzeżono światła ATDA, zainstalowane, by ułatwić astronautom identyfikację obiektu. Po zbliżeniu zauważyli, że na satelicie wciąż znajduje się osłona aerodynamiczna, która zakrywała węzeł cumowniczy satelity (od wyglądu ATDA został ochrzczony jako wściekły krokodyl (angry alligator)). Nie można było zrealizować dokowania. Pierwszy i drugi dzień misji upłynęły na ćwiczeniach podejścia do celu. Centrum Kontroli Misji wyraziło zgodę na rozpoczęcie spaceru kosmicznego. Załoga była jednak zmęczona i Stafford poprosił o zakończenie ćwiczeń manewrowania i utrzymania pozycji, których nie można było doprowadzić do etapu dokowania. Wyjście w przestrzeń kosmiczną zostało przełożone na następny dzień.

Spacer kosmiczny[edytuj | edytuj kod]

EVA, przeprowadzona trzeciego dnia przez Cernana, okazała się niezwykle cennym doświadczeniem. Z jednej strony, nic nie poszło tak, jak powinno, z drugiej zaś - astronauci odebrali bardzo pouczającą lekcję pracy w kosmosie, która pokazała z jakimi problemami należy się liczyć podczas wyjścia na zewnątrz statku. Cernan opuścił kabinę połączony ze statkiem białą "pępowiną" o długości 7,5 m, zawierającą przewód tlenowy oraz przewody elektryczne, umożliwiające łączność z drugim astronautą. Pierwszą czynnością, jaką wykonał Cernan, było przymocowanie specjalnego zwierciadła na zewnątrz kabiny, blisko części dziobowej statku. Dzięki temu Stafford mógł obserwować i fotografować swego towarzysza w czasie, gdy ten znajdował się w pobliżu tylnej części Gemini 9. Cernan umieścił też w pobliżu włazu do kabiny 16-milimetrową kamerę filmową. Następnie rozpoczął swój spacer starając się oswoić z osobliwym ośrodkiem jaki go otaczał. Po 55 minutach pobytu poza kabiną wraz z Gemini 9 znalazł się w cieniu Ziemi. Zaczął wówczas przygotowywać się do prób z AMU. Czynności te okazały się wyjątkowo męczące. Jak stwierdził Stafford, jego kolega wykonał cztero- do pięciokrotnie więcej pracy, niż przewidywano. Ze względu na ogromny wysiłek szyba hełmu Cernana szybko zaparowała, a jego puls wzrósł do 195 uderzeń na minutę. Lekarz w Centrum Kontroli Misji zaczął się obawiać, że astronauta straci przytomność i zdecydował o zakończeniu pracy poza statkiem. Cernan był tak spocony, że wilgoć gromadząca się na szybie hełmu uniemożliwiała mu zobaczenie czegokolwiek. Musiał skorzystać z pomocy Stafforda przy wchodzeniu do kapsuły.

ATDA[edytuj | edytuj kod]

ATDA - indeks COSPAR - (1966-46A) wystrzelony 1 czerwca 1966 roku na orbitę o parametrach 293/296 km. Masa jego wynosiła 795 kg, przeznaczony do wypróbowania operacji łączenia.[1]

Widok "wściekłego krokodyla" od strony dziobowej Gemini 9A
ATDA od tyłu


Przypisy

  1. Edmund Staniewski, Ryszard Pawlikowski: 15 lat podboju kosmosu 1957-1972. Warszawa: Wydawnictwo M.O.N., 1974, s. 149-150.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons