Genderyzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Genderyzm (od ang. gender – rodzaj, płeć społeczno-kulturowa) – przekonanie, że istnieją (lub powinny istnieć) tylko dwie płcie kulturowe, męska i żeńska, i że są one nierozerwalnie związane (lub tożsame) z płcią biologiczną, a więc z anatomicznymi cechami płciowymi[1].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Zwolennicy genderyzmu wyznają przekonanie, że osoba urodzona z żeńskimi lub męskimi cechami płciowymi automatycznie uzyskuje także przynależne swojej płci kulturowe wzorce zachowań i inne przypisywane kobietom i mężczyznom cechy nieanatomiczne. Zwolennicy tego poglądu uznają też, że osoby odbiegające swoim wyglądem i zachowaniem od stereotypowego wyobrażenia o kobietach i mężczyznach wykazują cechy patologiczne[2][3]. Genderyzm uznawany jest przez badaczy za przekonanie dyskryminujące osoby transseksualne i transpłciowe, gdyż neguje on możliwość posiadania psychologicznych cech płci odmiennych niż cechy fizyczne lub posiadania innej niż wynikająca z budowy ciała tożsamości płciowej[4]. W tym sensie genderyzm opisywany jest jako zjawisko analogiczne do heteroseksizmu, w podobny sposób jak transfobia jest uprzedzeniem analogicznym do homofobii[1].

Błędne użycie terminu[edytuj | edytuj kod]

W polskim dyskursie politycznym oraz w wypowiedziach działaczy polskiego Kościoła katolickiego zdarzają się przypadki użycia terminu genderyzm w odwrotnym znaczeniu - do nazwania poglądu o płynności i nieistotności podziału płci na męską i żeńską[5]. Takie użycie tego terminu jest błędne. Właściwą nazwą poglądów i zjawisk kulturowych, którym sprzeciwiają się wspomniani politycy i działacze, może być transgenderyzm, będący zespołem tożsamości płciowych odbiegających od stereotypu kobiety i mężczyzny i od przypisywanych płciom tradycyjnych ról społecznych, lub też postgenderyzm, czyli ruch społeczny postulujący zupelną eliminację płci kulturowej. Paradoksalnie jednak genderyzm – czyli dyskryminujące przekonanie o nieodwołalnej integralności płci biologicznej danej osoby z przypisaną jej płcią społeczno-kulturową – jest poglądem podzielanym przez wiele osób wypowiadających się na temat zagrożenia błędnie definiowanym "genderyzmem"[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Liz Airton: Untangling „Gender Diversity”. W: Shirley R. Steinberg: Diversity and Multiculturalism: A Reader. Nowy Jork: Peter Lang, 2009, s. 229-230. ISBN 9781433103452. OCLC 261343129. (ang.)
  2. Hill, Darryl B., Willoughby, Brian L. B.. The Development and Validation of the Genderism and Transphobia Scale. „Sex Roles”. 53 (7/8), s. 531-544, 2005. Kluwer Academic Publishers-Plenum Publishers. doi:10.1007/s11199-005-7140-x. ISSN 1573-2762 (ang.). 
  3. Darryl B. Hill: Genderism, Transphobia, and Gender Bashing: A Framework for Interpreting Anti-Transgender Violence. W: Barbara C. Wallace, Robert T. Carter: Understanding and Dealing with Violence: A Multicultural Approach. Nowy Jork: Sage, 2003. ISBN 9780761917151. OCLC 50448150. (ang.)
  4. Genny Beemyn, Susan Rankin: The Lives of Transgender People. Nowy Jork: Columbia University Press, 2011, s. 89. ISBN 9780231143066. OCLC 730413613. (ang.)
  5. List pasterski na Niedzielę Świętej Rodziny 2013 roku. W: Episkopat.pl [on-line]. Konferencja Episkopatu Polski, 12.2013. [dostęp 01.2014].
  6. Natalia Mazur: Nieoczekiwany efekt „antygenderowej” kampanii kościoła. W: Gazeta.pl Poznań [on-line]. Agora S.A., 10.01.2014. [dostęp 25.01.2014].