Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Logo gddkia.jpg
Data utworzenia 1 kwietnia 2002
Generalny Dyrektor p.o. Ewa Tomala-Borucka
Adres ul. Wronia 53
00-874 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Ziemia 52°14′12,8″N 20°59′02,5″E/52,236889 20,984028Na mapach: 52°14′12,8″N 20°59′02,5″E/52,236889 20,984028
Strona internetowa

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, GDDKiA – urząd administracji rządowej w Polsce powołany w resorcie Ministerstwa Infrastruktury (i później w Ministerstwie Transportu i Budownictwa, następnie w Ministerstwie Transportu) jako urząd centralny do zarządzania drogami krajowymi i realizacji budżetu państwa w tym zakresie.

Powstała 1 kwietnia 2002 z połączenia Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych oraz Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad. Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych powstała w 1986 roku[1] z przekształcenia Centralnego Zarządu Dróg Publicznych działającego od 1951 roku[2].

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad obsługuje i działa pod bezpośrednim kierownictwem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, który jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych[3].

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, obwód drogowy w Rymanowie

Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad podlega Centrala GDDKiA w Warszawie i 16 oddziałów terenowych, których obszar działania pokrywa się z województwami. Oddziały mają w swej strukturze Rejony Dróg Krajowych zarządzające drogami w terenie. Ponadto w skład Generalnej Dyrekcji wchodzi Zaspół ds. Historii Drogownictwa w Szczucinie zajmujący się ochroną zabytków drogownictwa.

Centralny organ administracji rządowej właściwy w sprawach dróg krajowych. Wykonuje zadania zarządcy dróg krajowych oraz realizuje budżet państwa w zakresie dróg krajowych. Do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad należy również:

  • współudział w realizacji polityki transportowej w zakresie dróg,
  • gromadzenie danych i sporządzanie informacji o sieci dróg publicznych,
  • nadzór nad przygotowaniem infrastruktury drogowej na potrzeby obrony państwa,
  • wydawanie zezwoleń na jednorazowy przejazd w określonym czasie i po ustalonej trasie pojazdów nienormatywnych,
  • współpraca z administracjami drogowymi innych państw i organizacjami międzynarodowymi,
  • współpraca z organami samorządu terytorialnego w zakresie rozbudowy i utrzymania infrastruktury drogowej,
  • zarządzanie ruchem na drogach krajowych,
  • ochrona zabytków drogownictwa,
  • wykonywanie zadań związanych z przygotowywaniem i koordynowaniem budowy i eksploatacji albo wyłącznie eksploatacji, autostrad płatnych
  • pobieranie opłat za przejazd zgodnie z przepisami o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym.

W 2009 GDDKiA obchodziła 190. rocznicę powstania Centralnej Administracji Drogowej w Polsce. Początek drogownictwa na ziemiach polskich to powołanie Dyrekcji Jeneralnej Dróg i Mostów Królestwa Polskiego w 1819[4].

W 2013 przeciętne zatrudnienie w GDDKiA w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło 4461 osób, a średnie miesięczne wynagrodzenie brutto 6114 zł[5].

Utrzymanie dróg krajowych (odśnieżanie, bieżące naprawy, utrzymanie standardu drogi) w 2013 kosztowało budżet GDDKiA 1,27 mld zł. Część (niemal 1150 km) dróg pod nadzorem Dyrekcji jest utrzymywania przez prywatne firmy, które wyłoniono w przetargach[6].

Dyrektorzy GDDKiA[edytuj | edytuj kod]

  • Dariusz Skowroński (9 lipca 2003[7] − 4 października 2004[7])
  • Edward Gajerski (4 października 2004[7] − 8 grudnia 2005[7])
  • Zbigniew Kotlarek (p. o., 8 grudnia 2005[8] − listopad 2006[9])
  • Zbigniew Kotlarek (listopad 2006[9] − 22 stycznia 2008[7])
  • Janusz Koper (22 stycznia 2008[7] − 8 maja 2008[7])
  • Lech Witecki (p. o., 12 maja 2008[7] − 13 lutego 2014[10])
  • Ewa Tomala-Borucka (p. o., 13 lutego 2014[10] − nadal)

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W 2010 NIK zarzucił urzędnikom GDDKiA nadużycia uprawnień i zaniedbania, które doprowadziły do znacznych strat Skarbu Państwa w systemie rekompensat za bezpłatne przejazdy autostradami samochodów, które miały opłacone winiety[11].

W sierpniu 2010 ABW zatrzymała dwie osoby z kierownictwa katowickiego oddziału GDDKiA pod zarzutem korupcji trwającej od 1998 do 2007 roku[12][13]. Również w 2010 roku pod zarzutem korupcji i pomocy w zmowie handlowej[14] zatrzymany został dyrektor oddziału warszawskiego[15].

W 2009 roku ABW ustaliła, że kontrolerzy GDDKiA podmieniali próbki asfaltu pobierane do badań, które były jednym z warunków odbioru nowych odcinków drogi od wykonawcy[16]. Proceder odbywał się przy współpracy dyrektora laboratorium oraz dyrektora śląskiego oddziału Dyrekcji[17]. Według GDDKiA patologie miały miejsce do 2009 roku, kiedy pobierano jedynie 700 próbek, w 2013 jest ich ponad 60 tys.[18]

Wykonawcy wielokrotnie zarzucali GDDKiA "niewłaściwe przygotowanie budowy i brak należytej weryfikacji dokumentacji na etapie jej przygotowywania", co skutkuje wypowiadaniem umów przez wykonawców i opóźnienia w budowach[19][20][21].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dz. U. z 1986 r. Nr 1, poz. 2
  2. Uchwała Prezydium Rządu nr 688 z dnia 29 września 1951 r. (nie ogłoszona; zamieszczona: Zbiór ważniejszych przepisów dotyczących drogownictwa w resorcie komunikacji, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1964)
  3. art. 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070190115 Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115)] PDF
  4. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad - Serwis informacyjny :: 190 rocznica Centralnej Administracji Drogowej w Polsce
  5. Wykonanie budżetu państwa w 2013 r. cz. 39 – Transport oraz wykonania planów finansowych Krajowego Funduszu Drogowego i Funduszu Kolejowego. W: Najwyższa Izba Kontroli [on-line]. nik.gov.pl, maj 2014. [dostęp 2014-09-20]. s. 37.
  6. Konrad Majszyk, 11.03.2014: Rusza wielkie sprzątanie na polskich drogach. I walka o ogromne pieniądze. Infor PL, 11.03.2014. [dostęp 2014-03-15].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 Lista osób zajmujących kierownicze stanowiska, odpowiedzialnych za kontrolowaną działalność (pol.). W: Informacja o wynikach kontroli prawidłowości rozliczania opłat za przejazd po drogach krajowych [on-line]. Najwyższa Izba Kontroli, 2011. [dostęp 2014-02-17]. s. 37.
  8. Serwis GDDKiA • Archiwum 2005 (pol.). W: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad [on-line]. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. [dostęp 2014-02-13].
  9. 9,0 9,1 Kotlarek zrezygnował z funkcji szefa GDDKiA (pol.). GREMI BUSINESS COMMUNICATION Sp. z o.o., 2008-01-22. [dostęp 2014-02-13].
  10. 10,0 10,1 Odwołanie L. Witeckiego i powołanie nowego szefa GDDKiA (pol.). edroga.pl, 2014-01-13. [dostęp 2014-02-13].
  11. Raport: za autostrady przepłaciliśmy 200 mln zł; NIK zawiadamia prokuraturę. Wirtualna Polska, 9 września 2010.
  12. Sąd nie aresztował dyrektora z GDDKiA. 4 sierpnia 2008.
  13. Heniek bierze zbyt oficjalnie. Chyba go wyp***li. TVN24, 2011.
  14. O drogowcu, co tylko pomagał kolegom. Proces menedżerów oskarżonych w zmowie drogowejj. Gazeta Wyborcza, 2014.
  15. Wojciech Surmacz, Violetta Krasnowska - Sałustowicz: Kossak za drogi. Forbes.pl, 2013.
  16. http://finanse.wp.pl/kat,104126,title,Tak-oszukiwali-na-drogach-I-dlatego-sie-teraz-rozsypuja,wid,15315177,wiadomosc.html#opOpinie
  17. http://finanse.wp.pl/kat,104126,title,Autostrady-zlodziei,wid,15374322,wiadomosc.html
  18. http://finanse.wp.pl/kat,104126,title,Autostrady-zlodziei,wid,15374322,wiadomosc.html
  19. Zagraniczni ambasadorzy skarżą się w resorcie na GDDKiA. Forsal.pl, 2013.
  20. FCC Construccion wycofuje się z kontraktu na budowę obwodnicy miejscowości Szczuczyn. Forsal.pl, 2013.
  21. Dramatyczny list Alpine Bau do szefa GDDKiA. euroinfrastruktura.pl, 2013.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]