Geniusz intelektualny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy psychologii. Zobacz też: Geniusz (człowiek wybitny).

Geniusz – w ujęciu psychologicznym jest to potoczne określenie osoby posiadającej wybitnie ponadprzeciętne zdolności intelektualne. Pojęcie to jest ściśle powiązane z pojęciem ilorazu inteligencji (tzw. IQ). Równie często określa się tzw. próg genialności, czyli najmniejsza wartość IQ, dzięki której osobę ją posiadającą można zaliczyć do miana geniusza. Określenie to nie jest w sposób formalny ściśle określone, ponadto zależy od przyjętego modelu rozkładu normalnego Gaussa, a mianowicie od odchylenia standardowego (tzw. SD) populacji - stąd wynika niejednoznaczność pojmowania progu genialności. W rzeczywistości istnieje wiele takich progów, wśród których wyróżnia się 3 najbardziej znane i mające największe zastosowanie w praktyce: próg Mensy - umożliwiający wstąpienie do Mensy, próg Einsteina - oszacowana wartość IQ Alberta Einsteina, a także próg absolutny - wartość IQ, która teoretycznie zgodnie z rozkładem normalnym Gaussa przypada na mniej niż 1 osobę w całej populacji ziemskiej, która wynosi 7 miliardów. Najczęściej mianem geniuszy określa się osoby, których IQ, badane na podstawie rozwiązywanych przez te osoby specjalistycznych testów psychometrycznych, jest nie mniejsze od przyjętego progu genialności. Ponadto mianem tym określa się także tych, którzy wykazywali wyjątkowe zdolności intelektualne w dzieciństwie, a w szczególności w pierwszych latach życia, tzw. genialne dzieci, jak również te osoby, które w znacznym stopniu przyczyniły się do kształtowania obecnego świata, m. in. poprzez wyjątkowe odkrycia, wynalazki, sformułowane prawa, twierdzenia itp., tzw. wybitne jednostki.

Różne progi genialności[edytuj | edytuj kod]

Różne progi genialności
Skala Wechslera (SD=15) Skala Bineta (SD=16) Skala Cattella (SD=24)
Próg Mensy
130
132
148
Próg Einsteina
156
160
190
Próg absolutny
193
199
247


Najwięksi geniusze świata[edytuj | edytuj kod]

Poniżej przedstawiono nazwiska największych geniuszy, których IQ podano w skali Bineta. Za największego geniusza wszech czasów uznaje się Williama Jamesa Sidisa, którego IQ szacuje się w przedziale 250-300. Są to jednak dane nieoficjalne, gdyż nie znaleziono informacji, wg których Sidis poddałby się specjalnym testom. Formalnie natomiast, największym geniuszem świata była Marilyn vos Savant, która w wieku 10 lat miała IQ równe 228. W przeciwieństwie do danych dotyczących Sidisa, są to dane oficjalne, gdyż poddała się ona profesjonalnym badaniom. Największymi obecnie geniuszami świata są m. in. Terence Tao (221 IQ [potrzebne źródło]), Kim Ung-Yong (210 IQ) i Sho Yano (200 IQ).