Geocaching

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Skrytka Geocache
Commons in image icon.svg

Geocaching (gr. geoZiemia, ang. cache /keʃ/ – chować, skrytka, schowek, kryjówka) – gra terenowa użytkowników odbiorników GPS, polegająca na poszukiwaniu tzw. skrytek (ang. geocache) uprzednio ukrytych przez innych uczestników zabawy. Ukrywane przeważnie w interesujących miejscach skrytki zawierają dziennik odwiedzin, do którego wpisują się kolejni znalazcy, a także drobne upominki na wymianę. Lokalizacja miejsca ukrycia skrytki przekazywana jest przez jej założyciela innym uczestnikom gry poprzez wprowadzenie współrzędnych geograficznych w jednej ze specjalnych internetowych baz danych, tzw. serwisów geocachingowych.

Nadrzędną ideą zabawy jest zachęcenie jej uczestników do odwiedzenia, w wyniku poszukiwań, miejsc w których ukryte są skrytki. Niektóre miejsca wybrane przez chowających są trudno dostępne, mało znane, rzadko odwiedzane, a przy tym atrakcyjne i jako takie uznane za godne prezentacji innym uczestnikom gry. Znalazca w nagrodę zabiera jeden z ukrytych w pojemniku upominków, zostawia nowy nie mniej atrakcyjny oraz wpisuje swój identyfikator i datę do dziennika odwiedzin skrytki. Oprócz danych dotyczących lokalizacji (długość i szerokość geograficzna, w systemie WGS 84) chowający umieszcza w serwisie geocachingowym opis skrytki zawierający dodatkowe informacje ułatwiające jej znalezienie, a także informacje o charakterze krajoznawczym dotyczące miejsca ukrycia i ewentualnych innych atrakcji turystycznych w okolicy. Ponadto opis skrytki zawierać powinien ostrzeżenia o możliwych zagrożeniach w trakcie poszukiwań oraz informacje o dostępności dla osób niepełnosprawnych lub szukających w towarzystwie dzieci.

Historia[edytuj | edytuj kod]

System GPS zaprojektowany został do zastosowań militarnych i początkowo aby uniemożliwić dokładne odczytanie pozycji przez cywilnych użytkowników, sygnał GPS poddawany był celowemu zniekształceniu – SA (Selective Availability). Uniemożliwiało to jednostkom cywilnym uzyskanie dokładności większej niż 100m.

1 maja 2000 prezydent USA Bill Clinton postanowił udostępnić niezniekształcony sygnał wszystkim użytkownikom systemu GPS, przez co możliwe zostało osiągnięcie dokładności większej niż 10 m.

3 maja 2000, Dave Ulmer dla uczczenia tego wydarzenia, zaproponował rozpoczęcie pewnej gry, polegającej na chowaniu "skarbu" a następnie podaniu jego lokalizacji do publicznej wiadomości. Na wcielenie idei w życie nie trzeba było długo czekać i jeszcze tego samego dnia pierwsza skrytka została ukryta (współrzędne 45°17′27,6″N 122°24′48,0″W/45,291000 -122,413333 w okolicy miejscowości Estacada w Oregonie)[1].

Historia geocachingu w Polsce[edytuj | edytuj kod]

1 listopada 2001 została założona pierwsza skrytka na terenie Polski. Skrytka "Ndebele 1", bo tak się nazywa, jest wirtualna (nie posiada pojemnika z logbookiem) i została opublikowana w serwisie geocaching.com[2]. Najstarszą niewirtualną skrytką była skrytka FirePlace założona 5 stycznia 2002 roku, opublikowana w serwisie geocaching.com[3]. Informacje o niej można również znaleźć w sygnaturce listu z 5 stycznia 2002[4]. Obecnie skrytka ta nie istnieje. Najstarszą istniejącą skrytką w Polsce jest pojemnik ukryty dnia 2 czerwca 2002 roku w okolicach Szczytna[5].

Wiosną 2006 roku stworzony został, najpopularniejszy obecnie w Polsce, serwis geocachingowy Opencaching.pl (zwany też OC PL). Serwis ten bazuje na otwartej platformie oraz utrzymywany jest społecznie przez grupę entuzjastów zabawy[6]. Wszystkie treści umieszczane w serwisie OC PL publikowane są tam na licencjach otwartych[7].

W październiku 2009 roku, wystartowała polska strona związana z serwisem Geocaching.com. W założeniu jest ona odpowiedzią na potrzeby coraz prężniej rozwijającego się środowiska geokeszerskiego, publikującego skrytki w tym międzynarodowym serwisie[8]. 10 lutego 2011 roku, opublikowana została nowa wersja tej strony[9]. 25 lutego 2012 roku Zarząd Główny PTTK, w porozumieniu z serwisem Geocaching.pl, w celu upowszechnienia Geocachingu ustanowił Odznakę "PTTK Geocaching Polska" [10][11].

Serwisy[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza strona[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza strona internetowa zawierająca listę skrytek geocachingowych została stworzona 8 maja 2000 roku przez Mike'a Teague. Dnia 2 września 2000 roku Jeremy Irish wysłał email na grupę gpsstash, w którym poinformował, że zarejestrował domenę geocaching.com oraz założył własną stronę do której skopiował skrytki z bazy Mike'a Teague[12]. Dnia 6 września 2000 roku Mike Teague oficjalnie ogłosił, że Jeremy Irish przejął jego stronę[13].

Geocaching.com[edytuj | edytuj kod]

Jest to największy i najbardziej popularny serwis geocachingowy na świecie[14], należący do firmy Groundspeak Inc, który rozpoczął działalność 2 września 2000 roku. Każda skrytka przed opublikowaniem jest weryfikowana przez recenzenta. Darmowe konto umożliwia poszukiwanie oraz zakładanie skrytek. Bardziej zaawansowane funkcje, takie jak wyszukiwanie zaawansowane, generowanie Pocket Querry, powiadomienia wymagają wykupienia konta premium. Dnia 28 lutego 2013 roku o godz. 14:11 czasu środkowoeuropejskiego serwis przekroczył barierę 2 milionów aktywnych skrytek[15] zarejestrowanych w ponad 200 krajach na całym świecie, a także ponad 5 milionów użytkowników[16].

Od 2009 roku, istnieje polska strona GeoCaching.pl, której celem jest ułatwienie polskim geocacherom korzystania z serwisu GeoCaching.com. W sierpniu 2014 roku serwis zawierał 18039 skrytek, w tym 15291 aktywnych[17].

Opencaching.PL oraz Opencaching Network[edytuj | edytuj kod]

Opencaching.PL jest jednym z serwisów Sieci Opencaching (ang. Opencaching Network, znana również pod nazwą Opencaching Nodes lub Opencaching National Sites). Sieci Opencaching nie należy mylić ze stroną Opencaching.com firmy Garmin (patrz niżej).

Działalność serwisów Opencaching Network zazwyczaj ograniczona jest do jednego obszaru językowego (np. w serwisie opencaching.pl opisy skrytek są głównie w języku polskim). Serwisy sieci Opencaching są całkowicie bezpłatne oraz mniej restrykcyjne przy rejestrowaniu skrytek (np. akceptowane są skrytki zakopane). Serwisy sieci funkcjonują m.in. w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Hiszpanii, Niemczech, Czechach, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Łotwie, Norwegii i Polsce[18].

Opencaching.PL zawiera największą liczbę skrytek ukrytych na terenie Polski spośród wszystkich serwisów geocachingowych. W marcu 2014 roku serwis zawierał 30776 skrytek, w tym 20272 aktywne, oraz 23228 aktywnych użytkowników[19]. Serwis posiada aktywnie działające forum w języku polskim[20], publicznie dostępne API dla deweloperów[21] oraz rosnącą liczbę zintegrowanych aplikacji mobilnych.

NaviCache[edytuj | edytuj kod]

NaviCache.com rozpoczął działalność w lutym 2001 roku jako regionalny serwis geocachingowy. Szybko zdobył popularność wśród ludzi, którzy szukali mniej restrykcyjnej alternatywy do serwisów wtedy istniejących. W serwisie istnieje możliwość rejestracji prawie każdego rodzaju skrytki (w granicach rozsądku). Nie są pobierane żadne opłaty za dostęp do bazy skrytek. Wszystkie zgłoszone skrytki są weryfikowane, ale NaviCache jest bardziej liberalny wiedząc, że hobby należy do uczestników zabawy, a nie do organu zarządzającego[potrzebne źródło].

TerraCaching[edytuj | edytuj kod]

Serwis TerraCaching stawia sobie za cel zapewnienie wysokiej jakości skrytki. Współrzędne skrytek tam zarejestrowane są niedostępne dla niezarejestrowanych osób. Członkostwo zarządzane jest przez system sponsoringu, a każda skrytka jest pod stałą obserwacją innych użytkowników. W Europie TerraCaching jest obsługiwany przez Terracaching.eu. Serwis ten posiada tłumaczenia w różnych językach europejskich, posiada rozbudowany FAQ oraz dodatkowe narzędzia dla TerraCaching. Regulamin TerraCaching zabrania rejestracji skrytek w innych serwisach.

GPSgames[edytuj | edytuj kod]

GPSgames to kolejny serwis geocachingowy. W serwisie tym istnieje możliwość zakładania skrytek wirtualnych. Oferuje on również inne zabawy z wykorzystaniem odbiornika GPS, tj.: Geodashing, Shutterspot, GeoVexilla, MinuteWar, GeoPoker i GeoGolf.

Opencaching.com[edytuj | edytuj kod]

7 grudnia 2010 roku wystartował darmowy serwis Opencaching.com, którego twórcą jest firma Garmin[22].

Zawartość i budowa skrytek[edytuj | edytuj kod]

Skrytkami mogą być wszelakiego rodzaju i różnej wielkości wodoodporne, trwałe i odpowiednio zabezpieczone pojemniki. W przypadku skrytek mikro i małych są to zwykle plastikowe fiolki po lekach, pudełka po żywności czy pudełka służące do pakowania filmów fotograficznych, większe skrytki mogą być metalowymi lub drewnianymi skrzyniami, dużymi pudełkami plastikowymi, zamykanymi szczelnie wiadrami itp. Pudełko z zewnątrz powinno być opisane - posiadać wydrukowany lub napisany wyraźnie kod skrytki oraz ostrzeżenie, że nie jest to śmieć ani przedmiot niebezpieczny dla otoczenia[23].

Wewnątrz każdej skrytki powinien się znajdować papierowy dziennik, tzw. logbook - czyli mały notatnik zawierający opis skrytki oraz miejsce na dokonywanie wpisów przez kolejne osoby, które ją znajdą. Logbook, jako kluczowy element wyposażenia powinien być szczególnie starannie zabezpieczony przed wilgocią, zazwyczaj za pomocą plastikowego woreczka zapinanego na tzw. strunę[24]. Oprócz logbooka skrytka zawiera zwykle ołówek, temperówkę i rozmaite "skarby", które można wymienić na inne[25].

Bardzo niemile widziane jest zostawianie śmieci (kapsli, korków, papierków, zużytych biletów itp.) oraz rzeczy, które mogą się zepsuć podczas długiego leżenia w pojemnikach (żywności, baterii, mydła, próbki kosmetyków itp.)[25].

Czasami w skrytkach zostawiany jest też certyfikat FTF (First to Find) oraz specjalny prezent, które są przeznaczone dla pierwszego znalazcy skrytki.

Maskowanie[edytuj | edytuj kod]

Skrytki powinny być odpowiednio ukryte i zamaskowane, jako że zdekonspirowanie znaleziska przez osobę niewtajemniczoną grozi uznaniem skrytki za śmieć, kradzieżą lub dewastacją.

Stosunkowo najłatwiejsze jest ukrywanie skrytek w terenie. Skrytki miejskie (najczęściej typu mikro lub nano, przytwierdzone magnesem do metalowej powierzchni) wymagają przemyślanego zamaskowania oraz ukrycia w takim miejscu, by jej otwieranie przez poszukiwaczy nie wzbudziło podejrzeń przechodniów. Gracze prześcigają się więc w wymyślaniu skutecznych maskowań - mogą być to cegły wypełniające szczelinę w ścianie, sztuczne kamienie, czy nawet wiarygodne imitacje tabliczek informacyjnych[26].

Typy skrytek[edytuj | edytuj kod]

  • Tradycyjna - podstawowy, pierwotny typ skrytki, składający się co najmniej z pudełka oraz loogbooka. Zwykle będzie to pojemnik na żywność, skrzynka na amunicję albo na przykład wiaderko, wypełnione różnymi dobrami. Możesz też trafić na mniejszy pojemnik (tzw. "mikro-cache"), zbyt mały by zmieścić cokolwiek poza logbookiem. Współrzędne pokazane na stronie opisują rzeczywistą lokalizację skrytki.
  • Multi-cache - ten typ skrytki wiąże ze sobą co najmniej dwa różne miejsca, przy czym przynajmniej w lokalizacji końcowej znajduje się fizycznie istniejący pojemnik. Istnieje wiele odmian tego typu skrytki, choć w przypadku większości z nich w pierwszym etapie poszukiwacz znajduje wskazówkę prowadzącą do drugiego, w drugim - do trzeciego, i tak dalej. Skrytka offsetowa (w tym przypadku poszukiwacz idzie do miejsca, w którym znajduje wskazówki jak dotrzeć do właściwej skrytki) jest uznawana za multi-cache.
  • Zagadkowa - skrytka, w której można znaleźć elementy wszystkich pozostałych kategorii. Odnalezienie miejsca jej ukrycia może wymagać rozwiązania skomplikowanej łamigłówki. Wraz z rozwojem kreatywności geocachingu, typ ten staje się polem dla tworzenia unikalnych wyzwań.
  • Letterbox Hybrydowy - Letterboxing to inna forma zabawy w szukanie skarbów, w której zamiast współrzędnych wykorzystuje się wskazówki. W niektórych przypadkach właściciel skrytki zdecydował jednak, że będzie ona funkcjonować zarówno jako letterbox i geocache, a następnie umieścił jej współrzędne w serwisie geocaching.com. Jeżeli w takiej skrytce znajduje się stempel, nie jest to przedmiot na wymianę, ale narzędzie za pomocą którego poszukiwacze mogą zarejestrować swoją wizytę.
  • Wherigo - jest zestawem narzędzi służących do tworzenia oraz prowadzenia w terenie gier, wykorzystujących odbiornik GPS. Dzięki wykorzystaniu kartridża Wherigo poszukiwanie skrytki może przynieść bogate wrażenia. Wherigo, podczas szukania fizycznie istniejącej skrytki, pozwala między innymi na interakcje z rzeczywistymi lub wirtualnymi obiektami terenowymi lub postaciami. Aby uruchomić grę zawartą w kartridżu potrzebne jest urządzenie obsługujące Wherigo.
  • Wydarzenie - czasami lokalne organizacje geokeszerskie wyznaczają miejsce i czas spotkania, na którym rozmawia się na temat geocachingu. Po tym zdarzeniu kesz jest archiwizowany.
  • Mega-Wydarzenie - podobna do skrytki typu "Wydarzenie", z tym że spotkanie którego dotyczy musi być znacznie większe. Aby zakwalifikować się do tej kategorii, w wydarzeniu musi uczestniczyć minimum 500 osób. Zwykle "Mega-Wydarzenia" są dorocznymi spotkaniami geokeszerów z całego świata.
  • Giga-Wydarzenie - podobna do skrytki typu "Mega-wydarzenie", ale to spotkanie jest znacznie większe. Aby zakwalifikować się do tej kategorii, w wydarzeniu musi uczestniczyć minimum 5000 osób.
  • CITO - jest to typ aktywności ściśle związany z geocachingiem. W trakcie poszukiwań skrytek, zbieramy śmieci leżące po drodze i przeznaczamy je do właściwej utylizacji. Wydarzenia Cache In Trash Out są znacznie większymi akcjami oczyszczania środowiska, w które zaangażowana jest szersza społeczność.
  • EarthCache - jest to miejsce w które można odwiedzić aby nauczyć się czegoś na temat geologicznych tajemnic Ziemi. EarthCache zawierają zarówno informacje edukacyjne jak również i informację (współrzędne) gdzie można trafić na opisywane zjawisko. Poszukiwacze EarthCache mogą zobaczyć, jak nasza planeta kształtowała się w trakcie procesów geologicznych, jak wykorzystujemy jej zasoby oraz jak naukowcy zbierają informacje na temat Ziemi.

Rozmiary skrytek[edytuj | edytuj kod]

Geocache wielkości mikro
  • Micro - bardzo mała, np. pudełko po filmie fotograficznym
  • Small - mała, mieszcząca dziennik i małe przedmioty
  • Regular - normalny, wielkości 1-5 litrowego pojemnika
  • Large - duża, np. 20-litrowe wiadro

Podróżujące przedmioty[edytuj | edytuj kod]

Przykładowy TravelBug

W skrytkach są czasami umieszczane podróżujące przedmioty. Do przedmiotów takich na trwałe dołączona jest karteczka z informacją o jego pierwotnym właścicielu, dacie i miejscu jego pierwszego umieszczenia w skrytce. Przedmioty te rejestruje się w specjalnych serwisach internetowych, które przydzielają im numery rejestracyjne. O ile inne typy przedmiotów umieszczanych w skrytce można sobie zachować na pamiątkę, o tyle podróżujące powinno się wziąć z jednej skrytki i umieścić w drugiej, dzięki czemu krążą one cały czas po świecie. Osoba, która przeniesie przedmiot do innej skrytki powinna w odpowiednim serwisie umieścić informację o tym. Dzięki temu można śledzić "podróż" przedmiotu po świecie[27].

Przykładowy GeoKret z metryczką

Pierwszymi i zarazem najpopularniejszymi na świecie przedmiotami podróżnymi są TravelBugi[28] i GeoCoiny[29], które można umieszczać w skrytkach zarejestrowanych w serwisie geocaching.com. Natomiast prawdopodobnie najpopularniejszym niezależnym serwisem tego typu jest Geokrety. Na dzień 29 czerwca 2014, w serwisie tym zarejestrowanych było 44669 geokretów, 25570 użytkowników oraz 525987 logów. Wszystkie geokrety (z wyłączeniem typu "człowiek") przemierzyły łącznie 48341065 km.[30]. Serwis ten nie jest związany z konkretną bazą skrytek, przez co umożliwia umieszczanie i logowanie przedmiotów w skrytkach zarejestrowanych w różnych systemach (np. OpenCaching, GPSGames.org, geocaching.com oraz wielu systemach lokalnych)[31]. Rejestrację podróżujących przedmiotów oferuje też serwis geolutin.com[32].

Przypisy

  1. Zarchiwizowany post z sci.geo.satellite-nav informujący o pierwszej ukrytej skrzynce
  2. Ndebele 1 - najstarsza wirtualna skryta w Polsce
  3. FirePlace - najstarsza niewirtualna skrytka w Polsce
  4. Zarchiwizowany post z pl.comp.gis informujący o skrytce na terenie Polski
  5. The land of the blood-thirsty mosquitos - najstarszy istniejący polski geocache
  6. Informacje o serwisie opencaching.pl
  7. Regulamin użytkownika OC PL
  8. Start serwisu Geocaching Polska
  9. Nowa wersja serwisu Geocaching Polska
  10. Odznaka PTTK Geocaching Polska
  11. Regulamin Odznaki PTTK Geocaching Polska
  12. Yahoo! Groups
  13. Yahoo! Groups
  14. Cacheopedia: Geocaching Websites
  15. Celebrating Two Million Geocaches
  16. Geocaching.com
  17. Strona główna (pol.). geocaching.pl. [dostęp 2014-08-27].
  18. OpenCaching.eu is a geocaching site providing a listing of all national OpenCaching services. OpenCaching. [dostęp 2010-12-13].
  19. Strona główna (pol.). opencaching.pl. [dostęp 2012-05-14].
  20. http://forum.opencaching.pl/
  21. http://opencaching.pl/okapi/
  22. Geocaching free for all: Garmin launches OpenCaching.com. OpenCaching.com. [dostęp 2010-12-07].
  23. autorzy: Opakowanie i oznakowanie skrzynki (pol.). OpenGeoWiki. [dostęp 2010-12-13].
  24. autorzy: Dziennik papierowy (pol.). OpenGeoWiki. [dostęp 2010-12-13].
  25. 25,0 25,1 autorzy: Zawartość skrzynki (pol.). OpenGeoWiki. [dostęp 2010-12-13].
  26. Mateusz Kudła: Czym jest Geocaching? (pol.). fakty.tvn24.pl, 2013-04-16. [dostęp 2013-04-16].
  27. Pomoc (pol.). geokrety.org. [dostęp 2010-11-21].
  28. Travel Bug FAQ (ang.). geocaching.com. [dostęp 2010-11-21].
  29. Geocoin Information Page (ang.). geocaching.com. [dostęp 2010-11-21].
  30. geokrety: Geokrety: Statystyczki (pol.). [dostęp 2013-03-10].
  31. GeoKrety: Help. [dostęp 2011-05-11].
  32. Strona główna (fr.). geolutins.com. [dostęp 2010-11-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]