Geografia Surinamu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mapa fizyczna Surinamu

Surinam jest najmniejszym państwem Ameryki Południowej, pomijając Gujanę Francuską, która jest terytorium należącym do Francji. Surinam leży w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim. Kraj te cechuje się równikowym klimatem, gęstą siecią rzek i bujnymi lasami tropikalnymi.

Powierzchnia i granice[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia - 163 265 km2 co odpowiada połowie powierzchni Polski.

Skrajne punkty: północny 6°07,N, południowy 1°50'N, zachodni 58°02'W, wschodni 53°59'W. Rozciągłość południkowa wynosi 460 km, a równoleżnikowa 455 km. Surinam graniczy z następującymi państwami:

Linia brzegowa - 386 km

Obszar Surinamu widziany z kosmosu

Budowa geologiczna i rzeźba[edytuj | edytuj kod]

Surinam leży na obszarze płyty południowoamerykańskiej i zajmuje fragment tarczy brazylijskiej. Obszar Surinamu w północnej części budują osady rzeczne i jeziorne. Południowy region zajęty przez fragment Wyżyny Gujańskiej tworzą mocno zdenudowane góry ostańcowe - głównie Góry Wilhelminy. Obszar ten budują głównie skały metamorficzne.

Surinam dzieli się na dwie części: nizinną północy i wyżynno-górzyste południe. Nizina Gujańska (Nadbrzeżna0 jest obszarem o wysokości około 50 m n.p.m. na południu i 10 m n.p.m. na północy. Pierwotnie ten obszar był podmokły i silnie zabagniony, a obecnie większość terenów jest osuszonych i odwodnionych. Region ten jest szerokie we wschodniej części na 15-20 km, a na zachodzie rozszerza się do 100 km.

Środkowa i południowa część kraju stanowi cześć Wyżyny Gujańskiej. Jest to region pagórkowaty o średnie wysokości 50 do 400 m n.p.m. Na samym południu Surinamu znajdują się pasma niskich gór do których należą: wymienione wyżej Góry Wilhelminy, Góry Gebergte i Góry Eilerts de Haan Gebergte i kilka innych grzbietów górskich. Najwyższy szczyt kraju - Juliana Top (1 280 m n.p.m.) wznosi się w Górach Wilhelminy. Na granicy z Brazylią występuje łańcuch Serra Tumucumaque.

Linia brzegowa jest słabo rozwinięta, w wielu miejscach wyrównana bez wyraźnych zatok. Wybrzeże przeważnie namorzynowe, jest niskie i zabagnione. Część linii brzegowej jest zagospodarowana, gdzie występują plaże będące atrakcją turystyczną kraju.

Krajobraz południowej części kraju

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Surinam leży w strefie klimatu równikowego wilgotnego, który charakteryzuje się wysokimi temperaturami powietrza przez cały rok i wysokimi opadami deszczu, które także występują przez cały rok.

Temperatury cechują się niewielkimi rocznymi, dobowymi, a także regionalnymi amplitudami termicznymi. Średnia temperatura wynosi na nizinach nadmorskich 27 °C, na południu kraju 25 °C. Najcieplejszy okres w roku to wrzesień i październik, a najchłodniejszy styczeń. Różnice między tymi okresami nie przekraczają 2 °C. W kraju nie występują ekstrema termiczne.

Opady są wysokie, choć w ich przypadku występują różnice regionalne. Na wybrzeżu opady są niższe niż na południu kraju. Średnie wartości opadowe w ciągu w Paramaribo wynoszą 2 219 mm, na południu na szczycie Tafel Berg w Górach Wilhelminy opad roczny wynosi 2 814 mm. Opady na wybrzeżu są równomiernie rozłożone w ciągu roku, na południu koncentrują się w "zenitalnych" miesiącach: kwiecień i październik. Nie występuje jednak wyraźna pora sucha jak ma to miejsce w klimacie podrównikowym.

Wody[edytuj | edytuj kod]

Sieć rzeczna jest gęsta i charakteryzuje się dużą zasobnością w wody, co jest typowe dla wilgotnego klimatu. Rzeki na południu kraju mają duży potencjał hydroenergetyczny ze względu na liczne bystrza, progi i wodospady, których w tym regionie jest bardzo dużo. Surinam należy do zlewiska Oceanu Atlantyckiego i wszystkie rzeki kraju płyną z południa na północ.

Do największych rzek należą: Corantijn (Courantyne), która jest rzeką graniczną z Gujaną o długości około 700 km. Nickerie, Coppename, Saramacca, Suriname i Cottica. Z Gujaną Francuską granicę wyznacza Maroijne (Maroni) - 750 km długości. Na rzece Suriname zbudowano dwie zapory i hydroelektrownie.

Gleby[edytuj | edytuj kod]

W Surinamie przeważającą formacją glebową są mało żyzne gleby laterytowe o czerwono żółtej barwie, na których rośnie las tropikalny. W sąsiedztwie rzek występują gleby aluwialne, zaś strefa nadmorska pokryta jest w wielu miejscach glebami bagiennymi.

Flora[edytuj | edytuj kod]

Szata roślinna jest bardzo dobrze zachowana. Wiecznie zielone lasy tropikalne zajmują 80% powierzchni kraju i występują w nich cenne gatunki drzew. Skład gatunkowy jest taki sam jak całej Amazonii, rosną tam mahonie, cedrzyki, drzewiaste paprocie, puchowce i wiele innych gatunków drzew. Tam gdzie wybrzeże nie zostało przeobrażone, rosną lasy namorzynowe. W nadbrzeżnych regionach Surinamu tereny pokrywa także drzewiasta, wilgotna sawanna zaś w górach występują górska odmiana sawanny.

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Fauna ze względu na znaczący procent lasów zajmujących kraj, znikomą gęstość zaludnienia, jest dobrze zachowana. W lasach żyje wiele gatunków różnych zwierząt, które wchodzą w skład krainy gujańsko-brazylijskiej. Z dużych ssaków występują tapiry, oceloty i rzadko występujące jaguary. Do mniejszych należą leniwce oraz liczne gryzonie z charakterystycznym dla Ameryki Południowej - aguti. Bogaty jest świat gadów, przede wszystkim węży, występuje wiele jadowitych gatunków tych zwierząt. Liczne są także owady, gdzie poza jadowitymi pająkami występują liczne gatunki mrówek, a także termity i komary. Występuje duże bogactwo ptaków, do charakterystycznych gatunków należą papugi i tukany.

Tereny chronione zajmują 4,7% powierzchni kraju.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]